II SA/Wa 649/14

PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-14

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z mężem, którego dochody (emerytura i umowa o dzieło) wynoszą ok. 4000 zł brutto miesięcznie, a na rachunku bankowym męża znajduje się od 3264 zł do 6952 zł, a także posiadająca środki na lokacie bankowej w wysokości 2800 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącej oraz jej męża, prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, wskazuje na możliwość poniesienia przez skarżącą pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd uznał, że dostępne środki finansowe, zarówno bieżące saldo na rachunku bankowym męża, jak i środki zgromadzone na lokacie, są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych.
Stan faktyczny
H. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, którego dochody stanowią emerytura (3865 zł brutto) i wynagrodzenie z umowy o dzieło. Rodzina posiada dom i lokal mieszkalny. Na rachunku bankowym męża znajdują się środki od 3264 zł do 6952 zł, a skarżąca posiada 2800 zł na lokacie. Miesięczne wydatki gospodarstwa domowego wynoszą ok. 1256 zł. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, a skarżąca wniosła sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. z dnia 12 maja 2014 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy- H. M. we wniosku z dnia 12 maja 2014 r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku uzupełnionego, na wezwanie z dnia 26 maja 2014 r., dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura męża skarżącej w wysokości 3.865 zł brutto. Ponadto mąż skarżącej otrzymuje wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło w wysokości kilkuset złotych miesięcznie. W rubryce 7. formularza wniosku skarżąca jako składnik majątku wymieniła dom o pow. 76 m2 oraz lokal mieszkalny o pow. 64m2 z garażem. Wskazała, że jest właścicielem powyższych nieruchomości wraz z mężem (współwłasność oraz wspólność majątkowa). Podrubrykę 7.2, dotyczącą posiadanych zasobów, skarżąca wypełniła przez zakreślenie. Skarżąca nie osiąga żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu męża (v. zeznania podatkowe za 2012 i 2013 r.). Z przedstawionego przez skarżącą wyciągu z posiadanego rachunku bankowego wynika, że na rachunku tym (lokata oszczędnościowa) znajdują się środki pieniężne w kwocie 2.800 zł. Z kolei na rachunku jej męża, z którego pokrywane są wszystkie wydatki obciążające gospodarstwo domowe, każdorazowe saldo końcowe daje kwotę dodatnią mieszczącą się w przedziale od 3.478,11 do 6.952,71 zł. Miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym przedstawiają się w następujący sposób: opłata za internet 56,12 zł, opłata za energię elektryczna ok. 88 zł (ok. 176,70 za dwa miesiące), opłata za gaz ok. 750-825 zł (w okresie luty-kwiecień 2014 r., a w październiku 2013 r. 527, 61 zł), rata podatku od nieruchomości ok. 44 zł, opłata za ścieki ok 60-125 zł, opłata za wodę ok 60-118 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 649/14 odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy. W dniu 1 sierpnia 2014 r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postawienia. Do sprzeciwu dołączyła wyciągi z rachunku bankowego jej męża za czerwiec i lipiec 2014 r. Saldo końcowe na rachunku wynosiło odpowiednio 3.652,02 zł oraz 3.264,24 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Na dochody rodziny składa się emerytura męża w wysokości 3.865 zł brutto oraz wynagrodzenie męża z tytułu umowy o dzieło w wysokości kilkuset złotych miesięcznie. Natomiast według przedstawionych dokumentów źródłowych niezbędne miesięczne wydatki skarżącej kształtują się na poziomie ok. 1256 zł. Dodatkowo skarżąca posiada środki finansowe w wysokości 2.800 zł zgromadzone na lokacie bankowej. Ponadto na rachunku jej męża, z którego pokrywane są wszystkie wydatki obciążające gospodarstwo domowe, każdorazowe saldo końcowe daje kwotę dodatnią mieszczącą się w przedziale od 3.264,24 zł. 6.952,71 zł. Ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącej oraz jej męża prowadzi zatem do wniosku, że skarżąca ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Świadczy o tym wysokość środków, którymi dysponuje mąż skarżącej, już po pokryciu kosztów utrzymania, oraz środki zgromadzone na lokacie bankowej. Koszty sądowe, jakie skarżąca winna uiścić na obecnym etapie postępowania, to 200 zł tytułem wpisu (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Wpis ten został uiszczony przez skarżącą. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, wysokość osiąganych dochodów w gospodarstwie domowym skarżącej, a także zgromadzone przez nią środki finansowe wskazuje, że jest ona w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oczywistym jest, że konieczność poniesienia kosztów postępowania stanowi obciążenie, które zawsze powoduje określony uszczerbek w majątku strony skarżącej. Sam ten uszczerbek nie uzasadnia jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Zaznaczyć przy tym należy, że konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, nie oznacza sytuacji materialnej subiektywnie ocenianej przez wnioskodawcę jako zadawalającej. Chodzi tu o obiektywną możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, takich jak opłaty za mieszkanie żywność lub lekarstwa. W sytuacji, gdy nie jest możliwe uzyskanie dodatkowych środków finansowych, jak też, gdy poczynienie oszczędności musiałoby odbyć się kosztem wspomnianych koniecznych potrzeb Sąd zobligowany jest przyznać stronie prawo pomocy Takie okoliczności nie zachodzą w niniejszej sprawie. Skarżąca posiada bowiem wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło