II SA/Wa 642/13
WyrokWSA w Warszawie2013-08-14
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Iwona Dąbrowska, Adam Lipiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną, ma kompetencje do merytorycznej kontroli oceny pracy pisemnej kandydata przez komisję konkursową w kontekście przyjętych kryteriów oceny?Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, sprawując nadzór merytoryczny nad aplikacjami, ma kompetencje do kontroli oceny pracy pisemnej kandydata przez komisję konkursową w zakresie zgodności z przyjętymi kryteriami. Odmowa takiej kontroli prowadzi do fikcji prawa odwołania i naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących prawidłowego rozpatrzenia odwołania.Stan faktyczny
Skarżący M. K. został odmówiony przyjęcia na aplikację ogólną, mimo uzyskania wystarczającej liczby punktów, z uwagi na limit miejsc. Odmowa wynikała z oceny jego pracy pisemnej, którą skarżący zakwestionował w odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości, zarzucając niewłaściwą punktację niezgodną z kryteriami oceny. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora KSSiP, uznając, że nie ma kompetencji do merytorycznej oceny prac komisji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi brak ustosunkowania się do jego zarzutów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. z 2012 r., poz. 1230) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], odmawiającą przyjęcia M. K. na aplikację ogólną, która rozpoczęła się w dniu 11 lutego 2013 r.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr 29/12/DSO z dnia 5 marca 2012 r. zarządził nabór na aplikację ogólną w 2012 roku i jednocześnie wyznaczył limit 200 miejsc na tę aplikację. Nabór na aplikację ogólną odbył się w drodze konkursu obejmującego dwa etapy - test sprawdzający wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa oraz pracę pisemną sprawdzającą umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych. Konkurs został przeprowadzony w dniach 1 i 24 października 2012 roku. Z obu etapów konkursu strona otrzymała łącznie [...] pkt, w tym [...] pkt z pracy pisemnej. Powyższy wynik pozwolił M. K. na zajęcie [...] miejsca na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej.
Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 209 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. z 2012 r. poz. 1230), Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia M. K. na aplikację ogólną, która rozpoczęła się w dniu 11 lutego 2013 r.
Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie. Na wstępie wskazał, że wskutek zarządzenia Dyrektora KSSiP z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] nastąpiło przesunięcie na liście kwalifikacyjnej, wobec czego zajmuje on obecnie [...] pozycję na tej liście. M. K. wskazał, że wszystkie zarzuty stawiane wadliwej ocenie komisji ogniskują się wokół odpowiedzi na pytanie pomocnicze nr 3 do kazusu z prawa prywatnego, w którym nakazano zdającym, w oparciu o podany stan faktyczny, ocenę skuteczności podniesionych przez pozwanych zarzutów oraz całościową ocenę zasadności powództwa "w kontekście wskazanych powyżej elementów stanu faktycznego". Postawił on ocenie komisji odnośnie tego pytania dodatkowego kazusu 3 zarzuty, które zdaniem zainteresowanego miały wpływ na ocenę końcową pracy. Pierwszy zarzut dotyczył nieprzydzielenia pełnej liczby punktów, przez jednego ze sprawdzających, za wskazane odpowiedzi na pytanie pomocnicze nr 3 domniemanie z art. 527 § 3 kc. Drugi zarzut dotyczył również nieprzydzielenia maksymalnej liczby punktów przez jednego ze sprawdzających specjalistów względem argumentacji określonej w uzasadnieniu kazusu w pkt 3 lit. c, przewidującej maksymalnie 2 pkt za "wskazanie na przesłankę niewypłacalności w postaci bezskuteczności egzekucji, tj. art. 527 § 2 kc". Trzeci zarzut dotyczył niedostrzeżenia przez jednego ze sprawdzających prawidłowości wskazania świadomości pokrzywdzenia wierzyciela, określonego w uzasadnieniu kazusu w pkt 3 lit. d. W uzasadnieniu odwołania M. K. bardzo szczegółowo i obszernie opisał rozwiązania jakie zastosował podczas sporządzania pracy pisemnej, wskazując przy tym, które elementy zostały ocenione zbyt nisko, bądź nie zostały ocenione w ogóle, pomimo ich prawidłowości w świetle kryteriów ocen wynikających z uzasadnienia w formie tabelki, dołączonego do oceny komisji. To z kolei spowodowało zaniżenie punktacji przyznanej za rozwiązanie kazusów, a w konsekwencji – niższą ogólną ocenę pracy pisemnej. Strona – podkreślając świadomość faktu, iż Minister Sprawiedliwości nie ma możliwości merytorycznej oceny prac komisji – wniosła jednak o ustosunkowanie się do stawianych zarzutów w drodze ich weryfikacji z kryteriami oceny pracy pisemnej oraz ponowne przeliczenie punktacji za przedmiotową pracę, co powinno doprowadzić do uchylenia wadliwej decyzji Dyrektora KSSiP i wydania decyzji o przyjęciu na aplikację ogólną. M. K. powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 18 maja 2012 r. o sygn. II SA/WA 241/2010, zgodnie z którym "(...) w toku postępowania odwoławczego mogą być poprawiane błędy rachunkowe oraz weryfikowana zgodność formalna ocen komisji z kluczem rozwiązań i kryteriami oceny pracy pisemnej". Wobec wszystkich wskazanych argumentów strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o przyjęciu na aplikację ogólną.
W wyniku wniesionego odwołania Minister Sprawiedliwości wydał wskazaną na wstępie decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ ponownie przytoczył stan faktyczny sprawy oraz przypomniał procedurę rekrutacyjną na aplikację ogólną, prowadzoną przez KSSiP, powołując przy tym stosowne przepisy prawa. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych przez stronę Minister Sprawiedliwości wskazał, że przygotowanie egzaminu konkursowego i jego przeprowadzenie było zgodne z powołanymi powyżej przepisami. W szczególności ustalono kryteria ocen dla każdego kazusu, opracowano wzory uzasadnienia oceny kazusów: z prawa karnego, prawa prywatnego i prawa publicznego. We wzorach tych wskazano, jakie odpowiedzi są prawidłowe oraz skalę możliwych do uzyskania punktów. W ten sposób została zagwarantowana ochrona interesów strony uczestniczącej w procedurze konkursowej. Ponadto podniósł, że ustawowo zagwarantowana niezależność komisji egzaminacyjnej nie pozwala Ministrowi Sprawiedliwości na merytoryczną ocenę sposobu dokonywania oceny prac konkursowych. Wynika to z faktu, że decyzja Dyrektora KSSiP o przyjęciu bądź odmowie przyjęcia zależy jedynie od wyniku uzyskanego przez kandydata podczas konkursu oraz informacji o karalności kandydata, a także z tym, iż to nie Dyrektor, a komisja dokonuje oceny pracy konkursowej. Minister wskazał tu jednocześnie na różnicę procedury odwoławczej pomiędzy naborem na aplikację ogólną, a np. na aplikację adwokacką lub radcowską. W podsumowaniu organ stwierdził, że zarzuty strony dotyczyły merytorycznej oceny pracy konkursowej nie zostały potwierdzone bowiem w trakcie badania sprawy nie wykryto, aby komisja oceniła prace niezgodnie z kryteriami oceny pracy pisemnej w konkursie na aplikację ogólną w 2012 r., wobec czego osiągnięty wynik z obu etapów procedury konkursowej został ustalony prawidłowo. Organ wskazał też, że nie znalazł więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Od powyższej decyzji M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.
W skardze podniósł zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 107 § 3 i art. 11 w zw. z art. 140 kpa, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji oraz brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji, do stawianych w odwołaniu zarzutów.
Argumentując, skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do podniesionych przez niego w odwołaniu zarzutów, ograniczając się jedynie do przedstawienia procedury rekrutacyjnej na aplikację ogólną. Natomiast zarzuty wskazane przez skarżącego w odwołaniu zostały podsumowane przez organ stwierdzeniem, że dotyczą one merytorycznej trafności ocen dokonanych przez komisję konkursową. Skarżący podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, w której podniósł, iż prezentowane przez Ministra Sprawiedliwości rozumienie postępowania odwoławczego od decyzji Dyrektora KSSiP o przyjęciu, bądź odmowie przyjęcia na aplikację ogólną, prowadzi do nadania całemu trybowi odwoławczemu fikcyjnego charakteru. Ponadto skarżący wyraził pogląd, iż organ błędnie podniósł kwestię merytorycznej ingerencji w prace komisji oceniającej wskazując, iż jego zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczyły nie tyle polemiki z merytoryczną oceną pracy, co zgodności przyjętej oceny z obiektywnymi kryteriami oceny pracy pisemnej, którymi posiłkują się oceniający pracę specjaliści z dziedziny prawa. Te zaś mogą, a nawet powinny stanowić punkt oparcia organu odwoławczego przy prawidłowym przeprowadzaniu trybu odwoławczego, zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 18 maja 2012 r. o sygn. II SA/WA 241/2010. Jako przykład podany został zarzut, podniesiony w odwołaniu dotyczący nieprzyznania pełnej ilości punktów przez jednego z oceniających członków komisji, pomimo prawidłowego spełnienia polecenia podlegającego ocenie w danym podpunkcie pytania pomocniczego nr 3 do kazusu z prawa prywatnego. Skarżący wskazał również, że taka sytuacja może wynikać z niezauważenia przez jednego z oceniających zastosowanego przez skarżącego odwołania, wewnątrz pracy pisemnej, adnotacji nr 3 do adnotacji nr 1 odpowiedzi na pytanie. Zdaniem skarżącego możliwa była w tym zakresie ingerencja organu drugiej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Tryb i zasady przeprowadzania naboru na aplikację ogólną regulują przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków trybu przeprowadzania naboru kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1006).
Zgodnie z art. 17 powołanej ustawy, nabór na aplikację ogólną odbywa się w drodze konkursu składającego się z 2 etapów: 1) testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa, 2) pracy pisemnej sprawdzającej umiejętność stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych (ust.1). Test oraz zadania w ramach pracy pisemnej ze wskazaniem form ich przygotowania opracowuje zespół konkursowy powołany, po uzyskaniu opinii Rady, przez Ministra Sprawiedliwości. Testy oraz zadania i formy ich przygotowania są zatwierdzane przez Ministra Sprawiedliwości (ust. 3). Konkurs zaś przygotowują komisje konkursowe powołane przez Ministra Sprawiedliwości
(ust. 11).
W myśl przepisu § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia, zespół konkursowy przygotowuje: 1) test konkursowy jednokrotnego wyboru sprawdzający wiedzę z wymienionych dziedzin prawa; 2) zestaw prawidłowych rozwiązań zawartych w teście konkursowym, zwany dalej "kluczem rozwiązań"; 3) zadania w ramach pracy pisemnej, w postaci zestawu treści kazusów, po jednym z prawa prywatnego, prawa publicznego, ustrój Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej, a także prawa krajowego; 4) kryteria oceny pracy pisemnej; 5) wykaz tytułów aktów prawnych udostępnionych przez komisję konkursową.
Stosownie do przepisu § 15 ust. 2 tego rozporządzenia, test sprawdza komisja konkursowa, natomiast zgodnie z jego § 18 ust. 1, oceny każdej pracy pisemnej dokonują, niezależnie od siebie, dwaj członkowie komisji konkursowej. Każdy z nich wystawia ocenę w systemie punktowym, przy zastosowaniu skali od 0 do 25 punktów za każde zadanie, i sporządza pisemne uzasadnienie oceny, które dołącza się do protokołu z posiedzenia komisji. Liczba punktów przyznanych kandydatowi za pracę pisemną jest średnią ocen wystawianych przez obu członków komisji konkursowej.
Po przeprowadzeniu konkursu, jak stanowi przepis art. 18 ust. 1 ww. ustawy, komisja konkursowa przedstawia Dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury listę kwalifikacyjną kandydatów na aplikantów aplikacji ogólnej, zawierającą imiona i nazwiska kandydatów z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego kandydata i liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na tej liście wraz z dokumentacją oraz ogłasza listę kwalifikacyjną w Biuletynie Informacji Publicznej. O kolejności miejsca na liście kwalifikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez kandydatów z obu etapów konkursu (art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy). Zgodnie zaś z przepisem art. 19 ust. 1 tej ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację ogólną zawierającą ich imiona i nazwiska. Na liście tej kandydaci są umieszczeni według kolejności miejsc zajmowanych na liście kwalifikacyjnej, w liczbie odpowiadającej limitowi przyjęć na aplikację ogólną wyznaczoną w danym roku. Wreszcie w myśl przepisu art. 23 ust. 1 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły, po uzyskaniu informacji z Krajowego Rejestru Karnego o każdej osobie umieszczonej na liście, wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację ogólną.
Z akt sprawy wynika, iż skarżący przystąpił do konkursu na aplikację ogólną, który odbył się w dniach 1 i 24 października 2012 r. Z pierwszego etapu konkursu, tj. tekstu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa uzyskał [...] pkt, a z drugiego etapu konkursu, czyli pracy pisemnej sprawdzającej umiejętności stosowania argumentacji prawniczej, zasad wykładni oraz kwalifikowania stanów faktycznych, uzyskał [...] pkt. Łącznie uzyskał więc [...] pkt i został umieszczony na [...] miejscu listy kwalifikacyjnej kandydatów, sporządzonej przez komisję konkursową. W związku z tym, że Minister Sprawiedliwości zarządzeniem nr 29/12/DSO z dnia 5 marca 2012 r. w sprawie naboru na aplikację ogólną w 2012 r. wyznaczył limit 200 miejsc na tę aplikację, skarżący nie został na nią przyjęty.
Na gruncie wskazanego stanu faktycznego i prawnego sprawy Dyrektor KSSiP nie miał podstaw do wydania skarżącemu decyzji innej jak decyzja o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną. Bowiem dopiero w odwołaniu M. K. zakwestionował niewłaściwą ocenę pracy pisemnej, wskutek czego jego praca została oceniona w sposób pozostający w sprzeczności z kryteriami przyjętymi przez komisję konkursową, w tym odpowiedzi na pytanie pomocnicze nr 3 do kazusu z prawa prywatnego.
Analizując decyzję organu II instancji pod kątem jego stanowiska odnośnie stawianych przez skarżącego zarzutów to wskazać należy, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniem organu, iż nie jest on władny ingerować w meritum ocen wystawianych przez członków komisji konkursowej.
Takie stanowisko zostało skrytykowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 2396/12 (publik. https://cbois.nsa.gov.pl/doc/11FB1733EA) dokonał dogłębnej analizy prawnej przepisów w zakresie uprawnień Ministra Sprawiedliwości w rozpatrywaniu odwołań kwestionujących prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członków komisji za pracę pisemną kandydata.
W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA stwierdził, iż "... w dokumentach nazwanych "kryteriami oceny pracy pisemnej" dość dokładnie wymieniono elementy jakie powinna zawierać praca oraz przewidywany za nie limit punktów (np. 0-2) w ramach ich ogólnej liczby (25). Sporządzone przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen, o których mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia (...) zostały przygotowane w oparciu o kryteria opracowane przez zespół konkursowy. Analiza "kryteriów oceny pracy pisemnej" wskazuje więc, że w ramach drugiego etapu konkursu kandydaci sporządzali pracę pisemną, w której pewne jej elementy podlegały oznaczonej obligatoryjnej punktacji i to niezależnie od uznania oceniającego. Tak zwany margines swobody oceniającego zależny od jego wiedzy, doświadczenia, indywidualnych wymagań mógł przejawiać się w przyjętych przez zespół konkursowy granicach. W rozpatrywanej przez Sąd I instancji sprawie organy uznały, że w ogóle nie mogą kwestionować, kontrolować i sprawdzać pracy konkursowej i prawidłowości przyznanej punktacji z uwagi na niezależność powołanej komisji konkursowej i ograniczone w tym zakresie kompetencje Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Ministra. Sąd I instancji przyjął, że Dyrektor Szkoły ma zgodnie z § 9 rozporządzenia w odniesieniu do komisji zapewnić jedynie jej obsługę administracyjną i techniczną. Jest to stanowisko błędne, wyraz "jedynie" nie pojawia się w tym przepisie, a analiza przepisów ustawy i rozporządzenia nie wskazuje, aby rola Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w stosunku do komisji sprowadzała się wyłącznie do wymienionych w tym przepisie czynności.
Z art. 19 ustawy wynika, że to Dyrektor na podstawie listy kwalifikacyjnej ustala listę kandydatów zakwalifikowanych na aplikację, a następnie w oparciu o art. 23 ust. 1 wydaje decyzję w sprawie przyjęcia kandydata z listy. (...) przepis art. 15 ust. 2 pkt 8 i 11 uprawniają, a w ocenie Sądu również zobowiązują organ do dokonania ustaleń w zakresie prawidłowości ustalenia wyników konkursu. Zagwarantowanie kandydatowi w ustawie (art. 21 ust. 2) prawa do wniesienia odwołania do Ministra, a następnie skargi do sądu powinno umożliwiać kwestionowanie przyznanej punktacji. (...) w przeciwnym wypadku prawo do odwołania byłoby iluzoryczne. Ostatecznie nie można wykluczyć, że członek komisji wskutek zwyczajnej omyłki błędnie ustali punktację. Opracowane przez zespół konkursowy "kryteria oceny pracy pisemnej" oraz sporządzane przez oceniających pisemne uzasadnienia ocen mają na celu przede wszystkim umożliwienie Dyrektorowi Krajowej Szkoły oraz Ministrowi Sprawiedliwości prawidłowe ustalenie stanu faktycznego dla potrzeb wydania rozstrzygnięcia w zakresie miejsca kandydata na liście i przyjęcia na aplikację. W ramach tych ustaleń mieści się również prawidłowość wystawienia oceny w systemie punktowym przez członka komisji za pracę pisemną kandydata sporządzoną w ramach drugiego etapu konkursu".
Tym samym NSA przesądził, iż nie ma podstaw do takiego ograniczania kompetencji odwoławczej Ministra Sprawiedliwości, że uniemożliwia mu to skontrolowanie oceny pracy pisemnej kandydata przez członka komisji w zakresie przyjętych kryteriów oceny. Przeciwny pogląd prowadzi do naruszenia art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.
W nawiązaniu do zasad konstytucyjnych NSA przywołał wyrok z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1461/11, w którym wskazano, iż: "Jedną z zasad przyjętych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej jest zasada dwuinstancyjności, ustanowiona w art. 78, który stanowi, że "Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa". Realizacją tej zasady jest regulacja w art. 23 ust. 2 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury prawa odwołania: "Od decyzji, o której mowa w art. 1, przysługuje odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w terminie 14 dni od dnia jego wniesienia". Minister Sprawiedliwości ma rozpoznać odwołanie, co wyznacza obowiązek szczegółowego rozpoznania zarzutów wywiedzionych w odwołaniu. Dla wyznaczenia granic odwołania podstawowe znaczenie ma art. 16 ust. 1 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że "Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską". Ta kompetencja do sprawowania nadzoru merytorycznego ma znaczenie prawne dla rozpoznania odwołania przez rozważenie stawianych zarzutów merytorycznych. Nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawnym jest interpretacja przepisów prawa prowadząca do fikcji prawa odwołania. Fikcja rozpoznania odwołania to przytoczenie przepisów prawa i stwierdzenie braku kompetencji do merytorycznego rozpoznania odwołania (...). O ile Minister Sprawiedliwości nie jest właściwy do zmiany oceny, to podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania. Zarówno z przepisów ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, jak
i z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (...) nie ma podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczeń co do kontroli zasadności przyjętej oceny przez członków komisji konkursowej".
Zaprezentowane powyżej stanowisko NSA, skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. W analizowanym przypadku Minister Sprawiedliwości nie rozpatrzył odwołania skarżącego w pełnym zakresie zarzutów przedstawionych we wniesionym od decyzji organu I instancji środku zaskarżenia. Tym samym, nie tylko naruszył powyżej wskazane przepisy prawa materialnego, ale również nie zrealizował dyspozycji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Z tego powodu zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym.
Mając na względzie, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja organu I instancji (albowiem na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego wynik pracy pisemnej skarżącego nie był kwestionowany, a zatem i weryfikowany przez Dyrektora KSSiP), Minister Sprawiedliwości będzie obowiązany merytorycznie ocenić, czy ocena pisemnej pracy skarżącego wystawiona przez członków komisji konkursowej była zgodna z przyjętymi kryteriami ocen. Wynik tych ustaleń będzie dopiero determinował końcowy sposób załatwienia sprawy.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło