II SA/Wa 644/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-07

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w celu ochrony dóbr osobistych lub wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, może być uznany za stronę postępowania administracyjnego przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych w celu uzyskania danych osobowych użytkowników forum internetowego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej działający w ramach przysługujących mu kompetencji (imperium) nie może być stroną postępowania przed innym organem administracji publicznej, ponieważ nie jest podmiotem praw lub obowiązków, lecz o nich rozstrzyga. Naczelnik Urzędu Skarbowego, występując z wnioskiem o udostępnienie danych osobowych użytkowników forum w celu ochrony dóbr osobistych lub wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, nie mieści się w kategorii podmiotów wymienionych w art. 29 k.p.a. jako strona postępowania. W związku z tym, decyzje wydane w oparciu o taki wniosek są dotknięte wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. odmówiła udostępnienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego danych osobowych (adresów IP) użytkowników forum internetowego, powołując się na przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Naczelny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (GIODO) nakazał Spółce udostępnienie tych danych, uznając, że żądanie Naczelnika US jest uzasadnione celem wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub ochrony dóbr osobistych. Spółka zaskarżyła decyzję GIODO, zarzucając m.in. naruszenie przepisów o zdolności procesowej Naczelnika US jako strony postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2014 r. sprawy ze skargi A. S.A z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] marca 2013 r. 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz strony skarżącej A. S.A. z siedzibą w [...] kwotę 457 (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 22 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] nakazującą [...] S.A. z siedzibą w [...] (pkt 1 decyzji) udostępnienie na rzecz Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] danych osobowych w zakresie adresów lP komputerów użytkowników forum http:/ [...], którzy dokonali wpisów w wątku Re: Urząd Skarbowy [...], wskazanych w załączniku nr 1 do wniosku inicjującego postępowanie, tj.: użytkowników o wymienionych w tym wniosku nickach, w określonych tam datach i godzin logowania, a także umarzającą postępowanie w zakresie dotyczącym żądania nakazania udostępnienia adresów e-mail użytkowników wskazanych w pkt 1) decyzji oraz w pozostałym zakresie odmawiającą uwzględnienia wniosku. W uzasadnieniu powyższej decyzji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podniósł, iż w dniu [...] czerwca 2012 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynął wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako – Naczelnik US) o nakazanie [...] S.A. (dalej jako – Spółka lub [...]) udostępnienia na jego rzecz danych osobowych użytkowników forum internetowego www.[...], którzy posługując się wymienionymi w załączniku nr 1 wniosku nickami dokonali wpisów na forum [...] ,,Urząd Skarbowy [...] w wątku Re: Urząd Skarbowy [...]. Naczelnik US w załączniku nr 1 do ww. wniosku przedstawił wpisy użytkowników wraz z ich nickami, datami i godzinami dokonania wpisu, których udostępnienia danych się domaga. Wskazał, iż "zakres żądanych danych obejmuje: 1. udostępnienie pełnych adresów lP wykorzystywanych przez użytkowników forum internetowego (...) w czasie umieszczania wypowiedzi wskazanych załącznikiem nr 1 oraz ich adresy e-mail, 2. udostępnienie danych obejmujących: nick w powiązaniu z datą dnia i godziną logowania użytkowników używających tych samych adresów IP, co użytkownicy wskazani powyżej, w pkt 1 niniejszego żądania, którzy swoich wpisów dokonali w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] maja 2012 r.". Naczelnik US uzasadniając wniosek podniósł, iż uzyskane informacje zamierza wykorzystać (przetwarzać) w celu podjęcia postępowania dyscyplinarnego na zasadach określonych przepisami art. 113 w zw. z art. 76 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Zdaniem wnioskodawcy, podejmowane działania mieszczą się w pojęciu prawnie uzasadnionego celu, bowiem postępowanie dyscyplinarne może być wszczęte po uprzednim przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, które zgodnie z treścią przepisu § 11 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2009 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 60, poz. 493 ze zm.) musi toczyć się wobec pracownika wskazanego z imienia i nazwiska. Uzupełniająco (w piśmie z dnia [...] września 2012 r.) Naczelnik US wyjaśnił, iż na podstawie uzyskanych danych identyfikujących użytkowników, którzy swoimi wypowiedziami naruszyli prawnie chronione dobra wnioskodawcy lub przekroczyli poziom dopuszczalnej krytyki publicznej skieruje do właściwego sądu powszechnego pozew o ochronę naruszonych dóbr. Zatem uzyskanie powyższych danych osobowych jest konieczne do określenia osoby pozwanej oraz ustalenia właściwości sądu. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w toku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż Spółka (pisemne oświadczenie z dnia [...] września 2012 r.) przetwarza wyłącznie dane eksploatacyjne użytkowników wskazanych w załączniku nr 1 do skargi z dnia [...] czerwca 2012 r., tj. adres lP komputera, z którego każdy z użytkowników korzystał zamieszczając przedmiotowe wypowiedzi na forum portalu [...] Zważywszy na fakt, iż wskazani w ww. załączniku użytkownicy mają status "Gościa" portalu, nie są obowiązani do podawania jakichkolwiek danych, dlatego jedyną posiadaną przez [...] S.A. informacją jest adres lP identyfikujący komputer, z którego użytkownik korzystał, łącząc się z serwerem portalu [...]. Spółka podkreśliła, iż żądanie Naczelnika US wskazane w skardze skierowanej do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych znacznie wykracza poza żądanie skierowane do [...] S.A. w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. W ocenie [...], w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do wydania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych decyzji nakazującej udostępnienia danych. Organ wskazał, iż Naczelnik US pismem z dnia [...] maja 2012 r. wystąpił do Spółki jako administratora ww. forum internetowego o udzielenie danych ww. użytkowników, wskazując, iż zakres żądanych danych obejmuje numery lP wykorzystywane w czasie umieszczania ww. wypowiedzi, daty i godziny logowań w czasie umieszczania powyższych wypowiedzi, numery lP dotyczące ich poprzednich i następnych logowań wraz z datą i czasem logowań, za okres od [...] stycznia 2010 r. do [...] maja 2012 r., ich adresy e-mail oraz ich inne dane identyfikacyjne, w szczególności imiona i nazwiska, adresy zamieszkania lub pobytu, numery ewidencyjne PESEL albo NIP oraz serie i numery ich dowodów osobistych, o ile te ostatnie Administrator posiada. W odpowiedzi na powyższy wniosek, Spółka pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. z powołaniem się na art. 18 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. Nr 144, poz. 1204 ze zm.) odmówiła udostępnienia Naczelnikowi US wnioskowanych danych. Następnie Naczelnik US pismem dnia [...] października 2012 r. wystąpił do Spółki z wnioskiem o udostępnienie danych użytkowników ww. forum wskazanych w ww. załączniku nr 1 w ww. zakresie żądanym w niniejszym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższy wniosek Spółka pismem z dnia [...] listopada 2012 r., podobnie jak w przypadku poprzedniego wniosku z dnia [...] maja 2012 r., odmówiła udostępnienia wnioskowanych danych osobowych, nie znajdując podstaw prawnych do ich udostępnienia. W tym stanie faktycznym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał decyzję administracyjną z dnia [...] marca 2013 r., mocą której nakazał [...] S.A. udostępnienie na rzecz Naczelnika US danych osobowych w zakresie adresów lP komputerów użytkowników wskazanego wyżej forum, którzy dokonali wpisów w wątku Re: Urząd Skarbowy [...], wskazanych w załączniku nr 1 do wniosku inicjującego postępowanie, umorzył postępowanie w zakresie dotyczącym żądania nakazania udostępnienia adresów e-mail użytkowników wskazanych w pkt 1) decyzji i w pozostałym zakresie odmówił uwzględnienia wniosku. [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie prawy zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2013 r., w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakazującej Spółce udostępnienie na rzecz Naczelnika US danych osobowych w zakresie lP komputerów użytkowników forum portalu [...], którzy dokonali wpisów w wątku "Urząd Skarbowy[...]" wskazanych w pkt 1 decyzji. Spółka zarzuciła, że w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstaw do wydania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych decyzji nakazującej udostępnianie danych. Podniosła również, że art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych stanowi jedynie podstawę przetwarzania danych, gdy jest to niezbędne dla prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez odbiorcę danych, ale w żadnym razie nie zobowiązuje administratora do udostępnienia danych. Spółka podtrzymała swoje stanowisko, które wyraziła podczas prowadzonego postępowania, że w omawianej sytuacji znajdują zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Zgodnie z art. 18 ww. ustawy usługodawca udziela informacji o danych, o których mowa w ust. 1-5, organom państwa na potrzeby prowadzonych przez nie postępowań. Oznacza to, że "ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną wprowadza własne, odrębne uregulowania w zakresie udostępniania danych osobowych oraz danych eksploatacyjnych, które nie przewidują udzielania informacji o takich danych podmiotom innym niż organy państwa." Zatem wykładnia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych dotycząca art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną jest błędna. [...] S.A. nie zgodziła się również z argumentacją organu ochrony danych osobowych w zakresie, iż "udostępnianie danych użytkownika, który zamieścił wypowiedź na stronach serwisu internetowego, w celu zainicjowania przeciwko niemu postępowania sądowego, nie stanowi naruszenia jego praw i wolności". W ocenie Spółki bowiem brak jest instrumentów prawnych pozwalających na kontrolę celu w jakim rzeczywiście osoba domagająca się wydania danych je wykorzysta. Spółka podważyła jakoby niektóre wypowiedzi na forum portalu w ogóle naruszały dobra osobiste Naczelnika US, bowiem są to wypowiedzi o treści zupełnie obojętnej z punktu widzenia ewentualnej odpowiedzi dyscyplinarnej lub cywilnej ich autorów. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i rozstrzygnięciem z dnia [...] styczna 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż [...], w rozumieniu art. 7 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarza dane użytkowników wskazanych w ww. załączniku nr 1 w zakresie adresów lP komputera, z którego każdy z użytkowników korzystał zamieszczając przedmiotowe wypowiedzi na ww. forum portalu [...] w wątku: "Re: Urząd Skarbowy[...]". Każda ze wskazanych w art. 7 pkt 2 powołanej ustawy form przetwarzania danych osobowych powinna znaleźć oparcie w jednej z przesłanek warunkujących legalność procesu przetwarzania danych osobowych, enumeratywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy. Obok i niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne między innymi gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy), a także jeżeli jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy). W wyroku z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt I OSK 166/12 NSA stwierdził, że: "Obecnie obowiązujący stan prawny pozwala na wysnucie wniosku, iż w ramach obowiązującego prawa można domagać się ujawnienia danych, jakie zgromadził administrator serwisu internetowego poprzez stosowanie (...) art. 23 tej ustawy (poprzez przetwarzanie danych, w tym ich udostępnianie), ale pod pewnymi warunkami. Warunkami tymi są proporcjonalność środków i celów oraz równowaga pomiędzy ochroną różnych dóbr; wolności wypowiedzi i prawa do ochrony dóbr osobistych. Podmiot żądający udostępnienia danych osobowych musi swoje stanowisko uzasadnić. Wedle art. 23 ust. 1 pkt 5 muszą być to "prawnie usprawiedliwione cele"". W ocenie organu, żądanie Naczelnika US udostępnienia mu ww. danych osobowych ww. użytkowników wypełnia dyspozycję art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Wnioskodawca wskazał, że powyższe dane są mu niezbędne do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko tym osobom, które zamieściły komentarze na ww. forum, a także do postępowania z zakresu ochrony dóbr osobistych. Skarżący podniósł, iż po analizie umieszczonych na forum wypowiedzi, ich kontekstu sytuacyjnego oraz treści jakie zawierają, ma uzasadnione przypuszczenia, że autorem wpisów może być jeden z pracowników Urzędu. Zgodnie zaś z § 8 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2009 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w służbie cywilnej, w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny informuje osobę, której dotyczy postępowanie, o stawianych jej zarzutach oraz o przysługujących jej uprawnieniach. Jeżeli w wyniku postępowania wyjaśniającego zostanie potwierdzona zasadność zarzutów stawianych osobie, której dotyczyło postępowanie, rzecznik dyscyplinarny sporządza wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i niezwłocznie kieruje go, w dwóch egzemplarzach, do komisji dyscyplinarnej. Wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego w szczególności zawiera imię i nazwisko osoby, której dotyczyło postępowanie wyjaśniające (§ 11 ust 1 i 2 rozporządzenia). Zatem wnioskowane przez Naczelnika US dane osobowe w zakresie adresu lP ww. użytkowników ww. forum (wymienionych w załączniku nr 1), którymi dysponuje Spółka, mogą pozwolić na ustalenie przez wymienionego Naczelnika danych osobowych ww. osób, w szczególności ich imion i nazwisk. Następnie pozwoli to na stwierdzenie, czy istotnie podmiotem, który dokonał wpisów na ww. forum naruszających dobra osobiste Naczelnika US jest jeden z pracowników. W wypadku takiego ustalenia będzie możliwe wszczęcie wobec tej osoby postępowania dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. W odniesieniu do użytkowników wymienionych w załączniku nr 1, jeszcze nie upłynął okres przewidziany w art. 113 ust. 2 ustawy o służbie cywilnej, uniemożliwiający wszczęcie tego postępowania. Nadto Naczelnik US wskazał, iż uzyskane informacje zamierza wykorzystać (przetwarzać) w celu podjęcia ochrony wizerunku pracodawcy, jakim jest Urząd Skarbowy [...] na drodze powództwa cywilnego. Dla skutecznego wytoczenia powództwa cywilnego przeciwko ww. użytkownikom ww. forum niezbędne jest wniesienie pozwu, który spełniać będzie warunki pisma procesowego - art. 187 § 1 k.p.c. W myśl art. 126 § 2 k.p.c., gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno ponadto zawierać oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz przedmiotu sporu, pisma zaś dalsze - sygnaturę akt. Z powyższego wynika zatem, iż niezbędnym elementem pozwu, w tym również o naruszenie dóbr osobistych, jest oznaczenie miejsca zamieszkania osób, przeciwko którym żądanie określone w pozwie jest skierowane. Przy tym brak jest podstaw do przyjęcia, że Naczelnik US wykorzysta wnioskowane dane osobowe w celach innych niż wszczęcie postępowania wyjaśniającego i ewentualnie dyscyplinarnego, jak również proces sądowy wobec osób winnych naruszenia jego dóbr osobistych. W niniejszej sprawie została zatem spełniona przesłanka wymieniona w art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Odnosząc do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ podniósł, iż z treści art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług droga elektroniczną nie wynika niedopuszczalność udostępniania podmiotom innym niż organy państwa informacji, o których mowa w ust. 1 - 5 tego artykułu. Przepis ten jedynie zobowiązuje usługodawcę do udostępniania informacji organom państwa i nie należy go interpretować rozszerzająco jako normy zakazującej udostępniania tych informacji innym podmiotom. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było ograniczenie możliwości udostępnienia informacji, o których mowa w art. 18 ust. 1-5 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, tylko do organów określonych w art. 18 ust. 6 tej ustawy, wskazałby to wprost w treści przepisu, np. przy użyciu zwrotu "wyłącznie". W związku z powyższym zasadne stało się zastosowanie środka, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych i nakazanie Spółce udostępnienia Naczelnikowi US numerów lP komputerów, z których dokonano wpisów na forum [...], w przedmiotowej sprawie. Żądanie to jest usprawiedliwione przepisami art. 23, art. 24 § 1 oraz art. 448 k.c., a także przepisami art. 187 § 1 oraz art. 126 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., celem umożliwienia Naczelnikowi US wniesienia pozwów przeciwko autorom naruszających swymi wpisami cześć i dobre imię powoda. Natomiast ze względu na fakt, iż Spółka nie przetwarzała innych danych ww. użytkowników wymienionych w załączniku nr 1 poza adresem lP komputerów, z których korzystały ww. osoby, bowiem mają oni status "gościa" i "nie mają obowiązku podawania jakichkolwiek danych", a tym samym nie dysponuje adresami e-mail ww. osób, stosownie do art. 105 § 1 k.p.a., należało umorzyć postępowanie w tym zakresie. Generalny Inspektor stwierdził, iż nie zasługiwało na uwzględnienie żądanie Naczelnika US dotyczące nakazania Spółce udostępnienia na jego rzecz danych osobowych w zakresie nicku w powiązaniu z datą dnia i godziną logowania użytkowników używających tych samych adresów lP, albowiem wnioskodawca przed wszczęciem postępowania wszedł w posiadanie tych danych. Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2014 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Spółkę [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji jej wydanie z naruszeniem przepisów postępowania skutkujące nieważnością decyzji, tj. art. 28, 29 oraz 30 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przyznanie zdolność administracyjnoprawnej i potraktowanie Naczelnika US jako strony postępowania, przejawiające się w skierowaniu decyzji w sprawie i przyznaniu uprawnienia do pozyskania danych użytkowników forum dyskusyjnego podmiotowi określonemu jako Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] w celu ochrony dóbr osobistych Naczelnika Urzędu Skarbowego i skierowaniu przez niego roszczenia o ochronę dóbr osobistych na drogę postępowania cywilnego, podczas gdy oceniając według przepisów prawa cywilnego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, nie przysługiwała zdolność prawna w przedmiotowym postępowaniu, co wyczerpuje normę art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.. Na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższego zarzutu, Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 18 ust. 6 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną w zw. z art. 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że przewidziany w art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną tryb udostępniania danych osób korzystających z usług świadczonych drogą elektroniczną nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy przepis ten jako przewidujący dalej idącą ochronę danych osobowych takich osób, ma charakter lex specialis w stosunku do regulacji przewidzianej w ustawie o świadczeniu usług drogą elektroniczną i stanowi właściwą podstawę udostępnienia osobom trzecim danych użytkowników serwisu internetowego Spółki, 2) art. 18 ust. 6 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że przepis ten nie zakazuje udostępniania adresów lP podmiotom innym niż organy państwa, podczas gdy w przepisie tym jedynie organy państwa określone zostały jako odbiorca danych eksploatacyjnych gromadzonych przez usługodawcę w rozumieniu tej ustawy, a wskazana ustawa nie zawiera innego przepisu, który stanowiłby podstawę wydawania danych podmiotom innym niż organy państwa, 3) art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udostępnienie danych użytkownika serwisu internetowego osobie trzeciej jest niezbędne dla wypełnienia celu jakim jest ochrona praw tej osoby przed sądem, podczas gdy sądy oraz inne organy ochrony prawnej dysponują odpowiednimi środkami prawnymi do uzyskania niezbędnych informacji, 4) art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że warunkiem wystarczającym do nakazania udostępnienia danych jest w oparciu o tę normę stwierdzenie prawnie usprawiedliwionego celu realizowanego przez odbiorcę danych oraz niezastosowanie zasady proporcjonalności, a w szczególności pominięcie interesu osób, których dane objęte żądaniem udostępnienia dotyczą, podczas gdy wydanie decyzji nakazującej udostępnienie danych poprzedzić powinno wyważenie interesów odbiorcy danych oraz interesów osób, których dane dotyczą; 5) art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że udostępnienie danych użytkownika serwisu internetowego nie naruszy jego praw i wolności i w konsekwencji, iż Spółka nie miała w niniejszej sprawie podstaw do odmowy udostępnienia danych, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że w razie udostępnienia żądanych danych Naczelnikowi US do naruszenia takiego dojdzie; 6) art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że sama deklaracja Naczelnika US, co do pozyskania danych użytkowników serwisu internetowego na potrzeby dochodzenia roszczeń na drodze sądowej przesądza o dopuszczalności przetwarzania danych osobowych na podstawie tego przepisu, podczas gdy samo takie oświadczenie, nie może zostać uznane za wystarczające ustalenie spełnienia przesłanki niezbędności, stanowiące w konsekwencji podstawę udostępnienia danych osobowych w oparciu o przepisy ustawy, której celem jest ochrona danych osobowych; 7) art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie danych osobowych, przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że z przepisu tego wynika zobowiązanie administratora danych osobowych do udostępnienia danych użytkowników serwisu internetowego podczas gdy norma ta stanowi jedynie podstawę dopuszczalności przetwarzania danych. Nadto Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez utrzymanie w mocy decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2013 r., wskutek uznania jej za decyzję prawidłową i przyjęcie, że w niniejszej sprawie Spółka naruszyła przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i zachodzi podstawa do wydania decyzji nakazującej udostępnienie danych osobowych, podczas gdy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., ewentualnie wobec braku podstaw do nakazania Spółce udostępnienia danych osobowych w niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] marca 2013 r. powinna zostać uchylona. Z uwagi na powyższe zarzuty Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Ewentualnie na wypadek nieuwzględnienia zarzutu naruszenia przepisów postępowania skutkującego nieważnością postępowania wniosła o uchylenie ww. decyzji, a także o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania wg. norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał m.in., iż zdolność występowania w postępowaniu administracyjnym jako strony mają nie tylko osoby fizyczne i osoby prawne (jak w procesie cywilnym - art. 64 § 1 k.p.c.) ale mają ją także państwowe i komunalne jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne nie posiadające osobowości prawnej. Osobami prawnymi są na przykład: przedsiębiorstwa państwowe, państwowe szkoły wyższe, gminy, związki międzygminne, itp. Przepis art. 29 k.p.a. nie wypowiada się wyraźnie w kwestii organów państwowych, w tym organów administracji używając tylko ogólnego pojęcia "państwowe jednostki organizacyjne". Pojęciem tym obejmuje się w naszym ustawodawstwie niejednokrotnie także organy państwowe. Nie podlega wątpliwości, że organy państwowe, w tym organy administracji państwowej (a obecnie także organy samorządu terytorialnego), mogą być stronami w sprawach dotyczących ich praw i obowiązków w sferze prawa powszechnego, np. gdy organ, jako inwestor, występuje o wydanie mu pozwolenia na budowę (patrz postanowienie NSA z dnia 31 czerwca 1982 r. sygn. akt II SA 783/82). Ponadto posiadanie osobowości prawnej prawa cywilnego nie jest konieczne dla możliwości bycia stroną stosunków administracyjnoprawnych i uzyskania statusu strony postępowania (T. Woś, Glosa do uchwały TK z dnia 23 czerwca 1993 r., W. 392. LexisNexis nr 357421 PiP 1994, nr 3. s. 100). Rozstrzygające znaczenie w tej kwestii mają przepisy prawa materialnego. Jeżeli ustawodawca wyposażył danego rodzaju jednostki organizacyjne w zdolność prawną w określonej dziedzinie materialnego prawa administracyjnego to przepisy prawa procesowego nie mogą ograniczać zdolności jednostki organizacyjnej do bycia podmiotem praw i obowiązków w tej sferze prawa administracyjnego (Przybysz Piotr, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LexisNexis. Warszawa, Wydanie X. 2013). Mając powyższe wywody na względzie organ stwierdził, iż Naczelnik US jest nie tylko organem podatkowym stosownie do swojej właściwości na podstawie art. 13 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 20 2 r. poz. 749), ale jest również organem administracji rządowej niezespolonej na podstawie art. 56 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2009 r. Nr 31, poz. 206 ze zm.). Natomiast Urząd Skarbowy jest jednostką organizacyjną obsługującą Naczelnika Urzędu Skarbowego i prowadzi gospodarkę finansowa jako samodzielnie biIansującą się państwowa jednostka budżetowa. Jest zatem państwową jednostką organizacyjną. Na podstawie powyższego Naczelnik US ma więc prawo występowania w postępowaniu administracyjnym przed Generalnym Inspektorem jako strona, zważywszy że zgodnie z art. 28 k.p.a. żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna albowiem zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2013 r. są obarczone kwalifikowaną wadą prawną. W świetle art. 12 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2012 r. Nr 101, poz. 926 ze zm. – wg. stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji), do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy m.in. wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Zaś postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie o ochronie danych osobowych prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej (art. 22 tej ustawy). Kodeks postępowania administracyjnego normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych (art. 1 ust. 1 k.p.a.). z powołanego przepisu wynika, iż w trybie ogólnego postępowania administracyjnego załatwiane są sprawy indywidualne, czyli konkretne sprawy dotyczące indywidualnie oznaczonego podmiotu (tzw. podwójna konkretność). Adresatem aktu stosowania prawa (decyzji) może być jedynie podmiot, który spełnia przesłanki przewidziane w art. 28, czyli strona. Przesłanka uznania podmiotu za adresata decyzji stosowania prawa jest wykazanie przez ten podmiot interesu prawnego lub prawnego obowiązku, ponieważ konsekwencje prawne tych decyzji dotyczą sfery jego praw i obowiązków. Pamiętać należy, iż istnieje zasadnicza różnica miedzy działaniem organu państwa, a działaniami obywatela, czy też szerzej podmiotu prywatnego. Zagadnienia tworzenia podmiotów administracyjnych, zwłaszcza organów, ich struktury organizacyjnej i zakresu działania, zasady kierowania, kontroli i nadzoru w systemie podmiotów administracji publicznej określają normy ustrojowe. Każdy przejaw aktywności, każde działanie organu państwa, a więc także organu administracji publicznej w rozumieniu k.p.a., skierowane do podmiotów niepodporządkowanych organowi podejmującemu działanie, musi być oparte na przepisach rangi ustawowej względnie przepisach wykonawczych do ustawy. Jeżeli w określonej sytuacji przepisy nie przewidują działania organu administracji, oznacza to, że nie może on legalnie działać. Obywatel może natomiast czynić wszystko, czego przepisy prawa mu nie zabraniają. Powyższe prowadzi do wniosku, iż w systemie prawa administracyjnego istnieje wyraźne rozgraniczenie pomiędzy administracją publiczną, załatwiającą w sposób władczy sprawy indywidualne podmiotów prywatnych (przyznanie prawa lub nałożenie obowiązku), a podmiotem (stroną) domagającą się lub będącą adresatem władczego działania administracji publicznej (organu). Niedopuszczalne jest zatem rozstrzyganie przez organ administracji publicznej o prawach i obowiązkach innego organu administracji publicznej, gdyż uprawnienie do działania czerpie on z przepisów kompetencyjnych, wyposażających ten organ w odpowiednie "narzędzia prawne" do działania, nie zaś w władczego rozstrzygnięcia innego organu. W myśl art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie strony w tym przepisie zostało określone bardzo pojemnie ze względu na zastosowanie jako elementu konstrukcyjnego kryterium interesu prawnego lub obowiązku ocenianego na podstawie przepisów prawa objętych zakresem właściwości administracji publicznej i jej kompetencji do konkretyzacji prawa przez wydanie decyzji administracyjnej. Zatem ramy jego stosowania wyznacza również przepis art. 29 k.p.a. poprzez wyliczenie podstawowych kategorii podmiotów, które mogą być stronami. Przepis ten wskazuje, iż stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Zatem art. 29 określa podmioty, które mają zdolność uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym jako strony (tzw. zdolność administracyjnoprawna). Zdolność ta oznacza prawną możliwość występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z treści przytoczonego art. 29 k.p.a. - zdolność administracyjnoprawna przysługuje wszystkim osobom fizycznym i prawnym natomiast jednostki nie posiadające osobowości prawnej mogą być stronami w postępowaniu wówczas, gdy są organizacjami społecznymi, państwowymi albo samorządowymi jednostkami organizacyjnymi. Stosownie do art. 30 § 1 k.p.a. zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W tej materii między innymi przepis art. 331 Kodeksu cywilnego stanowi, że do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych. Tym samym Kodeks cywilny - co przenosi się także na grunt prawa administracyjnego - wyróżnia także jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, ale obdarzone zdolnością prawną. Według judykatury do tej kategorii zalicza się spółki osobowe prawa handlowego (spółki jawne, partnerskie, komandytowe i komandytowo-akcyjne), spółki kapitałowe w organizacji, wspólnoty mieszkaniowe, główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeniowego, przedsiębiorstwa państwowe, zakłady administracyjne, itp. Komentatorzy podkreślają, iż z zakresu pojęcia państwowej jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej należy wyłączyć państwowe osoby prawne, którymi zgodnie z art. 1a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1224) są inne niż Skarb Państwa jednostki organizacyjne, posiadające osobowość prawną, której mienie jest w całości mieniem państwowym. W związku z nowym brzmieniem art. 30 k.c. i przepisami tej ustawy dyskusyjne wydaje się obejmowanie tym pojęciem organów administracji publicznej, bowiem w sensie ścisłym postępowanie administracyjne, zwłaszcza w zakresie spraw majątkowych Skarbu Państwa, nie dotyczy ich interesu prawnego ani obowiązku, lecz podmiotu, który jedynie reprezentują w postępowaniu administracyjnym, tj. Skarbu Państwa – patrz A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 29 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX. W orzecznictwie NSA wyrażony został pogląd, że gdy organ administracji państwowej - zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami - rozstrzyga w postępowaniu administracyjnym sprawę dotyczącą podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji państwowej, inny organ administracji państwowej nie staje się stroną nawet wówczas, gdy decyzja może powodować dla niego określone skutki cywilnoprawne. Organ administracji państwowej jest stroną postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących jego praw bądź obowiązków, gdy np. jako inwestor ubiega się o pozwolenie budowlane (postanowienie NSA z dnia 31 maja 1982 r. sygn. akt II SA 763/82, publ. GAP 1986, nr 6 str. 45). O korzystaniu przez organ z praw lub obowiązków przynależnych stronie można mówić wówczas, gdy odnoszą się one do tej sfery działalności organu, która nie dotyczy władczych form działania. Dla przykładu w uchwale NSA z dnia 9 października 2000 r. sygn. akt OPK 14/00 (publik. ONSA 2001, nr 1, poz. 7) wskazano, iż cyt.: "Pozycja jednostek samorządu terytorialnego jest wyznaczona przede wszystkim przez dwie kategorie prawne, a mianowicie przez kompetencje i przez osobowość prawną. Na podstawie określonych prawem kompetencji gmina realizuje władztwo administracyjne (imperium) i wtedy działa jako organ administracji publicznej, a w postępowaniu administracyjnym zajmuje pozycję organu prowadzącego postępowanie. Natomiast jako osoba prawna jest władna do wykonywania przysługujących jej praw i obowiązków właścicielskich i wtedy może występować w postępowaniu w charakterze strony. Jednakże gdy obowiązujące prawo powierza jednostce samorządu terytorialnego kompetencje do rozstrzygania w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu pozostającego poza systemem organów administracji publicznej, to jednostka ta nie staje się stroną tego postępowania nawet wówczas, gdy decyzja ta wywołuje określone skutki cywilnoprawne dla tej jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela". Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 29 października 2009 r. sygn.. akt K 32/08 (publik. OTK-A 2009, nr 9, poz. 139) stwierdził, że: "(...) stroną postępowania administracyjnego może być jednostka samorządu terytorialnego jako osoba prawna, nie zaś organ tej osoby prawnej; tylko osoba prawna może bowiem żądać wszczęcia postępowania ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. To, że czyni to poprzez swoje organy, ma znaczenie jedynie dla problemu należytej jej reprezentacji w postępowaniu, nigdy zaś dla jej legitymacji proceduralnej do wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony". Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że organ administracji publicznej działający w ramach przysługujących mu kompetencji (imperium) nie może być stroną postępowania przed innym organem administracji publicznej, bowiem nie jest podmiotem praw lub obowiązków, lecz o nich rozstrzyga. Innymi słowy nie może być petentem innego organu administracji publicznej i w zależności od przyznanego mu decyzją prawa stosować władcze rozstrzygnięcia w stosunku do innego adresata. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy dostrzec, iż z wnioskiem o wszczęcie postępowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wystąpił organ administracji publicznej - Naczelnik Urzędu Skarbowego, który powołując się na potrzebę wszczęcia postępowania dyscyplinarnego wobec nieustalonego pracownika wniósł o zobowiązanie administratora danych osobowych do udostępnienia adresów lP komputerów użytkowników forum [...], którzy dokonali wpisów w wątku Re: Urząd Skarbowy [...]. Przepisy ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1111 ze zm.) w rozdziale 9 Odpowiedzialność dyscyplinarna członka korpusu służby cywilnej oraz rozporządzenia wykonawczego Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2009 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego w służbie cywilnej (Dz. U. Nr 60, poz. 493), kompleksowo określają z jednej strony zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej członka korpusu służby cywilnej, z drugiej kompetencje i sposób procedowania organów dyscyplinarnych. W świetle § 8 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w toku postępowania wyjaśniającego rzecznik dyscyplinarny powinien dążyć do szczegółowego wyjaśnienia sprawy i ustalenia, czy został popełniony czyn stanowiący naruszenie obowiązków członka korpusu służby cywilnej. W tym celu może on odbierać wyjaśnienia od osoby, której dotyczy postępowanie, przesłuchiwać świadków, zasięgać opinii biegłych, badać dokumenty, a także przeprowadzać, zabezpieczać i utrwalać dowody. Władztwo rzecznika dyscyplinarnego rozciąga się tylko na pracowników urzędniczych korpusu służby cywilnej. Zatem to rzecznik postępowania dyscyplinarnego jest obowiązany do podejmowania czynności wyjaśniających w ramach przyznanych mu kompetencji. Wyjście poza nie powoduje działanie bezprawne. Pozostawanie rzecznika w strukturze aparatu państwowego powoduje, iż nie może on żądać dla realizacji swoich ustawowych celów wszczęcia postępowania na wniosek strony przed innym organem administracji i być adresatem decyzji przyznającej mu określone uprawnienie. Organy państwowe dla realizacji celów (w formie władczej), do których zostały powołane, działają w ramach posiadanych kompetencji, porozumień pomiędzy nimi, lub współpracy, nigdy zaś w relacji organ administracji i inny organ administracji jako strona postępowania. Wyjście poza określone granice oznacza naruszenie generalnej dyrektywy z art. 7 Konstytucji RP. Komentatorzy dostrzegają, iż "problem prawnych podstaw działania państwa ma ogromne znaczenie, a dotyczy to wszystkich organów władzy publicznej. Jest to istotna kwestia, dotycząca także gwarancji swobód obywatelskich, ochrony jednostki przed omnipotencją państwa i jego aparatu. W państwie demokratycznym, w którym rządzi prawo, organy władzy publicznej mogą powstać tylko na podstawie prawa, a normy prawne muszą określać ich kompetencje, zadania i tryb postępowania, wyznaczając tym samym granice ich aktywności. Organy te mogą działać tylko w tych granicach. O ile jednostka ma swobodę działania zgodnie z zasadą, że co nie jest wyraźnie zabronione przez prawo, jest dozwolone, to organy władzy publicznej mogą działać tylko tam i o tyle, o ile prawo je do tego upoważnia, przy czym obywatel może zawsze domagać się podania podstawy prawnej, na jakiej organ podjął konkretną działalność. Jest to zgodne z wymogami wynikającymi z zasady demokratycznego państwa prawnego. Kontrolę przestrzegania tych zasad sprawują organy działające w trybie nadzoru, sądy, a także Trybunał Konstytucyjny"- patrz W. Szydło. Komentarz do art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, LEX. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Naczelnikowi US – organ podatkowy (organ administracji rządowej), ze względu na cel określonego żądania, nie może być uznany za podmiot uprawniony do wszczęcia postępowania na wniosek strony, albowiem nie mieści się on w kategorii podmiotów wymienionych w art. 29 k.p.a. Na marginesie dostrzec wypada, iż to rzecznik dyscyplinarny prowadzi postępowanie wyjaśniające i postanawia o przekazaniu komisji dyscyplinarnej wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, a dyrektor generalny urzędu posiada wyłącznie uprawnienie do żądania wszczęcia postępowania wyjaśniającego (art. 125 ust. 1 i 2 ustawy o służbie cywilnej). Wobec tego to rzecznik dyscyplinarny, nie zaś Naczelnik US, posiada oparcie w przepisie prawa materialnego do podejmowania stosownych czynności procesowych w postępowaniu wyjaśniającym. Nie sposób również przymiotu strony przyznać Naczelnikowi US ze względu na podnoszoną przez organ potrzebę ochrony dobrego imienia pracodawcy z art. 24 k.c. (naruszenie dóbr osobistych). Pracodawcą w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy, jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Zatem hipotetycznie ewentualnej ochrony sądowej mógłby domagać się Urząd Skarbowy jako instytucja zatrudniająca pracowników, nie zaś organ ją reprezentujący. Nie można bowiem stawiać znaku równości pomiędzy organem administracji domagającym się ochrony prawnej, z uwagi na niepochlebne komentarze na forum kierowane pod adresem osoby piastującej stanowisko naczelnika urzędu, a kierowanym przez niego urzędem – jednostką organizacyjną. Słusznie dostrzega strona w skardze, że organ administracyjny w znaczeniu ustrojowym, jako że stanowi kategorię odrębną od zakładów i urzędów administracyjnych, nie mieści się w kategorii państwowych jednostek organizacyjnych. Tym samym nie może korzystać z przysługującym tym podmiotom ogólnej zdolności procesowej w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 29 k.p.a. Nie oznacza to, iż osoba piastującą funkcję organu – Naczelnika US jest pozbawiona ochrony prawnej za naruszanie jej dóbr osobistych, lecz roszczeń w tym związanych winna dochodzić jako osoba fizyczna, nie zaś organ administracji, albowiem dobra osobiste są wartością o charakterze niemajątkowym, wiążącymi się z osobowością człowieka, uznanymi powszechnie w społeczeństwie (M. Pazdan. Kodeks cywilny, red. K. Pietrzykowski, t.1, 2002 komentarz do art. 23). Zwrócić także należy uwagę że przedmiotem ochrony przepisu art. 226 § 1 Kodeksu karnego, jest godność funkcjonariusza publicznego oraz osoby do pomocy mu przybranej, do której naruszenia miałoby dojść podczas oraz w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, a tym samym również - prawidłowość funkcjonowania instytucji przez te osoby reprezentowanych (patrz. A. Zoll. Kodeks karny. Część szczególna, Komentarz do art. 278-363 Kodeksu karnego, Kraków 1999, s. 734). NSA w wyroku z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II GSK 377/13 (publik. LEX nr 148797) stwierdził, iż prawidłowe rozpoznanie strony postępowania przez organ administracji stanowi wyraz znajomości art. 29 k.p.a., który nakazuje prowadzić postępowanie wyłącznie wobec tych podmiotów, które stronami być mogą. Przyjęcie, nawet niezamierzone, że stroną postępowania administracyjnego może być spółka cywilna i stosowne do tego zaadresowanie decyzji prowadzi do tego, że decyzja taka dotknięta jest wadliwością określoną w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Jeżeli, w przypadku złożenia odwołania, decyzja taka utrzymana zostanie w mocy, będzie ona dotknięta również wadą nieważności. Skoro w niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych powinien odmówić wszczęcia postępowania na wniosek Naczelnika US, jako nie pochodzący od strony, lecz tego nie uczynił i wydał decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy, a następnie utrzymał ją w mocy kolejną decyzją wydana w toku instancyjnym, to należy stwierdzić, iż zaskarżona, jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] marca 2013 r. są dotknięte kwalifikowaną wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W zaistniałym stanie rzeczy należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. art. 134 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art. 152 powołanej ustawy. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło