II SA/Wa 647/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Bronisław Szydło, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] grudnia 2005 nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji orzekającej zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant Powiatowy Policji w C. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r., na podstawie art. 155 oraz 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu sprawy wszczętej na wniosek Pani A. M. orzekł o odmowie uchylenia decyzji Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia [...] października 2003 r. orzekającej zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. w kwocie [...] zł W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] października 2005 r. Pani A. M. skierowała do Komendanta Powiatowego Policji w C. wniosek z dnia [...] października 2005 r. o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] października 2003 r. Komendanta Powiatowego Policji w C. Nr [...] w sprawie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] czerwca 2003 r. w kwocie [...] zł, w trybie art. 155 kpa. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że za uchyleniem prawomocnej decyzji przemawia ważny interes społeczny i słuszny interes strony, gdyż istnieją okoliczności ten interes uzasadniające, tj., że jest dobrą policjantką o nienagannym przebiegu służby, posiada pozytywną opinię przełożonych, samodzielnie wychowuje nieletnią córkę i nie jest w stanie zapłacić tak dużej sumy bez poniesienia uszczerbku, który odbije się finansowo na sytuacji jej i córki. Zdaniem organu przedmiotowa decyzja nie jest decyzją merytoryczną rozstrzygającą o prawie A. M. do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przedmiotowa decyzja jest konsekwencją postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wypłaconego policjantce równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] sierpnia 2001 r. na wskutek ostatecznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z/s w R. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. stwierdzającej nieważność decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. Nr [...] z dnia [...] września 2001 r. przyznającej Pani A. M. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W myśl art. 155 kpa, decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym słuszny interes strony. Wobec tego, że pobrane przez Panią A. M. pieniądze były wydatkiem z budżetu państwa, organ nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji, że względu na słuszny interes społeczny. Od powyższej decyzji Pani A. M. wniosła odwołanie. Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w r. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania Pani A. M. od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. nr [...] z dnia [...] listopada 2005 r. o odmowie uchylenia decyzji Komendanta Powiatowego Policji w C. nr [...] z dnia [...] października 2003 r. orzekającej zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] sierpnia 2001 r. do dnia [...] czerwca 2003 r., w kwocie [...] zł w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszej decyzji z dnia [...] listopada 2005 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że zarzuty podniesione w odwołaniu są pozbawione podstaw ponieważ dotyczą jej interesu, a organy Policji reprezentując interes Skarbu Państwa, przy wydawaniu decyzji nie mogą pominąć interesu społecznego, tym bardziej, że wypłata nienależnego świadczenia spowodowałaby uszczerbek w budżecie Państwa. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 77 § 1, 107 kpa, a w szczególności naruszenie art. 155 kpa przez niezbadanie czy zostały spełnione przesłanki z art. 155 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i powołał argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W ocenie Sadu skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne .Uchylenie lub zmiana takich decyzji , stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Jedną z możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej przewidziana jest w art. 155 kpa. Zgodnie z tym przepisem decyzja ostateczna na mocy której strona nabyła prawo, może w każdym czasie za zgodą strony być uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że decyzja wydana na jego podstawie może dotyczyć wyłącznie zagadnień rozstrzygniętych poprzedzającą ją decyzją ostateczna , a nie zagadnień nowych. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 kpa jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym którego istotą jest jedynie ustalenie czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony oraz czy ewentualnemu uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Decyzje wydawane na podstawie art. 155 kpa mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nich przesłanki nie są w żaden sposób zdefiniowane. Oznacza to, że wymagają one oceny w każdej konkretnej sprawie. Z użytego w art. 155 kpa spójnika "lub" wynika, że wystarczają racje interesu społecznego lub tylko wzgląd na słuszny interes strony, a może być i tak, że obydwa te interesy będą zaspokojone zmianą lub uchyleniem decyzji. Wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą uzyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Reasumując, należy podkreślić, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz jedynie weryfikacja wydanej decyzji ostatecznej, poprzez badanie czy zachodzą przesłanki określone w tym przepisie. Odnosząc się do zarzutów skarżącej podniesionych w skardze, Sąd uznał, że są one trafne, ponieważ organ wydając decyzję na podstawie art. 155 kpa, zajął się badaniem przesłanki "interesu społecznego", natomiast zupełnie pominął badaniu przesłankę "słusznego interesu strony". Organ administracji ponownie rozpatrując wniosek złożony przez A. M. o uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa, powinien zbadać czy słuszny interes strony, będący samodzielną przesłanką wymienioną w cytowanym przepisie, przemawia za uchyleniem lub zmiana przedmiotowej decyzji. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a ustawy –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.