II SA/Wa 643/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Adam Lipiński, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2009 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania Z. Z., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Z. Z. zwrócił się w dniu 14 września 1998 r. do Komendanta Głównego Policji z wnioskiem o zwolnienie go ze służby Policji z dniem [...] grudnia 1998 r. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. uwzględnił żądanie wnioskodawcy i zwolnił go ze służby z dniem [...] grudnia 1998 r. Wnioskiem z dnia 14 kwietnia 2008 r., sprecyzowanym wnioskiem z dnia 15 lipca 2008 r. Z. Z. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] listopada 1998 r. W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, iż o wystąpieniu ze służby zdecydował w bardzo trudnym dla niego okresie życia. Natomiast od 2002 r. bezskutecznie stara się o przywrócenie do służby. Podkreślił, iż brał również udział w postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w Policji w 2006 r., ale z uwagi na negatywny wynik badania komisji lekarskiej, postępowanie to zostało wobec niego przerwane. Wskazał na szereg nieprawidłowości, które miały jego zdaniem, miejsce w trakcie tego postępowania i skutkowały jego negatywnym wynikiem. Ponadto wnioskodawca podkreślił, iż za jego powrotem do służby przemawia oczywisty interes społeczny z uwagi na jego doświadczenie i kwalifikacje zawodowe oraz stan zdrowia wskazujący na gotowość do podjęcia służby. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...] odmówił zmiany rozkazu o zwolnieniu ze służby Z. Z. W uzasadnieniu organ powołał się na treść art. 155 kpa zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ wyjaśnił, iż rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby jest decyzją ostateczną w rozumieniu cytowanego przepisu art. 155. Wskazał też, iż w rozpoznawanej sprawie wystąpiła przesłanka zgody strony, jednak brak jest drugiej z nich czyli zgodność wzruszenia decyzji z interesem społecznym i słusznym interesem strony. O ile bowiem w interesie strony pozostaje dalsze pełnienie służby, o tyle w interesie społecznym jest, by do służby w Policji były przyjmowane osoby spełniające wymagania określone w odrębnych przepisach prawa. Komendant wyjaśnił, iż zgodnie z art. 25 i 26 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) służbę w Policji może pełnić tylko osoba, co do której komisja lekarska stwierdziła zdolność do służby. Tymczasem Z. Z. nie spełnia tych wymagań, ponieważ orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w Z. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...], utrzymanym w mocy orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w P. z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], został on uznany za niezdolnego do pełnienia służby w Policji. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. Z. oprócz argumentów przedstawionych we wcześniejszych wystąpieniach wskazał, iż rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby nie został mu nigdy doręczony. Oznacza to, że nigdy nie pouczono go o możliwości odwołania się od powyższego rozkazu. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję I instancji, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, rozkaz o zwolnieniu wnioskodawcy ze służby Policji został wydany na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, w wyniku zgłoszonego żądania policjanta. Minister podkreślił, iż wobec brzmienia wskazanego przepisu prawa Komendant nie miał możliwości innego załatwienia wniosku policjanta. Ponadto rozkaz o zwolnieniu wydany na podstawie art. 41 ust. 3 nie jest decyzją uznaniową organu, co uniemożliwia późniejszą jego zmianę w trybie art. 155 kpa. Minister wskazał również, iż bez znaczenia pozostają powody, dla których policjant wystąpił o zwolnienie go ze służby, istotnym natomiast jest fakt, iż nie podjął on w tamtym czasie żadnej próby wycofania swojego oświadczenia woli. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego się o braku doręczenia rozkazu o zwolnieniu ze służby organ wskazał, iż brak w aktach osobowych dowodu doręczenia stronie spornego rozkazu jest jedynie uchybieniem formalnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. Z. wniósł o przywrócenie go do służby w Policji w trybie art. 155 kpa oraz o skierowanie na badania przed komisją lekarską na okoliczność zdolności do służby. W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Ponadto wskazał, iż w trakcie postępowania kwalifikacyjnego, do którego przystąpił w 2006 r. doszło do naruszenia prawa poprzez niewyjaśnienie faktu, że schorzenia, które stały się podstawą orzeczenia o jego niezdolności do służby, nabył wcześniej, podczas pełnienia służby w Policji. Skarżący stwierdził, iż jest w stanie okoliczności te odpowiednio udokumentować. Ponadto skoro schorzenia te nabył w związku z pełnieniem służby, to powinien mieć on prawo do wystąpienia z roszczeniem o wypłacenie renty zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty zaprezentowane w decyzji I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrywana pod tym kątem skarga nie jest trafna. Zgodnie z treścią art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Jest to nadzwyczajny tryb zmiany decyzji ostatecznej. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem, celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 kpa nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozstrzygnięciem ostatecznym, lecz jego celem jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki dyktowane interesem strony, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. W szczególności postępowanie to nie może tworzyć dla strony prawa do kolejnej instancji odwoławczej. Zarówno w orzecznictwie jak i w doktrynie przyjmuje się, że decyzje podejmowane na podstawie art. 155 kpa mają charakter decyzji uznaniowych, co oznacza, że uchylenie lub zmiana poprzedniej decyzji pozostawione jest uznaniu organu orzekającego. Nawet w przypadku spełnienia przesłanek z art. 155 kpa organ administracyjny nie jest zobowiązany do zmiany czy też uchylenia decyzji ostatecznej. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przepis art. 155 k.p.a. pozostawia organowi swobodę w zakresie przyznania ochrony prawnej interesowi strony. Organ nie jest zobligowany a priori do uwzględnienia wniosku strony zgłoszonego w ramach tego przepisu, ale powinien dokonać oceny czy za uchyleniem decyzji przemawia interes strony lub interes społeczny i czy szczególna norma prawna nie stoi na przeszkodzie zmiany albo uchyleniu decyzji. Tak więc, już choćby z tej przyczyny - uznaniowego charakteru decyzji podejmowanych w trybie art. 155 kpa - skarga nie jest zasadna. Nadto rozkaz personalny z dnia [...] listopada 1998 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby, mógł być podjęty jedynie w oparciu o przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Organ nie miał możliwości wydania innego rozstrzygnięcia, a więc także możliwości wyboru rozstrzygnięcia. Wynika to dobitnie ze stanowczej treści powyższego przepisu, uznającego niekwestionowane prawo funkcjonariusza do wystąpienia ze służby. Zakres teoretycznych możliwości rozstrzygnięcia danego zagadnienia ma niebagatelny wpływ na możliwość późniejszego kształtowania decyzji w trybie art. 155 kpa. Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem tego postępowania administracyjnego był rozkaz o zwolnieniu policjanta ze służby w wyniku jego wystąpienia z tej służby, a zatem brak jest tu wyboru przez organ możliwych rozstrzygnięć - pozostaje tylko jedno - art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Sytuacja taka uniemożliwia późniejszą zmianę w trybie art. 155 kpa rozkazu personalnego wydanego w takim trybie. Zarzuty podnoszone w skardze nie zasługują na uwzględnienie, gdyż wiążą się one z treścią art. 155 kpa, który wobec jednoznacznej treści art. 41 ust. 3 ustawy o Policji nie może mieć zastosowania. Z przytoczonych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.