II SA/Wa 647/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. sprawy ze skargi M.P. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oddala skargę. Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych (dalej CKL) orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r., działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 481 ze zm.; dalej "u.k.l."), po rozpoznaniu odwołania M.P. (dalej: funkcjonariusz, skarżący) od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w L. (dalej Komisja) nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r., uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Komisję. Postępowanie w niniejszej sprawie, zostało wszczęte na podstawie skierowania Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z [...] lutego 2018 r., celem oceny stanu zdrowia funkcjonariusza oraz ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby i zostało przeprowadzone na podstawie przepisów u.k.l., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz.U. z 2008 r. poz. 1989; dalej rozporządzenie) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz.U. z 2008 r. 223.1473). W wyniku przeprowadzonych badań i konsultacji, komisja pierwszej instancji rozpoznała u skarżącego: - zaburzenia osobowości o typie dyssocjalnym, - podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi wymagające dalszej diagnostyki i obserwacji, - skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności nosa. Komisja decyzją z [...] lipca 2018 r. uznała skarżącego za trwale niezdolnego do służby w Służbie Więziennej – kategoria "C", z powodu zaburzeń osobowości o typie dyssocjalnym. Od decyzji Komisji skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jej uchylenie w całości oraz ustalenie jego zdolności do służby jako "zdolny do służby w Służbie Więziennej", kat "A" lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję. W treści odwołania zakwestionował zasadność i legalność skierowania na badania komisyjne, podniósł lakoniczność uzasadnienia podjętej przez Komisję decyzji oraz nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym Komisji w zakresie wyznaczonej godziny stawienia się na badanie lekarskie, czy braku odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2018 r. CKL w uzasadnieniu wydanego orzeczenia wskazała, że zgodnie z obowiązującą ustawą o komisjach lekarskich zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii: 1) kategoria "A" - "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria "B" "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria "C" - "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby. Tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie w stosunku do funkcjonariuszy jest związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości stwierdzenia inwalidztwa bez określenia niezdolności do służby (kat. "C"). Jak podała Komisja, w toku postępowania drugoinstancyjnego zaistniała konieczność przeprowadzenia badań konsultacyjnych poza L. z powodu zgłoszonego przez psychiatrę wyznaczoną do przeprowadzenia badania konfliktu interesów. Po porozumieniu z CKL wyznaczono termin konsultacji psychiatrycznej w W. Konsultująca w dniu 25 października 2018 r. psychiatra postawiła wstępne rozpoznanie reakcji adaptacyjnej, jednakże stwierdziła również konieczność przeprowadzenia dodatkowego badania psychologicznego. Uznała, że funkcjonariusz przyjął wobec badania postawę sumienności i aktywności. Skale kontrolne były w granicach normy. W skalach klinicznych nieznacznie podniesione były wskaźniki depresyjno-lękowe. Stwierdzono, że skarżący ma niską samoocenę i skłonność do autodeprecjacji; w relacjach z ludźmi jest raczej nieśmiały i uległy, ma dużą potrzebę kontaktu emocjonalnego i niską potrzebę poszukiwania doznań; jego postawa wobec otoczenia jest naiwna (nadmierne zaufanie, prostolinijność). W badaniu skarżący uzyskał niskie wyniki w skali sumienności, co wskazuje na obniżone poczucie kompetencji, ale też sprzyja podejmowaniu mniej rozważnych decyzji. Wyniki badań testowych dały spójny obraz osobowości osoby lękliwej, skłonnej do depresyjnego przeżywania, uległej, wyrażającej swoją złość w sposób bierny, nieskłonnej do agresywnej wrogości. We wniosku końcowym badająca psycholog wskazała na występowanie u skarżącego reakcji adaptacyjnej. Konsultująca specjalista psychiatra w ostatecznej opinii z dnia 19 grudnia 2018 r. podtrzymała swoją wstępną diagnozę reakcji sytuacyjnej, niezaburzającej istotnie zdolności adaptacyjnych funkcjonariusza. CKL podkreśliła, że wyniki badań psychologiczno-psychiatrycznych, przeprowadzonych w postępowaniu odwoławczym, nie potwierdziły rozpoznania postawionego w ramach orzecznictwa Komisji i stanowią całkowicie odmienne rozpoznanie kliniczne. Ponieważ w stosunku do tego rozpoznania nie została określona kwalifikacja zdolności do służby należy przekazać, zdaniem CKL, postępowanie do organu pierwszej instancji w celu wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w oparciu o całokształt zebranego materiału. Wyjaśniono, że zgodnie z art. 32 pkt 1 u.k.l. rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, i sporządza protokół badania komisji lekarskiej. Badanie przeprowadzane jest na podstawie i w zakresie określonym w skierowaniu na komisję lekarską. W dokumentacji Komisji znajduje się skierowanie, które zostało wystawione przez Dyrektora Aresztu Śledczego w L. w dniu [...] lutego 2018 r. Jest ono zgodne z wzorem określonym w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru formularza skierowania do komisji lekarskiej stosowanego w Służbie Więziennej (Dz.U. 2014 r. poz. 1982), toteż Komisja, zgodnie z treścią ustawy o komisjach lekarskich, została zobligowana do wszczęcia procedury orzeczniczej. W świetle obowiązujących przepisów komisje lekarskie nie są uprawnione do weryfikacji zasadności skierowania. Należy jednak podkreślić, że w aktach orzeczniczych znajduje się uwierzytelniona kopia zaświadczenia lekarskiego z dnia 16 stycznia 2018 r. wystawionego przez dr Z.D., lekarza Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w L., o konieczności skierowania M.P. na komisję lekarską MSWiA celem ustalenia stopnia zdolności do służby. Czas pracy Komisji jest określony regulaminem (w godzinach 7:00 - 15:00) i w tym czasie prowadzone są postępowania orzecznicze. Toteż, jak wskazała CKL, zarzut związany z nieprawidłowością w postępowaniu orzeczniczym związanym z wezwaniem funkcjonariusza na godzinę 7:30 należy uznać za chybiony. W stosunku do braku odpowiedzi na pismo z dnia [...] czerwca 2018 r. podkreśliła, że jak wynika z jego treści, ma ono charakter informacyjny i nie zawiera żadnego pytania, na które należałoby udzielić odpowiedzi. Wobec powyższego CKL stwierdziła, mając na uwadze wynik szczegółowej analizy dokumentacji medyczno-orzeczniczej zgromadzonej w sprawie oraz wyniki przeprowadzonych konsultacji psychiatrycznej i psychologicznej, konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Skarżący zaskarżył wskazane na wstępie orzeczenie CKL do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając: - rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 1 i 3 w zw. z art. 6 w zw. z art. 33 w zw. z art. 34 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich, poprzez uchylenie się organu II instancji od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania nowego orzeczenia; - rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 4 w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o komisjach lekarskich, poprzez uchylenie orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy w toku postępowania odwoławczego ponownie przeprowadzono całe postępowanie dowodowe i nie zachodzi konieczność jego powtórzenia przed organem I instancji zaś określenie kwalifikacji zdolności skarżącego do służby jest obowiązkiem organu odwoławczego. Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, wskazując, że uchyliła orzeczenie Komisji w związku z koniecznością przeprowadzenia przez rejonową komisję lekarską postępowania wyjaśniającego w istotnej części, w celu właściwego określenia przez tę komisję kwalifikacji zdolności skarżącego do służby. W niniejszej sprawie na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił zawieszenia niniejszego postępowania z uwagi na niezaistnienie okoliczności, o których mowa w art.125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż wbrew twierdzeniom skarżącego rozstrzygnięcie w niniejszej w sprawie nie jest uzależnione od innego toczącego się postępowania, a załączone do wniosku orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej z 18 czerwca 2019 r. zostało wydane na podstawie skierowania Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z [...] lutego 2018 r., a więc jest to orzeczenie wydane na skutek zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż zgodnie z art. 47 ust.4 u.k.l. w wypadku uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie w terminie 30 dni od otrzymania dokumentacji. Również na rozprawie w dniu 3 października 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił dowód z orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej z [...] czerwca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe orzeczenie według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ono prawa. Przystępując do rozpoznawania niniejszej skargi w pierwszej kolejności wyjaśnić należało, iż Sąd administracyjny właściwy jest wyłącznie do oceny skarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem. Nie może zaś wypowiadać się co do merytorycznej poprawności rozpoznania stanu zdrowia, dokonanego przez Komisję lekarską. Nie posiada bowiem w tym zakresie stosownej wiedzy medycznej. Ustawodawca nie wyposażył też Sądu administracyjnego we właściwe instrumentarium procesowe, umożliwiające dokonywania takiej oceny, np. przy pomocy biegłych sądowych. Ocena skarżonego rozstrzygnięcia według powyższych kryteriów doprowadziła tut. Sąd do wniosku, iż odpowiada ono prawu. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o zdolności psychicznej i fizycznej funkcjonariuszy Służby Więziennej do służby orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822). Zgodnie z art. 16 ww. ustawy komisje te orzekają w dwóch instancjach – rejonowe komisje lekarskie jako pierwsza instancja oraz Centralna Komisja Lekarska w drugiej instancji. Oceniają one zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w Policji, orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazań i przeciwskazań dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby. Zgodnie z art.47 ust.1 pkt 3 u.k.l. Centralna Komisja Lekarska może uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Skarżący w swoim odwołaniu domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości oraz ustalenia jego zdolności do służby jako "zdolny do służby w Służbie Więziennej, kat. A" lub uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez RKLLo, tak więc skarżone orzeczenie jest zgodne z żądaniem skarżącego. W trakcie procedowania przed Centralną Komisją Lekarską skarżący był konsultowany przez psychiatrę i psychologa. W sprawie zostały wydane dwie opinie psychiatryczne w dniu 25 października 2018 r. i 19 grudnia 2018 r., które to opinie nie potwierdziły rozpoznania postawionego w ramach orzeczenia RKLLo i stanowią o całkowicie odmiennym rozpoznaniu klinicznym niż rozpoznanie wskazane przez organ I instancji. W postępowaniu odwoławczym wskazano bowiem na występowanie u skarżącego reakcji sytuacyjnej, niezaburzającej istotnie zdolności adaptacyjnych. W stosunku do tego rozpoznania nie została określona kwalifikacja zdolności do służby. Z uwagi na fakt, że Centralna Komisja Lekarska dysponowała w aktach niniejszej sprawy zgoła odmiennymi rozpoznaniami klinicznymi dotyczącymi stanu zdrowia skarżącego (zaburzenia osobowości o typie dysocjalnym zakwalifikowane jako (F 60.2 ) § 72 p.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej , kat. C - rozpoznanie Komisji Rejonowej i rozpoznanie w postaci reakcji sytuacyjnej, niezaburzającej istotnie zdolności adaptacyjnych, w stosunku do którego nie została określona kwalifikacja zdolności do służby, organ słusznie w ocenie Sądu uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na uchyleniu zaskarżonego orzeczenie i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską, ponieważ pomimo przeprowadzonych badań psychiatryczno-psychologicznych nie doszło do potwierdzenia rozpoznania postawionego w ramach orzeczenia RKLLo, a wręcz przeciwnie doszło do wydania odmiennej diagnozy klinicznej. Zdaniem Sądu, Centralna Komisja Lekarska, co prawda naruszyła art. 6 u.k.l., jednak naruszenie to nie miało w ocenie Sądu wpływu na treść rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, z uwagi na fakt, że psychiatra stawiający w stosunku do skarżącego diagnozę w postępowaniu drugoinstancyjnym nie wskazał na kwalifikacje tego rozpoznania w odniesieniu do jednostek chorobowych zawartych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej, oraz fakt, że diagnoza ta nie została wymieniona wprost w powyższym rozporządzeniu, Centralna Komisja Lekarska nie była uprawniona do ustalenia kategorii zdolności do służby funkcjonariusza, dlatego też koniecznym było uchylenie zaskarżonego orzeczenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Komisję. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia Komisji rejonowej powoduje powrót sprawy na etap wniosku – skierowania Dyrektora Aresztu Śledczego w L. z [...] lutego 2018 r., celem oceny stanu zdrowia funkcjonariusza oraz ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby. Na zakończenie należy wskazać, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, czy z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje, w ocenie Sądu, nie ma podstaw do uznania, że komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego. Tak więc w niniejszym postępowaniu Sąd orzekał jedynie o prawidłowości zaskarżonego orzeczenia w zakresie zdolności funkcjonariusza do służby, gdyż tylko ta część orzeczenia podlega kognicji sądów administracyjnych. Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) Sąd skargę oddalił.