II SA/Wa 642/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędziowie WSA Jacek Fronczyk, Janusz Walawski (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi L. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18 ust. 5 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 5 i art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w dniu [...] lutego 2012 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] ([...]) o cofnięciu L. J. pozwolenia na broń palną myśliwską. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że przepis art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji uprawnia właściwy organ Policji do zobowiązania posiadacza pozwolenia na broń do poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym w przypadku istnienia uzasadnionego podejrzenia co do zdrowotnych i psychicznych możliwości dysponowania przez niego bronią. Natomiast w myśl art. 18 ust. 5 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń, jeżeli osoba posiadająca pozwolenie nie wykona obowiązku poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym oraz przedstawienia stosownych orzeczeń. Obowiązek potwierdzenia zdolności do dysponowania bronią obejmuje przedstawienie dwóch odrębnych orzeczeń, które rozstrzygają o niej w dwóch różnych zakresach i są wydawane przez różne podmioty, tj. lekarza i psychologa. W związku z faktem, że L. J. jest na rencie inwalidzkiej został wezwany do przedstawienia aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych. Organ skorzystał z przysługującego mu prawa i wniósł odwołanie od przedłożonego przez ww. orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] stwierdzającego, że może on dysponować bronią. Pomimo dwukrotnego wezwania do stawienia się na ponowne badanie lekarskie, L. J. obowiązku tego nie dopełnił i nie przedłożył organowi ostatecznego orzeczenia lekarskiego. Tym samym nie potwierdził, w prawem określony sposób, iż nie należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji, tj. z zaburzeniami psychicznymi lub o znacznie ograniczonej sprawności psychoruchowej, czy uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, które mogą posiadać broń palną myśliwską do celów łowieckich. Z punktu widzenia interesu publicznego nie jest zatem zasadne zachowanie ww. pozwolenia na broń, gdyż nie zastosował się on do obowiązku, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o broni i amunicji, a w takich przypadkach ustawodawca dał organom właściwym w sprawach pozwolenia na broń prawo cofnięcia pozwolenia. Organ wskazał ponadto, iż L. J. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Z. o sygn. akt [...] został skazany za popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna). Jest faktem, że przestępstwo popełnione przez ww. nie jest objęte przykładowym katalogiem przesłanek wprost wzbudzających obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Przepis ten ma charakter wytycznych interpretacyjnych, nakazujących uwzględnienie także innych okoliczności przy ocenie, czy postępowanie posiadacza pozwolenia daje podstawę do zaliczenia go do osób w tym przepisie wskazanych. Zdaniem organu, właśnie z tych innych okoliczności (a więc agresji słownej i fizycznej) wynika, że przypadku ww. brak jest gwarancji co do bezpiecznego posiadania i używania przez niego w przyszłości broni. Z uwagi na charakter popełnionego czynu zasadna jest obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że ustawodawca w przypadku zaliczenia posiadacza pozwolenia na broń do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, uznał bezwzględną nadrzędność interesu społecznego nad interesem osoby, której wydano w przeszłości pozwolenie na broń. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez L. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że w jego ocenie organ "nie wziął pod uwagę wszelkich okoliczności sprawy, w szczególności pozytywnej opinii wystawionej przez miejscową jednostkę Policji, faktu niekaralności przez 64 lata oraz pozytywnej opinii koła łowieckiego (...)". Ponadto, podał, że w każdej chwili może poddać się badaniom, na które był wzywany, a którym się nie poddał, gdyż narażało go to na dodatkowe koszty. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2012 r. skarżący podał, iż nastąpiło zatarcie skazania w sprawie o sygn. akt [...], na dowód czego przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego w Z. [...] Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2012 r. Komendant Główny Policji, odpowiadając na powyższe pismo, stwierdził, że organ administracji publicznej rozstrzygając sprawę administracyjną jest związany stanem prawnym i faktycznym istniejącym w dacie wydania decyzji. Okoliczności podane w tym piśmie mogą być rozpatrywane tylko w nowym postępowaniu o wydanie pozwolenia na broń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności. Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o jego prawną ocenę w świetle zastosowanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Na wstępie należy podać, iż dostęp obywatela do broni palnej poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ustawodawca w przedmiotowej ustawie określił podstawowe kryteria posiadania broni, tj. kryterium zdrowotne i kryterium bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Podkreślić należy, że przyjęte przez ustawodawcę rozwiązanie powoduje, że zaistnienie nawet jednej z przesłanek powoduje, że właściwy organ Policji może lub jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie przyznania pozwolenia na broń bądź jego cofnięcia. Zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), w przypadku ujawnienia okoliczności dostatecznie uzasadniających podejrzenie, iż osoba posiadająca pozwolenie na broń lub zarejestrowaną broń pneumatyczną należy do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2 – 4, właściwy organ Policji może zobowiązać te osobę do niezwłocznego poddania się badaniom lekarskim i psychologicznym i przedstawienia wydanych orzeczeń (...). Z uprawnienia wynikającego z powyżej przytoczonego przepisu organ skorzystał. Skarżący poddał się badaniom lekarskim i psychologicznym, w wyniku których orzeczono, iż może on dysponować bronią. Organ skorzystał z prawa przysługującego mu na podstawie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 września 2000 r. w sprawie badań lekarskich i psychologicznych osób ubiegających się lub posiadających pozwolenie na broń (Dz. U. Nr 79, poz. 898 ze zm.) i wniósł odwołanie od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2011 r. Skarżący nie poddał się jednak badaniom w trybie odwoławczym, kwestionując zasadność ich przeprowadzenia. Był informowany przez organ, że koszty badania zostaną pokryte ze środków finansowych Policji, jak również o konsekwencjach niestawienia się na badanie lekarskie. W tych okolicznościach sprawy, organ zasadnie przyjął, że zachodzą przesłanki do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską dla celów łowieckich. Odmowa poddania się badaniu lekarskiemu, pomimo dwukrotnego wezwania, doprowadziła do sytuacji określonej w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 4 ustawy o broni i amunicji. Ustawa o broni i amunicji przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów uzasadniających jej dalsze posiadanie, gdzie jedną z takich przesłanek mogą być okoliczności wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6, w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 przedmiotowej ustawy. Z akt sprawy wynika, iż w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji skarżący był prawomocnie skazany za popełnienie przestępstw z art. 190 § 1 Kodeksu karnego (groźba karalna). Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Natomiast przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Sformułowanie zawarte w tym przepisie, a odnoszące się do faktu skazania osób prawomocnym orzeczeniem sądu "za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" ma charakter kwalifikowany. Oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest niejako w sposób bezwarunkowy nią związany, jako negatywną przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń i zarazem pozytywną dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Użycie w przytoczonym przepisie wyrażenia "w szczególności" poprzedzającego wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu wskazuje bowiem, że odnośnie tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął o istnieniu po ich stronie obawy sprzecznego z prawem użycia broni. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa ta rzeczywiście istnieje, gdyż ustawodawca uczynił to w przepisie ustawy, łącząc skazanie lub podejrzenie popełnienia tych kategorii przestępstw z tą obawą. Wystarczy zatem w takiej sytuacji ustalenie faktu skazania lub prowadzenia postępowania o te przestępstwa, żeby cofnąć pozwolenie na broń (odpowiednio – odmówić wydania pozwolenia) osobie skazanej za ich popełnienie lub podejrzanej, gdyż są to dla organu okoliczności wiążące w sensie negatywnej przesłanki wydania pozwolenia oraz pozytywnej dla jego cofnięcia. Zatem w świetle ww. art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, organ Policji obowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń osobom opisanym w tym przepisie po słowach "w szczególności". W art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy ustawodawca użył bowiem sformułowania, że organ Policji "cofa pozwolenie" na broń, jeżeli osoba, której je wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06 (niepubl.). NSA wskazał w nim, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzoną bowiem z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, iż obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, że osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Reasumując, stosownie do powyższych rozważań prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń lub podejrzenie jej o popełnienie któregokolwiek z przestępstw określonych w ww. przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy po słowach "w szczególności" nakazuje uznać ją za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem zaliczenie skarżącego, skazanego prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstwa z art. 190 § 1 k.k., do kręgu osób, o których mowa w tym przepisie, w ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń. W ocenie Sądu organy Policji trafnie uznały, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że zarzuty podniesione w skardze przez skarżącego nie są trafne i nie mogły zostać uwzględnione. Fakt, że nastąpiło zatarcie skazania, jak trafnie zauważył organ, może mieć znaczenie przy ewentualnym ubieganiu się przez skarżącego o wydanie ponownego pozwolenia na broń palną. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.