II SA/Wa 644/04
WyrokWSA w Warszawie2004-06-22
Skład orzekający: Asesor WSA Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji publicznej wydana w czasie zawieszenia postępowania, bez wydania postanowienia o jego podjęciu, jest decyzją nieważną?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest uprawniony do rozstrzygania co do istoty sprawy w czasie zawieszenia postępowania. Wydanie decyzji merytorycznej bez wcześniejszego wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. S. ubiegał się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Postępowanie zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie odwoławcze dotyczące renty ustawowej. Po uprawomocnieniu się wyroku odmawiającego renty ustawowej, wnioskodawca wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a następnie utrzymał ją w mocy po ponownym rozpatrzeniu, mimo braku postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i prawa do zabezpieczenia społecznego.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Asesor WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2004r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]; 1. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
II SA/Wa 644/04
UZASADNIENIE
W. S. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, powołując się na odmowę przyznania świadczenia w zwykłym trybie ze względu na orzeczoną częściową niezdolność do pracy oraz brak 5-letniego stażu ubezpieczeniowego w ostatnim 10-leciu.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia [...] lutego 2003r. nr [...], na podstawie art. 97 § 1 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na toczące się przed Sądem Okręgowym postępowanie odwoławcze od decyzji odmawiającej prawa do renty ustawowej.
Pismem z dnia 20 października 2003r. W.S. wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, gdyż Sąd Apelacyjny utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego i odmówił prawa do renty ustawowej, a wyrok się uprawomocnił.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wskazał, powołując się na art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118, z poźn. zm.), że wnioskodawca nie spełnia jednej z przesłanek wymienionych w tym przepisie, a mianowicie przesłanki całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS.
Decyzją z dnia [...] marca 2004r. nr [...], po rozpoznaniu wniosku W. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2004r. wskazując na orzeczoną częściową niezdolność do pracy wnioskodawcy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie W. S. zarzucił Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, że wydając zaskarżoną decyzję nieprawidłowo zastosował przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zagwarantowane konstytucyjnie prawo obywatela do zabezpieczenia społecznego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych renty na jego rzecz.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje ustalenia faktyczne i prawne zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W rozpatrywanej sprawie analizowanej w tym aspekcie Sąd dopatrzył się naruszenia prawa przez organ prowadzący postępowanie administracyjne i to naruszenia o charakterze rażącym.
W myśl bowiem art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na wniosek .
W rozpatrywanej sprawie skarżący z takim wnioskiem wystąpił do organu. Podjęcie postępowania zgodnie z art. 123 Kpa następuje w drodze postanowienia, którego w sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wydał, przystępując do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji.
Przepis art. 102 Kpa wyraźnie stanowi, iż w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.
Wynika z niego a contrario, że nie jest uprawniony w takim stanie do rozstrzygania co do istoty. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądem doktryny stanowi to rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji podjętych w toku zawieszonego postępowania.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nas podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 119 pkt 1, art. 120 oraz art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło