II SA/Wa 650/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Danuta Kania, Sławomir Antoniuk (spr.), , Protokolant Elwira Sipak, specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na zakup i posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej – oddala skargę – Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] odmawiającą J.M. wydania pozwolenia na broń palną bojową w celu ochrony osobistej. W uzasadnieniu powyższej decyzji Komendant Główny Policji podniósł, iż w dniu 19 stycznia 2010 r. do organu I instancji wpłynął wniosek J.M. o wydanie pozwolenia na broń do ochrony osobistej. Strona poinformowała, że jest funkcjonariuszem Policji, a z dniem [...] stycznia 2010 r. po wypracowaniu pełnej wysługi emerytalnej odchodzi na emeryturę. Potrzebę posiadania broni umotywowała faktem, iż w czasie pełnienia służby dokonywała zatrzymań wielu przestępców i wielokrotnie pod jej adresem kierowane były groźby i ostrzeżenia. Pismem z dnia 11 września 2010 r. Komendant [...] Policji poinformował J.M. o ustawowym obowiązku przedłożenia aktualnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych potwierdzających zdolność do posługiwania się bronią. Pismo to odebrane zostało w miejscu zamieszkania strony w dniu 22 czerwca 2010 r. Z uwagi na fakt nieprzedstawienia w terminie określonym w tym piśmie przedmiotowych orzeczeń, organ I instancji w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał decyzję odmawiającą wydania stronie pozwolenia na broń na podstawie art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, którą następnie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] października 2010 r. W wyniku uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 2053/10 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I. Po wyroku Sądu, Komendant [...] Policji w toku postępowania wyjaśniającego uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego, iż strona nie figuruje w nim jako osoba skazana oraz pozytywną opinię o niej z miejsca zamieszkania. Ponadto organ I instancji ponownie wezwał J.M. do przedłożenia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, potwierdzających, iż brak jest przeciwwskazań do dysponowania przez niego bronią. W dniu 22 września 2011 r. J.M. został przesłuchany w charakterze świadka na okoliczność ustalenia, z jakich okoliczności wywodzi zagrożenie swojego życia lub zdrowia. Jak wówczas wyjaśnił, obecnie przebywa na emeryturze i niejednokrotnie spotyka ludzi, których twarze są mu znane w związku z wcześniejszym wykonywaniem obowiązków służbowych. Osoby te w sposób bardzo wymowny i wrogi oglądają się za nim. Sytuacje takie zdarzały się do tej pory w miejscach publicznych i każdorazowo wzbudzały w nim niepokój. Ponadto z zachowania tych osób wnioskował on, iż w innych okolicznościach gotowe byłyby do fizycznej konfrontacji z nim. Podkreślił także, iż w trakcie służby uległ dwukrotnie poważnemu uszkodzeniu kręgosłupa (w ostatnim okresie dopuszczony byt do służby warunkowo) i aktualnie nie jest zdolny do podjęcia realnej ochrony fizycznej. Wskazał też, iż w trakcie służby był w posiadaniu broni służbowej, którą stale dysponował, oprócz okresów urlopowych. Komendant [...] Policji w dniu [...] listopada 2011 r. wydał, na podstawie art. 17 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji, decyzję odmawiającą wydania J.M. pozwolenia na broń. Powodem nieuwzględnienia wniosku strony stało się nieprzedstawienie przez nią wymaganych orzeczeń. Od powyższej decyzji wnioskodawca wniósł odwołanie zarzucając jej błędną wykładnię przepisów art. 15 ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o broni i amunicji. Wskazał, iż raport o wydanie pozwolenia na broń palną złożył w dniu 7 stycznia 2010 r., a więc będąc jeszcze czynnym funkcjonariuszem Policji. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie był zatem zobowiązany do załączenia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Tymczasem organ I instancji błędnie uznał, iż datą złożenia wniosku do organu jest data jego wypływu do Komendanta [...] Policji, tj. dzień [...] stycznia 2010 r., kiedy to przebywał już na emeryturze. Po dokonaniu analizy materiałów zgromadzonych w sprawie, Komendant Główny Policji uznał, iż decyzja organu I instancji jest zasadna i rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji wskazał, iż ustawodawca nałożył na osoby występujące z wnioskiem o wydanie pozwolenia na broń obowiązek przedstawienia orzeczeń lekarskiego i psychologicznego potwierdzających, że mogą one dysponować bronią (art. 15 ust. 3 ustawy). W art. 17 ust. 4 ustawy umieścił zaś zapis obligujący organy Policji do odmowy wydania pozwolenia na broń osobie, która składając wniosek o wydanie pozwolenia, orzeczeń tych nie przedstawi. Faktem jest, iż J.M. złożył wniosek o wydanie pozwolenia na broń będąc jeszcze policjantem w służbie czynnej, jednakże uczynił to na kilka dni przed swoim odejściem na emeryturę (9 dni, jeśli za datę złożenia wniosku przyjmie się datę na nim umieszczoną – [...] stycznia 2010 r., 4 dni, jeśli przyjmie się datę z prezentaty Komisariatu Policji w R. – [...] stycznia 2010 r.). Zdawał więc sobie sprawę, iż w toku postępowania jego sytuacja faktyczna ulegnie zmianie, tj. przestanie mieć do niego zastosowanie przepis art. 15 ust. 6 ustawy zwalniający, m. in. funkcjonariuszy Policji z obowiązku dostarczenia orzeczeń, o których mowa w ust. 3, jeśli na podstawie odrębnych przepisów posiadają broń służbową. Komendant Główny Policji podkreślił, iż w toku prowadzonego postępowania organ musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, także te, które zaistniały po złożeniu wniosku, a które mają wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia. Z tych względów w przedmiotowej sprawie Komendant [...] Policji nie mógł pominąć faktu, iż wkrótce po złożeniu wniosku J.M. odszedł ze służby w Policji, a zatem nie z winy organu (co mogło nastąpić, gdyby z nieuzasadnionych powodów organ ten "przeciągnął" postępowanie) jego sytuacja faktyczna i prawna uległa istotnej zmianie, której konsekwencją jest niemożność zastosowania w jego sprawie wzmiankowanego przepisu art. 15 ust. 6 ustawy. Organ ten miał przy tym na uwadze, iż z uwagi na stan zdrowia – [...] - pod koniec swojej służby w organach Policji strona dopuszczona była do niej warunkowo, co zresztą sama potwierdziła podczas przesłuchania jej w dniu 22 września 2011 r. Z tego właśnie powodu organ I instancji uznał, że przedstawienie orzeczeń, potwierdzających jej zdolność do posługiwania się bronią stanowi okoliczność istotną dla sposobu załatwienia jej sprawy. Zatem działanie Komendanta [...] Policji należy uznać za zgodne z prawem. Skoro więc strona wymaganych orzeczeń nie dostarczyła, organ I instancji zobligowany był do odmowy wydania jej pozwolenia na broń. Brak bowiem orzeczeń potwierdzających zdolność psychofizyczną do posiadania broni u osoby zainteresowanej uzyskaniem pozwolenia na broń stanowi negatywną przesłankę wydania jej pozwolenia (art. 17 ust. 4 ustawy). W tej sytuacji organ rozstrzygający nie musi badać okoliczności faktycznych przywołanych przez wnioskodawcę. Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2012 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił wymienionej decyzji obrazę art. 15 ust. 3 w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o obroni i amunicji, w zw. z art. 65 § 2 k.p.a., polegającą na błędnym przyjęciu, że obowiązek przedstawienia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskiego i psychologicznego dotyczy także osoby, która w dniu złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na broń była funkcjonariuszem Policji, a przed wydaniem decyzji przeszła na emeryturę. Z tego powodu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz podkreślił, iż konstrukcja przepisów art. 15 ust. 3 i 6 ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wskazują, że osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń (a więc ważny jest dzień wystąpienia) przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne. Z obowiązku tego zwolnieni są między innymi policjanci posiadający broń służbową. Badania psychologiczne i lekarskie osób posiadających zezwolenia na broń przeprowadza się przed wydaniem zezwolenia a następnie okresowo - co pięć lat. Zwolnienie policjantów z tego obowiązku jest logiczne, bowiem poddawani są oni jeszcze szczegółowszym badaniom. System wprowadza więc swoiste domniemanie, że policjant ma aktualne badania, zaś z chwilą zwolnienia go z Policji rozpoczyna bieg pięcioletni termin ich ważności, przed upływem którego - w celu przedłużenia zezwolenia na broń - będzie musiał się przebadać. Zatem wykładnia przepisów przyjęta zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji jest niezgodna z literalnym brzmieniem ustawy. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania rozstrzygnięcia - decyzji w sprawie. Sąd administracyjny nie ocenia więc decyzji pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga J.M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nie naruszają prawa. Przedmiotowe decyzje nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, jak również przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji (tekst jednolity: Dz. U. z 2004r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), osoba, która występuje z podaniem o wydanie pozwolenia na broń lub zgłasza do rejestru broń pneumatyczną, przedstawia właściwemu organowi Policji orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane przez upoważnionych: lekarza i psychologa, stwierdzające, że nie należy ona do osób wymienionych w ust. 1 pkt 2-4 (tj. z zaburzeniami psychicznymi, lub o znacznie ograniczonej sprawności psychofizycznej, wykazującym istotne zaburzenia funkcjonowania psychologicznego, uzależnionym od alkoholu lub od substancji psychoaktywnych), i potwierdzające, że może ona dysponować bronią. W świetle postanowień art. 15 ust. 6 powołanej ustawy, przepisy ust. 3 i 4 nie dotyczą funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Służby Celnej, Służby Więziennej oraz funkcjonariuszy innych państwowych formacji uzbrojonych i żołnierzy zawodowych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów posiadają przydzieloną im broń służbową. Przepis art. 17 ust. 4 tej ustawy stanowi, iż właściwy organ Policji odmawia wydania pozwolenia na broń osobie, która nie przedstawiła orzeczenia lekarskiego i psychologicznego, o którym mowa w art. 15 ust. 3. Zakaz wydawania pozwoleń określonym w tym przepisie osobom jest kategoryczny i nie pozostawania organowi w tym względzie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego. Odnosząc powyższe regulacje prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy stwierdzić, iż skarżący należy do kategorii osób, które obowiązane są poddać się reżimowi określonemu w art. 15 ust. 3 ustawy o Policji. Bezsprzecznie organ Policji, kierując się dyspozycją art. 6 i 7 k.p.a., jest obowiązany wydać rozstrzygnięcie z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Zatem organ jest obowiązany uwzględniać wszelkie zmiany jakie zaszły w stanie faktycznym sprawy, a mające istotne znaczenie dla końcowego jej rozstrzygnięcia. Trzeba zwrócić uwagę, iż w niniejszej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 205/10 cofający postępowanie administracyjne na jego początkowy etap rozpoznania wniosku o wydanie pozwolenia na broń palną do celów obronnych, co obligowało organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego niejako od początku, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności psychofizycznej skarżącego do posiadania broni. Stwierdzić należy, iż wprawdzie skarżący składając wniosek o wydanie zezwolenia na posiadanie broni palnej w celach obronnych był policjantem w służbie czynnej, lecz ten status utracił w toku postępowania administracyjnego, z uwagi na nabycie praw do pełniej wysługi emerytalnej i w związku z tym przejście na resortowe zaopatrzenie emerytalne. Natomiast przepis art. 15 ust. 6 powołanej ustawy jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wyłączenie stosowania art. 15 ust. 3 tej ustawy ma miejsce tylko w przypadku funkcjonariuszy m.in. Policji, a więc policjantów pozostających w czynnej służbie. Emerytowany funkcjonariusz Policji nie pełni służby i nie posiada broni służbowej, a zatem nie jest adresatem wskazanej normy prawnej. Emerytowany funkcjonariusz Policji ubiegając się o pozwolenie na broń podlega ogólnym zasadom nakładającym nań obowiązek przestawienia stosownych orzeczeń wymaganych art. 15 ust. 3 ustawy o broni i amunicji. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż pięcioletni termin ważności okresowych badań lekarskich i psychologicznych funkcjonariusza obowiązuje tylko i wyłącznie policjanta w służbie i nie jest bezwzględny. Zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 35a ust. 1 ustawy o Policji, policjant może zostać poddany procedurze określającej jego predyspozycje do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych, poprzez przeprowadzenie testu sprawności fizycznej, badania psychologicznego lub badania psychofizjologicznego. Szczegółowy tryb przeprowadzania tych badań i testów określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie trybu i warunków ustalania zdolności fizycznej i psychicznej policjantów do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych jednostek Policji (Dz. U. Nr 62, poz. 423 ze zm.). W myśl § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, badania lub test mogą zostać zarządzone w stosunku do policjantów ubiegających się o podjęcie służby lub pełniących już służbę na stanowiskach służbowych lub w komórkach organizacyjnych (...). Oznacza to, iż pomimo posiadania przez funkcjonariusza ważnych badań lekarskich i psychologicznych, można przed upływem tego okresu poddać policjanta badaniom kontrolnym, jeżeli wystąpiły okoliczności uzasadniające celowość takich badań. Gdyby natomiast przyjąć stanowisko skarżącego za słuszne, to wówczas emerytowany policjant korzystałby z uprawnień jak policjant w służbie, lecz bez możliwość jakiejkolwiek weryfikacji wydanych orzeczeń lekarskich, choćby nastąpiły zmiany w stanie zdrowia takiej osoby już po odejściu ze służby. Takiej zaś praktyki nie dopuszcza obowiązująca ustawa o broni i amunicji. Reasumując, w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że w sposób dowolny, a przez to nieuzasadniony, odmówiły skarżącemu wydania pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku.