II SA/Wa 642/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-23
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Olga Żurawska – Matusiak, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Obrony Narodowej odmawiająca powołania do zawodowej służby wojskowej, oparta na orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej stwierdzającym niezdolność do pełnienia tej służby, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Obrony Narodowej odmawiająca powołania do zawodowej służby wojskowej jest zgodna z prawem, jeśli opiera się na ostatecznym orzeczeniu wojskowej komisji lekarskiej stwierdzającym niezdolność kandydata do pełnienia tej służby. Posiadanie zdolności fizycznej i psychicznej jest obligatoryjnym warunkiem powołania do zawodowej służby wojskowej, a prawomocne orzeczenie komisji lekarskiej w tej sprawie wiąże organy wojskowe.Stan faktyczny
Skarżący, mjr rez. J. B., wniósł o powołanie do zawodowej służby wojskowej. Wojskowa komisja lekarska orzekła o jego niezdolności do pełnienia tej służby (kategoria 'N'), co zostało utrzymane w mocy przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską. Dyrektor Departamentu Kadr MON odmówił powołania, a Minister Obrony Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował orzeczenie komisji lekarskiej i zaskarżył decyzję Ministra Obrony Narodowej do WSA w Warszawie. WSA w Krakowie oddalił skargę skarżącego na orzeczenie komisji lekarskiej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant - Monika Michnik - Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych 1. oddala skargę, 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej (dalej MON) z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] pkt 1 odmawiający powołania mjr rez. J. B. do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych.
Z ustaleń organu i materiału aktowego wynika następujący stan sprawy:
Mjr rez. J. B. wnioskiem z dnia 12 czerwca 2007 r. wniósł do Szefa Sztabu Wojska Polskiego o powołanie go do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych.
W dniu [...] czerwca 2008 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem nr [...] stwierdziła, że ww. oficer jest niezdolny do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria zdrowia "N". Następnie, w wyniku rozpatrzenia odwołania J. B. od powyższego orzeczenia, Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] września 2008 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej ustalenia niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria "N".
Dyrektor Departamentu Kadr MON rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2009 r., wydanym na podstawie art. 9 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 2 i 10 pkt 1 lit. b) oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. Nr 141, poz. 477 – dalej ustawy pragmatycznej), a także § 9 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby woskowej (Dz. U. Nr 80, poz. 477), odmówił powołania wnioskodawcy do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych. Organ I instancji uzasadnił podjętą decyzję brakiem zdolności fizycznej wnioskodawcy do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Od powyższej decyzji J. B. wniósł odwołanie.
Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż właściwy organ wojskowy (w tej sprawie Dyrektor Departamentu Kadr MON) rozpoznając wniosek żołnierza i wydając rozkaz personalny o powołaniu do zawodowej służby wojskowej, jest obowiązany do uwzględnienia aktualnych potrzeb Sił Zbrojnych. Pod tym pojęciem, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy pragmatycznej, należy rozumieć celowość powołania do zawodowej służby wojskowej w ramach liczby stanowisk w poszczególnych korpusach kadry zawodowej Sił Zbrojnych. W analizowanym przypadku wnioskodawca składając wniosek o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych spełniał warunek określony w art. 10 pkt 1 lit. b) ustawy pragmatycznej, jednakże w ocenie Dyrektora Departamentu Kadr MON aktualne potrzeby Sił Zbrojnych nie przemawiają za koniecznością powołania oficera do zawodowej służby wojskowej, albowiem Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] września 2009 r. uznała, iż wnioskodawca jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Natomiast z treści art. 2 ustawy pragmatycznej wynika, iż żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca m.in. zdolność fizyczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Z tego powodu odwołujący się nie mógł zostać powołany do zawodowej służby wojskowej, albowiem nie spełnia wymienionej obligatoryjnej przesłanki.
Decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez mjr rez. J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, której skarżący wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pisma procesowego skarżący podnosił, iż nie zgadza się z orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...], zakwestionował zasadność przyjętych przez wymienioną Komisję kryteriów oceny zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej i z tego powodu zaskarżył niekorzystne dla niej orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Ponadto wskazał, iż podjął czynności zmierzające do wzruszenia w trybie nadzorczym decyzji wydanych w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej lecz nie przyniosły one zamierzonego rezultatu. Skarżący podniósł także, iż składając wniosek o powołanie do zawodowej służby wojskowej w korpusie oficerów zawodowych spełniał on wszystkie kryteria określone w art. 9 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 2 i art. 10 lit. b) ustawy pragmatycznej.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz potrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji podniósł, iż organy wojskowe kierując się potrzebami Sił Zbrojnych oraz celowością powołania do zawodowej służby wojskowej, miały na uwadze zarówno słuszny interes strony jak i interes społeczny, który przeważył w podjęciu zaskarżonej decyzji. Do zawodowej służby wojskowej powinni być powoływani żołnierze rezerwy, którzy ze względu na swoje wykształcenie i predyspozycje, zdolność fizyczną oraz psychiczną gwarantować będą prawidłowe wykonanie powierzonych im obowiązków służbowych, a takiej rękojmi nie daje skarżący, co wprost wynika z orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...].
Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 958/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zawiesił postępowanie ze skargi J. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2009 r. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy ze skargi wymienianego na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2008 r.
W dniu 16 kwietnia 2010 r. do akt sprawy wpłyną odpis prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 listopada 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 1211/08 oddalającego skargę J. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisja Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2010 r. podjął zawieszone postępowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego i to z przepisami obowiązującymi w dacie jego wydania. W konsekwencji, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty rzeczy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje zgodność rozstrzygnięcia z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
W świetle powyżej określonych kryteriów skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej jest zgodna z prawem.
Wskazać należy, iż zgodnie z art. 2 ustawy pragmatycznej, żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Szczegółowe zasady powoływania żołnierzy zawodowych określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby woskowej. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia, żołnierz rezerwy zainteresowany pełnieniem zawodowej służby wojskowej zgłasza się do wojskowego komendanta uzupełnień, który ustala, czy żołnierz rezerwy spełnia warunki do powołania do służby w danym korpusie kadry zawodowej, a następnie umożliwia mu zapoznanie się z przepisami normującymi przebieg zawodowej służby wojskowej. Przepis ustępu 10 powołanego § stanowi, iż wojskowy komendant uzupełnień po analizie dokumentów, o których mowa w ust. 8 (1. życiorys; 2. odpis skrócony aktu urodzenia; 3. odpis lub kopię uwierzytelnioną dokumentu stwierdzającego uzyskanie wymaganego wykształcenia; 4. informację z Krajowego Rejestru Karnego; 5. uwierzytelnioną kopię dowodu osobistego; 6. zaświadczenie organu właściwego do wyznaczenia na stanowisko służbowe, posiadającego kompetencje do wyznaczenia na to stanowisko; 7. inne uwierzytelnione dokumenty potwierdzające posiadane kwalifikacje i umiejętności niezbędne na planowanym do objęcia przez żołnierza rezerwy stanowisku służbowym, złożonych przez żołnierza rezerwy), kieruje go do właściwej wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
W świetle przesłanek określonych w art. 2 ustawy pragmatycznej, niezbędnym warunkiem, który kandydat na żołnierza zawodowego, nie wykluczając rezerwisty, musi spełnić, jest posiadanie odpowiedniego stanu zdrowia, określanego mianem zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Z akt administracyjnych bezspornie wynika, iż skarżący został skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] celem określenia zdolności do podjęcia służby w charakterze żołnierza zawodowego w korpusie oficerów zawodowych. Wymieniona Komisja orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2008 r. stwierdziła niezdolność J. B. do pełnienia zawodowej służby wojskowej i przyznała kategorię zdrowia "N". Przedmiotowe orzeczenie, w części dotyczącej ustalenia niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej – kategoria "N", zostało utrzymane w mocy przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w [...] ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] września 2008 r. Następnie, zgodność z prawem ww. orzeczeń potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2009 r. W świetle zaś art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Mając powyższe na względzie, nie można czynić organom wojskowym orzekającym w niniejszej sprawie skutecznego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2008 r. posiadało przymiot ostateczności i jako podlegające wykonaniu wiązało organy wojskowe w sprawie powołania skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Skoro skarżący oficer uzyskał orzeczenie stwierdzające jego niezdolność do pojęcia zawodowej służby wojskowej, to Dyrektor Departamentu Kadr MON, kierując się potrzebami Sił Zbrojnych, nie mógł wydać wnioskującemu pozytywnej decyzji, bez naruszenia powołanego art. 2 i art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy pragmatycznej.
Ponadto stwierdzić należy, iż analiza akt administracyjnych nie wykazała istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, a wobec tego skarga nie mogła osiągnąć zamierzonego skutku.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. O przyznaniu adwokatowi z urzędu wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło