II SA/Wa 646/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Joanna Kube, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności skierowania zezwalającego na tymczasowe zakwaterowanie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 z późn. zm), oraz art. 13 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U z 2002 r., Nr 42 , poz. 368 z póżn. zm.), z urzędu stwierdził nieważność skierowania/zezwolenia (Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. Szefa [...] zezwalającego Panu [...] J. J. na tymczasowe zakwaterowanie [...] w W. Następnie decyzją Nr [...]z dnia [...] września 2003 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, po rozpatrzeniu odwołania Pana J. J. od decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie stwierdzenia z urzędu nieważności skierowania/zezwolenia Szefa [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. zezwalającego Panu J. J. na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze [...] w W., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98 , poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 13 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2000 r. nr 42, poz. 368 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania Pana [...] J. J. od decyzji Nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. stwierdzającej nieważność skierowania zezwolenia Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. Szefa [...] zezwalającego odwołującemu się na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze zastępczej [...] w W., umorzył postępowanie. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy uznał, że brak jest wystarczających przesłanek do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa z powodu – rażącego naruszenia prawa. Wymieniona decyzja stała się ostateczna. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie art. 61 § 4 w związku z art. 157 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, zawiadomił Pana J. J., że w dniu [...] stycznia 2005 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności skierowania Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. zezwalającego Panu J. J. na tymczasowe zakwaterowanie w W. [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, na podstawie art. 158 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071), oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz.U z 2005 r., Nr 41, poz. 368 z późn. zm.), stwierdził z urzędu nieważność skierowania Szefa [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r., zezwalającego Panu J. J. na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze zastępczej [...] w W. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w skierowania uwagi na brak wystarczających przesłanek do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z powodu rażącego naruszenia prawa. Podkreślił, że celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty, konkretyzującej prawa lub obowiązki strony. Natomiast umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym i nie zamyka drogi do ponownego wszczęcia postępowania o ile zachodzą stosowne okoliczności i przesłanki. Podniósł również, że Szef [...] wydając [...] stycznia 1998 r. skierowanie Nr [...] powołał się na nieobowiązujący przepis – w dacie wydania przedmiotowego skierowania obowiązywało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej Nr 4/MON z dnia 11 lutego 1986 r. w sprawie zasad zakwaterowania tymczasowego oraz korzystania z hoteli garnizonowych. Od decyzji J. J. złożył odwołanie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. Minister Obrony Narodowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 17 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pana J. J., od decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] września 2005 r., stwierdzającej z urzędu nieważność skierowania Szefa [...], oznaczonego Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r. zezwalającego Panu [...] J. J. na tymczasowe zakwaterowanie w kwaterze zastępczej oznaczonej [...] położonej w W. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że nie można podzielić zarzutu, że zaskarżona decyzja została wydana w sprawie już rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM W., w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności omawianego skierowania uwagi na brak wystarczających przesłanek do stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 z powodu rażącego naruszenia prawa, natomiast celem postępowania administracyjnego jest wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty, natomiast umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym i nie zamyka drogi do ponownego wszczęcia postępowania, o ile zachodzą stosowne okoliczności i przesłanki. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 kpa tj. wydanie przedmiotowej decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, oraz naruszenie art. 107 i art. 7 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przywołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie -Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej czy postanowienia i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie. Jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnej. Zasadę tę ustanawia art. 16 § 1 kpa, zgodnie z którym decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie. Zasada trwałości decyzji administracyjnej ustanowiona w powołanym wyżej przepisie dotyczy decyzji ostatecznej i nie wprowadza zastrzeżenia co do treści rozstrzygnięcia. Nie ma więc podstaw do ograniczenia zakresu obowiązywania tej zasady co do decyzji umarzającej postępowanie w sprawie. Organ administracji, wydając decyzję w sprawie, jest od momentu wejścia jej do obrotu prawnego tj. od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, nią związany (art. 110 kpa). Oznacza to, że jest związany dokonaną oceną prawną w decyzji, a dotyczy to wszystkich elementów sprawy administracyjnej. Dokonane zatem oceny co do bezprzedmiotowości postępowania wiąże organ. Od tej oceny prawnej organ może uchylić się, ale tylko w trybie przewidzianym przepisami prawa. Tryby te wyznacza art. 16 § 1 kpa stanowiąc, że podważenie decyzji ostatecznych może nastąpić tylko w trybie uchylenia lub zmiany takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienia postępowania i to tylko w przypadkach przewidzianych w Kodeksie. Odstąpienie od dokonanej oceny stanu faktycznego przez ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej. Uzasadnia to zastosowanie sankcji nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1998 r. sygn. akt IIISA 103/97, glosa Barbary Adamiak – OSP 1999/1/19, LEX34520). Sąd rozpatrując skargę na decyzję ostateczną Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], stwierdził, że występuje tożsamość zarówno podmiotowa jak i przedmiotowa między sprawą zakończoną zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem, a decyzją ostateczną Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...]. Jednocześnie materiał zawarty w sprawie nie wskazuje aby uległ zmianie stan faktyczny lub prawny. W konsekwencji obligowało to Sąd do stwierdzenia nieważności zarówno zaskarżonej decyzji jak i utrzymanej nią w mocy organu I instancji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 3 kpa Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.