II SA/Wa 660/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-18

Skład orzekający: Agnieszka Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej podlega rozpoznaniu, jeśli ustawa przewiduje ustawowe zwolnienie od tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu osoby bezrobotnej podlega umorzeniu, ponieważ ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w takich sprawach. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdyż przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
A. T. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację materialną, bezrobocie, II grupę inwalidztwa i brak dochodów. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Wojewody o utracie statusu osoby bezrobotnej. Referendarz sądowy uznał, że wniosek o ustanowienie adwokata jest zasadny, natomiast wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu ze względu na ustawowe zwolnienie.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Przyznano A. T. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej postanawia: 1. umorzyć postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych 2. przyznać A. T. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata A. T. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jest osobą bezrobotną i nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. Wskazała, że jest inwalidą II grupy i jest zakwalifikowana do operacji kręgosłupa. Ponadto Skarżąca wskazała, że ze względu na wiek jest w grupie kobiet z niewielkimi szansami na zatrudnienie. Z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku, ani dochodów. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki referendarz sądowy uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że Skarżąca jest osobą bezrobotną i schorowaną. Posiada II grupę inwalidztwa i oczekuje na operację kręgosłupa. Ponadto Skarżąca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. W związku z powyższym zasadne jest ustanowienie na jej rzecz adwokata. Natomiast w odniesieniu do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że Skarżąca w niniejszej sprawie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a. W myśl tego przepisu nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Niniejsza sprawa mieści się w powyższej kategorii spraw. Ustawowy charakter zwolnienia oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z kolei, zgodnie z art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji wniosek strony, która korzysta z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a występuje o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, podlega rozpoznaniu tylko w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego. W pozostałym bowiem zakresie o zwolnieniu od kosztów sądowych rozstrzyga sama ustawa. W odróżnieniu od zwolnienia mocą postanowienia sądu lub referendarza sądowego (zwolnienie podmiotowe zależne od sytuacji majątkowej strony), zwolnienie ustawowe ma charakter przedmiotowy i jest niezależne od sytuacji majątkowej strony i jej możliwości płatniczych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło