II SA/Wa 658/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.) Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Andrzej Góraj Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), w dniu [...] stycznia 2011 r. wydał decyzję nr [...] , którą utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] o zwolnieniu J. M. ze służby w Służbie Celnej. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył za organem pierwszej instancji stan faktyczny sprawy oraz argumenty, którym kierował się organ podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Ustawa o Służbie Celnej w art. 104 i 105 określa obligatoryjne i fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Na podstawie art. 105 pkt 10 powołanej ustawy można zwolnić funkcjonariusza ze służby po upływie 12 miesięcy okresu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Funkcjonariusz został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych od dnia [...] stycznia 2009 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r. w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym o przestępstwo popełnione umyślnie i ścigane z oskarżenia publicznego. Okres zawieszenia został następnie przedłużony do dnia zakończenia tego postępowania. W dniu [...] września 2010 r. Sąd Rejonowy [...] poinformował, że postępowanie karne przeciwko funkcjonariuszowi nie zostało zakończone. Oznacza to, że okres jego zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowy przekroczył 12 miesięcy i organ może na podstawie art. 105 pkt 10 powołanej ustawy zwolnić funkcjonariusza celnego ze służby. Organ pierwszej instancji z uprawnienia tego skorzystał i w ocenie organu odwoławczego decyzja ta jest zgodna z prawem i należało utrzymać ją w mocy. Decyzja Szefa Służby Celnej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze zarzucił, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem następujących przepisów: 1) art. 42 ust. 3 Konstytucji (zasada domniemania niewinności), 2) art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nieuzasadnione przedłużenie okresu zawieszenia powyżej trzech miesięcy, 3) art. 26 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie decyzji o zwolnieniu ze służby "aspektem finansowym", 4) art. 6 i 8 Kpa oraz art. 7 Konstytucji, poprzez pominięcie potrzeby pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, 5) art. 30 Konstytucji, poprzez brak poszanowania godności człowieka, 6) art. 31 ust. 2 Konstytucji, poprzez działanie organu wbrew własnemu przekonaniu, 7) art. 110 Kpa, poprzez wydanie drugiej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. W art. 105 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) ustawodawca określił fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby do których należą: 1) niewywiązywanie się z obowiązków służbowych w służbie stałej, stwierdzone w dwóch następujących po sobie ocenach okresowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 2) skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w art. 104 ust. 1 pkt 2; 3) powołanie do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach wykonawczych samorządu terytorialnego; 4) nabycie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy; 5) niewyrażenie zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe; 6) nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok; 7) warunkowe umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 8) odmowa poddania się badaniom lekarskim, o których mowa w art. 130 ust. 1; 9) zaistnienie innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych: zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy; 10) upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia; 11) osiągnięcie wieku 65 lat, jeżeli okres służby umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury, z osiągnięciem tego wieku. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Celnej stanowił pkt 10 powyżej określonego przepisu, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku, upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Dlatego też skoro ustawodawca kwestię zwolnienia funkcjonariusza ze służby pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten obowiązany jest ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich. Wynika to w szczególności z art. 7 Kpa określającego zasadę prawdy obiektywnej oraz przepisów art. 8 Kpa (obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa), art. 10 § 1 i art. 81 Kpa (zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz dopuszczalność uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów), art. 75 i art. 78 Kpa (dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu, które należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy), art. 77 i 80 Kpa (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wszechstronnej jego oceny), wreszcie art. 107 § 3 Kpa określającego wymogi, co do faktycznego uzasadnienia decyzji. W niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego potwierdzeniem jest przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Organ mając na względzie wszystkie określone powyżej zasady postępowania administracyjnego dokładnie wyjaśnił stan faktyczny w sprawie i skorzystał z uprawnienia wskazanego w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, szczegółowo wyjaśniając motywy swojego rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że zaistniała przesłanka określona w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Skarżący pozostawał bowiem w zawieszeniu powyżej 12 miesięcy. Z akt administracyjnych wynika, iż został on zawieszony w czynnościach z dniem [...] stycznia 2009 r. do czasu zakończenia postępowania karnego. Postępowanie to, w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie zostało jeszcze zakończone, a więc uzasadnionym jest stwierdzenie, iż upłynął 12-miesięczny termin zawieszenia. Organ wskazał też powód zawieszenia w czynnościach - postępowanie karne prowadzone przeciwko skarżącemu. Dlatego też również w tym zakresie nie można czynić zarzutu organowi, iż nie wyjaśnił sprawy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, iż nie są one trafne. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów. Należy bowiem powtórzyć, iż organ działający w ramach uznania administracyjnego – a z taką decyzją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, jest obowiązany przestrzegać określonych reguł prowadzenia postępowania – i w niniejszej sprawie reguł tych przestrzegał. Odnośnie natomiast słuszności samego rozstrzygnięcia i wydania decyzji o zwolnieniu należy wskazać, iż nie podlega ona ocenie Sądu pod tym kątem. Skoro ustawodawca przyznał organowi uprawnienie do samodzielnego kreowania polityki kadrowej, prowadzonej zgodnie z regułami kodeku postępowania administracyjnego, to Sąd, tego uprawnienia – w przypadku działania zgodnego z powyższymi zasadami, nie może ograniczać. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.