II SA/Wa 662/15
WyrokWSA w Warszawie2015-11-03
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Anna Mierzejewska, Maria Werpachowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej (Minister Sprawiedliwości) jest zobowiązany do merytorycznej oceny prac sprawdzianowych aplikanta, czy też jego kompetencje ograniczają się do weryfikacji prawidłowości ustalenia listy klasyfikacyjnej?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, w tym Minister Sprawiedliwości, nie są uprawnione do samodzielnej merytorycznej oceny prac sprawdzianowych aplikantów. Ich kompetencje w postępowaniu o przyjęcie na aplikację specjalistyczną ograniczają się do weryfikacji prawidłowości ustalenia listy klasyfikacyjnej, uwzględniając limity przyjęć i liczbę uzyskanych punktów. Weryfikacja merytorycznej poprawności ocen prac sprawdzianowych może nastąpić jedynie poprzez zwrócenie się do członków komisji sprawdzianowych o ponowną analizę wystawionych ocen.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury o odmowie przyjęcia skarżącego na aplikację sędziowską i prokuratorską. Skarżący kwestionował poprawność ocen ze sprawdzianów oraz zarzucał naruszenie zasady bezstronności przez komisję sprawdzianową. Wcześniejsze decyzje zostały uchylone przez WSA w Warszawie, który nakazał merytoryczną ocenę pracy aplikanta. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne ponownie odmówiły przyjęcia, uznając oceny za prawidłowe i stwierdzając, że pozycja skarżącego na liście klasyfikacyjnej nie pozwala na przyjęcie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...],[...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską oddala skargę
Minister Sprawiedliwości decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.) w związku z art. 138 § 1 i art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania D. S. od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że D. S. ukończył aplikację ogólną w dniu [...] lutego 2013 r. i złożył wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej, a w razie braku takiej możliwości na aplikacji prokuratorskiej.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], odmówił przyjęcia D. S. na aplikację sędziowską i na aplikację prokuratorską wskazując, że jego pozycja na liście klasyfikacyjnej nie pozwala na przyjęcie na żadną z aplikacji specjalistycznych wobec wyczerpania limitu miejsc, po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na tej liście.
Od wskazanej decyzji D. S. złożył odwołanie kwestionując merytoryczną poprawność ocen wystawionych ze sprawdzianów przeprowadzonych w dniach [...] kwietnia i [...] czerwca 2012 r. Nadto skarżący zarzucił komisji sprawdzianowej przeprowadzającej sprawdzian w dniu [...] czerwca 2012 r. naruszenie zasady bezstronności przez oparcie podstawy faktycznej tego sprawdzianu na aktach sprawy, w której orzekał jeden z członków komisji sprawdzianowej.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji przez Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury. Nie uznał zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia przez komisję zasady bezstronności przy przygotowywaniu materiałów na sprawdzian, zaś co do pozostałych zarzutów dotyczących kwestii związanych z oceną pracy aplikanta stwierdził, że organy administracyjne rozstrzygające sprawę o przyjęcie na aplikację specjalistyczną nie są uprawnione do merytorycznego badania ocen wystawionych aplikantowi ze sprawdzianów przeprowadzanych w trakcie aplikacji ogólnej.
Na skutek skargi D. S. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/13, uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] marca 2013 r. W uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd stwierdził, że organy administracyjne rozpatrujące niniejszą sprawę powinny dokonać merytorycznej oceny pracy aplikanta, co ma decydujące znaczenia dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Sąd nie podzielił zasadności zarzutu skarżącego upatrującego w działaniu jednej z komisji sprawdzianowych naruszenia art. 24 k.p.a. przez to, że jeden z członków tej komisji orzekał w sprawie będącej przedmiotem zadania pisemnego w ramach sprawdzianu.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], ponownie odmówił przyjęcia D. S. na aplikację sędziowską i prokuratorską. W uzasadnieniu wydanej decyzji odniósł się merytorycznie do zarzutów sformułowanych w odwołaniu wniesionym przez aplikanta.
Od powyższej decyzji D. S. wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), zwanej dalej "u.k.s.s.p.", przez ponowne wydanie decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską. Zdaniem skarżącego w sytuacji, w której doszło do uchylenia przez sąd administracyjny wydanych w sprawie decyzji, organy administracyjne są obowiązane do wydania decyzji o przyjęciu aplikanta na jedną z aplikacji;
2) naruszenie wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. zasady związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, przez zaniechanie sprawdzenia pracy aplikanta i prawidłowości przyznanej mu punktacji ze sprawdzianów nr [...] i [...].
Skarżący podtrzymał także zawarte w uprzednio złożonych środkach odwoławczych zarzuty dotyczące wadliwej oceny jego prac pisemnych ze sprawdzianów nr [...] i [...] oraz zawarł żądanie weryfikacji przyjętych przez komisje sprawdzianowe kryteriów oceny tych prac uznając je za nieprawidłowe.
Minister Sprawiedliwości zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 u.k.s.s.p., warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Program aplikacji obejmował 9 sprawdzianów oraz 16 praktyk.
D. S. zaliczył wszystkie sprawdziany uzyskując z nich łącznie [...] punktów oraz wszystkie praktyki uzyskując ocenę łączną z praktyk w wysokości [...] punktu.
Oceny ze sprawdzianów zostały wystawione w oparciu o przedstawione wcześniej aplikantom założenia do sprawdzianu, zgodnie ze szczegółowymi kryteriami oceny. Ustalenie to – w zakresie sprawdzianów kwestionowanych przez skarżącego we wniesionym odwołaniu – wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy: tom I – k. 101-109 (sprawdzian nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.), tom I – k. 111-114 (sprawdzian nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r.).
Odnosząc się do kwestii merytorycznej poprawności ocen wystawionych przez komisje sprawdzianowe zważyć należy, że zarówno Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, jak i Minister Sprawiedliwości, nie są uprawnieni do dokonywania samodzielnej merytorycznej oceny prac sprawdzianowych skarżącego.
Uprawnienie do dokonania oceny prac sprawdzianowych zostało zastrzeżone do wyłącznej kompetencji członków komisji sprawdzianowych, którymi są wykładowcy Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury będący specjalistami z różnych dziedzin prawa. Pogląd ten znajduje oparcie w treści art. 53 u.k.s.s.p., zgodnie z którym wykładowcami Krajowej Szkoły mogą być sędziowie, prokuratorzy i nauczyciele akademiccy oraz inne osoby posiadające specjalistyczną wiedzę z określonej dziedziny.
Należy zatem uznać, że do dokonania oceny pracy sprawdzianowej skarżącego wymagane są wiadomości specjalne nie tylko z dziedziny objętej danym sprawdzianem, ale również szczegółowa wiedza o problematyce, jaka była przedmiotem konkretnych zajęć z aplikantami oraz możliwość dokonania oceny pracy aplikanta w porównaniu z pracami pozostałych aplikantów.
W tej sytuacji jedyną dopuszczalną prawnie możliwością weryfikacji ocen wystawionych D. S. z kwestionowanych przez niego sprawdzianów było zwrócenie się do członków komisji przeprowadzających poszczególne sprawdziany o ponowną analizę wystawionych ocen, przy uwzględnieniu treści zarzutów stawianych przez skarżącego.
Przeprowadzone przez organ I instancji uzupełniające czynności dowodowe pozwoliły na uznanie, że oceny wystawione przez komisje przeprowadzające sprawdziany nr [...] i [...] są merytorycznie poprawne. Na przyjęcie powyższego pozwalają stanowiska członków komisji przeprowadzających poszczególne sprawdziany, które zostały załączone do akt sprawy: tom I – k. 168-169, 174-176, 181 (stanowisko członków komisji przeprowadzającej sprawdzian w dniu [...] kwietnia 2012 r.), tom I – k. 171-172, 178-179, tom III – k. 17-19 (stanowisko członków komisji przeprowadzającej sprawdzian w dniu [...] czerwca 2012 r.).
Wskazane stanowiska są spójne i logiczne, zawarta w nich argumentacja pozbawiona jest wewnętrznej sprzeczności. Stanowiska te pozostają w zgodzie z przyjętymi kryteriami oceny prac aplikantów oraz realizują założenia przedstawione aplikantom do wiadomości przed każdym sprawdzianem. Dokonując oceny pracy D. S. komisje sprawdzianowe nie wyszły poza granicę swobody, jaka przysługuje egzaminatorom.
Z uwagi na powyższe organ drugiej instancji nie uznał za zasadną argumentacji skarżącego odnoszącej się do poprawności merytorycznej ocen wystawionych mu ze sprawdzianów.
Odnośnie do oceny ze sprawdzianu nr [...] przeprowadzonego w dniu [...] kwietnia 2012 r. należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skarżącego komisja sprawdzianowa przyjmując kryteria oceny prac z tego sprawdzianu w pełni zrealizowała dyspozycję § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Przepis ten stanowi, że przy ocenie sprawdzianu należy uwzględniać w szczególności:
1) prawidłowość zastosowanych przepisów prawa i ich wykładni;
2) prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych;
3) prawidłowość konstrukcji projektu pisma procesowego lub decyzji i jej uzasadnienia;
4) poprawność argumentacji i zachowanie reguł językowych.
Skarżący podnosi, że komisja sprawdzianowa przyjęła założenie, zgodnie z którym zawarcie w wyroku rozstrzygnięcia o zastosowaniu warunkowego zawieszenia wykonania kary skutkować będzie obniżeniem oceny, bez względu na przeprowadzoną argumentację oraz wykładnię art. 69 § 1 k.k. (strona 1 odwołania, w tomie I – k. 66), co w jego ocenie nie mieściło się w granicach wyznaczonych w § 6 rozporządzenia.
Jak wynika z analizy dokumentów zawierających przyjęte przez komisję sprawdzianową założenia do sprawdzianu (tom I – k. 101-103) oraz zasady oceny jego pracy sprawdzianowej (tom I – k. 104-109), jednym z podstawowych, merytorycznych kryteriów oceniania była "trafność rozstrzygnięcia". Kryterium to nie pozostaje w sprzeczności z kryteriami wymienionymi w § 6 ust. 5 rozporządzenia, bowiem przepis ten przez użycie zwrotu "w szczególności" dopuszcza możliwość rozszerzenia katalogu podlegających ocenie aspektów pracy sprawdzianowej, zaś sam katalog zawarty w tym przepisie ma charakter otwarty. Komisja sprawdzianowa była zatem uprawniona do zastosowania takiego kryterium przy ocenie pracy skarżącego.
Analiza pracy skarżącego oraz jej oceny dokonanej przez komisję wskazuje, że praca ta została oceniona jako niepełna w zakresie płaszczyzny merytorycznej wyroku, ustaleń faktycznych, oceny dowodów oraz wyjaśnienia podstawy prawnej. Należy zgodzić się z jednym z członków komisji sprawdzianowej, który stwierdził: "(...) aplikant nie dokonał oceny dotyczącej pozytywnej prognozy kryminologicznej, skupiając się jedynie na fakcie posiadania przez oskarżonego na utrzymaniu dzieci (za niealimentację niektórych z nich został zresztą skazany wyrokiem sporządzonym przez aplikanta). Dodać należy, że w arkuszu oceny wskazano szereg innych błędnych rozstrzygnięć aplikanta, w tym mających istotny wydźwięk jak:
– brak oceny znamienia ustawowego opieki;
– brak spójnej oceny wyjaśnień oskarżonego i ustalenia jego sytuacji majątkowej w okresie czynu (co w sprawie rzeczywistej uniemożliwiałoby skazanie);
– brak zmiany opisu czynu.
Dodać należy, że wbrew twierdzeniu aplikanta dopuszczalne było wydanie wyroku skazującego na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, o czym przekonują sformułowania formularza oceny (np. w ocenie warstwy merytorycznej wskazano "w sytuacji warunkowego zawieszenia wykonania kary nie ma możliwości orzeczenia (...)" i dalej "szczególna uwaga przy ocenie okoliczności istotnych dla wymiaru kary w sytuacji warunkowego zawieszenia wykonania kary. Natomiast preferowanym rozstrzygnięciem była kara bez warunkowego zawieszenia ("najtrafniejsze uzasadnienie orzeczenia kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia wykonania ze względu na kilkukrotną uprzednią karalność za przestępstwa równego rodzaju, w tym za przestępstwo niealimentacji i nieskuteczność stosowanych środków probacji").
Istota polegała więc na uzasadnieniu podjętej decyzji, w szczególności w razie warunkowego zawieszenia wykonania kary uzasadnieniu istnienia pozytywnej prognozy (tj. czy są przesłanki do uznania, że mimo niewykonania kary oskarżony nie powróci do przestępstwa) czego aplikant nie uczynił, a zwłaszcza nie podał w swojej pracy obecnie podnoszonych argumentów" (tom I, k. 181).
Podobne stanowisko zajęli pozostali członkowie komisji sprawdzianowej (tom I, k. 168-169,174-176).
W tej sytuacji stwierdzono, że zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowej oceny jego pracy z tego sprawdzianu, a także zarzuty dotyczące przyjęcia przez komisję kryteriów sprzecznych z brzmieniem § 6 ust. 5 rozporządzenia, są całkowicie bezzasadne.
Odnośnie do oceny ze sprawdzianu nr [...] przeprowadzonego w dniu [...] czerwca 2012 r. stwierdzono, że wbrew twierdzeniu skarżącego komisja sprawdzianowa przyjmując kryteria oceny prac z tego sprawdzianu, w tym kryterium "trafności rozstrzygnięcia", w pełni zrealizowała dyspozycję § 6 ust. 5 rozporządzenia. W tym zakresie aktualne pozostaje stanowisko wyrażone powyżej w kwestii dopuszczalności zastosowania tego kryterium przy ocenie prac sprawdzianowych.
Skarżący podnosi, że komisja sprawdzianowa przyjęła założenie, zgodnie z którym "zawarcie w postanowieniu w przedmiocie udzielenia przerwy w odbywaniu kary pozbawienia wolności rozstrzygnięcia negatywnego, tj. o odmowie udzielenia przerwy, skutkować będzie obniżeniem oceny o 1 punkt, bez wzglądu na przeprowadzoną argumentację oraz wykładnię art. 151 § 1 k.k.w.".
Analiza pracy skarżącego oraz oceny tej pracy dokonanej przez komisję wskazuje, że praca ta została oceniona jako niepełna w zakresie płaszczyzny formalnej postanowienia i jego uzasadnienia oraz oceny zgromadzonych dowodów. Natomiast w płaszczyźnie merytorycznej postanowienia oraz omówienia i uzasadnienia okresu, na który została udzielona przerwa w karze, praca została oceniona jako dotknięta istotnymi brakami (w tomie I – k. 113-114).
Jak wynika ze stanowiska sędziego W. S., członka komisji sprawdzianowej (tom I k. 171-172): "nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, że odmowa udzielenia przerwy uzasadniona była poglądami wyrażonymi w doktrynie i orzecznictwie. Spośród dwóch orzeczeń sądów apelacyjnych, które zostały przywołane tytułem wsparcia tej tezy, tylko postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2000 r. ([...]) dotyka kwestii trudności w prowadzeniu gospodarstwa rolnego jako okoliczności, które nie uzasadniają przerwy bądź odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności, przy czym podkreślenia wymagają dwa istotne aspekty. Pogląd wyrażony w tym postanowieniu jest zdecydowanie odosobniony, a uznanie go za słuszny możliwe by było, gdyby podstawą żądania udzielenia przerwy była jedynie zwykła chęć pracy w gospodarstwie niepołączona z sytuacją materialną rodziny skazanego. Tymczasem w sprawie stanowiącej podstawę opracowania przez aplikantów postanowienia zachodziła konieczność udzielenia przerwy skazanemu, ponieważ po wypadku, jakiemu uległ jego syn, jedynie on mógł (i zarazem powinien) zająć sią gospodarstwem, które stanowiło główne źródło utrzymania rodziny. Na bardzo trudną sytuację bliskich skazanego jednoznacznie wskazywał szczegółowy wywiad kuratora sądowego. W jego to świetle należało bez wątpliwości uznać, że sytuacja ta jest szczególna i odmienić ją można tylko przez osobiste starania skazanego na wolności. W tym znaczeniu postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. ([...]), na które powołał sią skarżący, ze wszech miar stanowiło wsparcie dla poglądu, że udzielenie przerwy jest konieczne".
Podobne stanowisko zajęli pozostali członkowie komisji sprawdzianowej (tom I - k. 178-179, tom III k. 17-19).
W tej sytuacji należało stwierdzić, że zarzuty skarżącego dotyczące dokonania nieprawidłowej oceny jego pracy z tego sprawdzianu, a także zarzuty dotyczące przyjęcia przez komisję kryteriów sprzecznych z brzmieniem § 6 ust. 5 rozporządzenia, są całkowicie bezzasadne.
Zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ogłosił listę klasyfikacyjną aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej, na której D. S. z wynikiem [...] punktu został umieszczony na [...] pozycji, ex aequo z siedmioma aplikantami (tom I. k. 20-31).
Minister Sprawiedliwości zarządzeniem z dnia 5 października 2012 r. (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 159) wyznaczył limit 100 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz zarządzeniem tej samej daty (Dz. Urz. Min. Sprawiedl. poz. 160), limit 50 miejsc na aplikacji prokuratorskiej.
Ostatnia osoba przyjęta na aplikację sędziowską znajdowała się na 145 pozycji (zarządzenie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.), zaś ostatnie osoby przyjęte na aplikację prokuratorską znajdowały się na 149 pozycji (zarządzenie Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] marca 2014 r.).
Pozycja D. S. na liście klasyfikacyjnej wynika z liczby uzyskanych przez niego punktów ze sprawdzianów ([...]) oraz łącznej oceny z wszystkich praktyk ([...]), co dało łącznie sumę [...] punktu. Ostatnia osoba przyjęta na aplikację sędziowską uzyskała 42,375 punktu, zaś ostatnie osoby przyjęte na aplikację prokuratorską uzyskały po 42 punkty.
W tak ustalonym stanie faktycznym decyzja o odmowie przyjęcia D. S. na aplikację sędziowską i prokuratorską jest zasadna.
Pozycja, jaką wyżej wymieniony zajął na liście klasyfikacyjnej została ustalona zgodnie z regulacją zawartą w art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p. stanowiącą, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W wypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów.
Kwestionowane w odwołaniu D. S. oceny ze sprawdzianów zostały wystawione zgodnie z regulacjami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292 ze zm.).
Podkreślono, że Minister Sprawiedliwości, podobnie jak Dyrektor Krajowej Szkoły, nie ma uprawnień do merytorycznego podważenia ocen ze sprawdzianów wystawionych przez komisję, o której mowa w § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/13, zamieścił wytyczne dotyczące dalszego rozpoznawania niniejszej sprawy i zobowiązał organy administracyjne do zbadania poprawności merytorycznej wystawienia aplikantowi ocen ze sprawdzianów. Sąd zaaprobował też ("traktując ją jak własną") argumentację zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2396/12, w którym wyrażono pogląd, zgodnie z którym Minister Sprawiedliwości rozpatrując odwołania od decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną zobowiązany jest zwrócić się do członków komisji przeprowadzającej konkurs o zajęcie stanowiska co do merytorycznej poprawności zarzutów podniesionych w środku odwoławczym.
Powyższe orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadło na tle sprawy o przyjęcie na aplikację ogólną niemniej w wiążącym organy administracyjne w niniejszej sprawie wyroku z dnia 15 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie aprobując powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego pośrednio zaaprobował również zawarty w tym stanowisku tryb postępowania przy badaniu poprawności merytorycznej wystawienia aplikantowi ocen ze sprawdzianów.
Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury prowadząc postępowanie zaniechał realizacji powyższej wytycznej, niemniej uchybienie to zostało w toku postępowania przed organem odwoławczym wyeliminowane. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów przez zwrócenie się do członków komisji przeprowadzających kwestionowane przez skarżącego sprawdziany o pisemne ustosunkowanie się do zarzutów skarżącego dotyczących merytorycznej poprawności wystawionych ocen. Stanowisko uzyskane od członków komisji sprawdzianowych umożliwiło merytoryczne odniesienie się do zarzutów skarżącego. Jakkolwiek zatem sformułowany przez D. S. zarzut dotyczący naruszenia wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należało uznać za zasadny, to powstałe uchybienie w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły zostało wyeliminowanie na etapie postępowania odwoławczego.
Jednocześnie nie można podzielić zasadności zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 u.k.s.s.p. przez niewydanie decyzji o przyjęciu na aplikację specjalistyczną. Jak należy przyjąć, skarżący opierając się na wykładni językowej tych przepisów oczekuje "automatycznego" wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji administracyjnej o przyjęciu na tę aplikację w sytuacji, w której obie wydane uprzednio w sprawie decyzje zostały uchylone.
Ze stanowiskiem tym nie można się zgodzić. Prawidłowa wykładnia treści tych przepisów prowadzi do wniosku, że nie w każdym przypadku uchylenie decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację specjalistyczną przez sąd administracyjny skutkować będzie koniecznością niezwłocznego przyjęcia danej osoby na tę aplikację.
W niniejszej sprawie podstawą uchylenia wydanych uprzednio decyzji administracyjnych było nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, nie zaś wadliwy sposób ustalenia listy klasyfikacyjnej. Dlatego też nie może być mowy o automatycznym przyjęciu skarżącego na aplikację specjalistyczną, a konieczne było dokładne zbadanie stanu faktycznego, zgodnie z wytycznymi Sądu. Z tego też powodu nie można uznać zasadności zarzutu sformułowanego w tym zakresie przez skarżącego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 29 ust. 6 w zw. z art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (zwanej dalej jako "ustawa o KSSiP") poprzez:
a) utrzymanie w mocy decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1369/13 uwzględnił skargę D. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Administracji w [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską i uchylił obie wymienione decyzje, zaś art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP stanowi wprost, iż w przypadku uwzględnienia skargi Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję "o przyjęciu na aplikację", a nie decyzję "w sprawie przyjęcia na aplikację",
b) przyjęcie wadliwego założenia, iż charakter niniejszej sprawy nie pozwala na wydanie decyzji o przyjęciu na aplikację, a to z uwagi na fakt, iż podstawą uwzględnienia skargi było nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, podczas gdy meritum argumentacji przedstawianej w toku sprawy przez skarżącego, uwzględnionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie II SA/Wa 1369/13, sprowadza się do zakwestionowania prawidłowości punktacji przyznanej skarżącemu, a zatem uwzględnienie skargi nakłada obowiązek wydania przez Dyrektora Krajowej Szkoły decyzji o przyjęciu na aplikację, a nie decyzji w sprawie przyjęcia na aplikację, a to z uwagi na fakt, iż zmiana punktacji skarżącego prowadziłaby do zmiany listy klasyfikacyjnej aplikantów, co obecnie nie jest możliwe;
2) naruszenie zasady związania organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu administracyjnego wyrażonej w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zwanej dalej jako "p.p.s.a.") poprzez:
a) błędne uznanie, że Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury oraz Minister Sprawiedliwości nie są uprawnieni do dokonywania samodzielnej merytorycznej oceny prac sprawdzianowych skarżącego,
b) błędne uznanie, że wyłącznie członkowie komisji są uprawieni do oceny prac sprawdzianowych,
c) przyjęcie błędnego stanowiska, iż jedyną dopuszczalną prawnie możliwością weryfikacji ocen wystawionych skarżącemu było zwrócenie się do członków komisji przeprowadzających sprawdziany o ponowną analizę wystawionych ocen
– podczas gdy prawidłowa interpretacja wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie II SA/Wa 1369/13 prowadzi do wniosku, iż organy administracyjne są zobligowane do kontroli i sprawdzenia pracy aplikanta i prawidłowości przyznanej punktacji, a ich kompetencje nie doznają ograniczeń z uwagi na niezależność powołanej komisji sprawdzianowej, a więc brak również podstaw do ograniczenia kompetencji kontrolnych organów administracji publicznej, w tym możliwości zasięgnięcia opinii innych osób posiadających wiadomości specjalne dotyczących przedmiotu obu sprawdzianów,
d) sprowadzenie kontroli prac pisemnych skarżącego do zasięgnięcia ponownych opinii członków komisji sprawdzianowych, będące konsekwencją niezasadnego przyjęcia i poprzestanie na zbadaniu zgodności wystawionych ocen z kryteriami przyjętymi przez komisje sprawdzianowe,
– podczas gdy w wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie II SA/Wa 1369/13 stwierdzono, że "podjęcie wyjaśnienia przez członków komisji prawidłowości przez ustosunkowanie się do zarzutów w odwołaniu daje podstawy do rozpoznania odwołania", a zatem nie zwalnia organów administracyjnych od dokonania własnej, niezależnej oceny w tym zakresie i dokonanie ich oceny przez pryzmat zgodności z § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonych decyzji Ministra Sprawiedliwości i Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury wyczerpało przesłankę "uwzględnienia skargi", o której mowa w art. 29 ust. 6 ustawy o KSSiP. Z tego względu w dalszym procedowaniu organu znajdował zastosowanie przepis art. 23 ust. 4 ustawy o KSSiP, przewidujący, że w przypadku uwzględnienia skargi, o której mowa w ust. 3 Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje niezwłocznie decyzję o przyjęciu na aplikację, którą aplikant odbywa zgodnie z indywidualnym programem ustalonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi konieczność wydania decyzji o przyjęciu na aplikacje sędziowską i prokuratorską.
Odnosząc się do zarzutów wymienionych w pkt 2 należy wskazać, że wbrew stanowisku skarżącego organ odwoławczy wykonał wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/13. Oceny skarżącego zostały zweryfikowane zarówno pod kątem poprawności merytorycznej jak i formalnej. Organ drugiej instancji dokonał tej weryfikacji przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego zasięgnął stanowiska członków komisji sprawdzianowych dotyczących wystawionych skarżącemu ocen, a także przeprowadził analizę tych ocen z uwzględnieniem kryteriów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292 ze zm.).
Zarzuty skarżącego dotyczące niewłaściwego ocenienia jego prac sprawdzianowych stanowią jedynie polemikę z ocenami wystawionymi przez komisję konkursową, a następnie zweryfikowanymi przez organ odwoławczy. Dokonując tej weryfikacji organ odwoławczy przeprowadził analizę pracy skarżącego z punktu widzenia stawianych przez niego zarzutów, a następnie wyprowadził z niej stanowcze wnioski, zgodne z zasadami logiki oraz wskazaniami wiedzy prawniczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (tekst jedn. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), warunkiem ukończenia aplikacji ogólnej jest uzyskanie pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji, zaś Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej, oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście (ust. 2), a według ust. 3 tegoż przepisu, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk. W przypadku równej liczby punktów uzyskanych przez aplikantów o kolejności decyduje suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianów. Jednakże przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 października 2011 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 217, poz. 1292 ze zm.), wprowadził odmienną regulację co do oceny ze sprawdzianu w stosunku do treści cytowanego już wyżej przepisu art. 26 ust. 2 ustawy, a mianowicie wyeliminował niejako sformułowanie "z zaliczonych sprawdzianów", stanowiąc, że aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury oraz § 8 ust. 4 rozporządzenia, wlicza się średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach. A zatem zamiast oceny ze sprawdzianów, która według ustawy, tj. aktu wyższego rzędu, polega na sumowaniu punktów stanowiących sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z "zaliczonych sprawdzianów", zaaplikowano zdecydowanie odmienne rozwiązanie polegające na tym, że zamiast oceny z zaliczonych sprawdzianów wprowadzono ocenę stanowiącą "średnią arytmetyczną liczby punktów uzyskanych przez aplikanta ze sprawdzianu w obu terminach".
Następnie prawodawca konwalidując tę sprzeczność, w § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 listopada 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1498) i ogłoszonym w dniu 20 listopada 2013 r., wprowadził nowe brzmienie § 7 ust. 2, a mianowicie aplikant, który nie zaliczył sprawdzianu, może przystąpić do sprawdzianu ponownie tylko raz, w terminie wyznaczonym przez Dyrektora Krajowej Szkoły. W takim przypadku do sumy punktów uzyskanych ze wszystkich sprawdzianów, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, wlicza się liczbę punktów uzyskanych przez aplikanta z zaliczonego sprawdzianu. Z kolei według § 2, rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, a zatem nastąpiło to w dniu [...] listopada 2013 r.
W rozpoznawanej sprawie, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury mając za podstawę powyższe przepisy i zasady wystawiania ocen, zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. ogłosił listę kwalifikacyjną aplikantów III rocznika aplikacji ogólnej, na której skarżący D. S. z wynikiem [...] został umieszczony na [...] miejscu. Natomiast ogólny limit miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej wyznaczony został cytowanymi już w stanie faktycznym zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości i wynosił łącznie 100 miejsc na aplikacji sędziowskiej oraz 50 miejsc na aplikacji prokuratorskiej. Tym samym zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Zakres w jakim organy administracyjne rozstrzygają sprawę przyjęcia na aplikacje specjalistyczne został wskazany w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2012 r., poz. 1230 ze zm.), zwanej dalej "u.k.s.s.p". Przepis ten określa zakres, w jakim Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury) powinien badać stan faktyczny, na tle którego wydawana jest decyzja w przedmiocie przyjęcia na aplikację specjalistyczną. Przesłanka przyjęcia na wspomnianą aplikację jest w zasadzie jedna, a jest nią odpowiednio wysoka pozycja na liście klasyfikacyjnej aplikantów. Art. 29 ust. 2 u.k.s.s.p. stanowi, że "decyzją o przyjęciu na aplikacją sędziowską albo prokuratorską Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje". Przy badaniu tej przesłanki uwzględnia się limit przyjęć na daną aplikację specjalistyczną ustalony przez Ministra Sprawiedliwości, liczbę aplikantów ubiegających się o przyjęcie na daną aplikację oraz liczbę uzyskanych przez tych aplikantów punktów w trakcie aplikacji ogólnej.
Konsekwentnie należy przyjąć, że w toku postępowania odwoławczego zakres rozstrzygnięcia organu drugiej instancji ogranicza się do badania, czy decyzja administracyjna wydana przez organ pierwszej instancji została wydana w oparciu o prawidłowo ukształtowaną listę klasyfikacyjną aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 i 3 u.k.s.s.p. W przepisach tych ustawodawca użył sformułowań takich jak: "liczba punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej" (art. 26 ust. 2 u.k.s.s.p.), "suma punktów stanowiąca sumę ocen uzyskanych przez aplikanta z zaliczonych sprawdzianów oraz łącznej oceny przebiegu praktyk" (art. 26 ust. 3 u.k.s.s.p.). Użycie określeń takich jak "liczba", "suma ocen" jednoznacznie wskazuje, że przy wydawaniu decyzji w przedmiocie przyjęcia na aplikację ogólną badaniu podlega poprawność listy klasyfikacyjnej. Weryfikacji podlega zatem to, czy Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, ustalając miejsce aplikanta na liście klasyfikacyjnej, przyjął za podstawę właściwą liczbę punktów uzyskanych przez aplikanta, czy lista klasyfikacyjna została sporządzona w oparciu o prawidłową metodologię obliczania punków stanowiących ocenę końcową, a także czy Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury uwzględnił limity przyjęć na aplikacje specjalistyczne oraz wnioski o przyjęcie na aplikacje specjalistyczne złożone przez absolwentów aplikacji ogólnej.
Gdyby zamiarem ustawodawcy było takie ukształtowanie postępowania odwoławczego, żeby w jego ramach badana była merytoryczna trafność ocen wystawianych przez komisje przeprowadzające sprawdziany, to wówczas w przepisach ustawowych w sposób bezpośredni zawarte zostałyby stosowne wskazania. Tymczasem żaden przepis ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie przyznaje organom administracyjnym, w szczególności Ministrowi Sprawiedliwości, kompetencji do ingerowania ad meriti w treść ocen wystawianych tak przez członków komisji przeprowadzających sprawdziany, jak i w treść ocen wystawianych przez patronów poszczególnych praktyk. W szczególności kompetencji takich nie można w sposób dorozumiany wywodzić z brzmienia art. 16 ust. 1 u.k.s.s.p., który stanowi, że Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór merytoryczny nad aplikacjami: ogólną, sędziowską i prokuratorską. Przepis ten tylko w sposób ogólny deklaruje zasadę nadzoru Ministra Sprawiedliwości nad aplikacjami prowadzonymi przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury. Aby organ nadzorujący mógł władczo oddziaływać na jednostkę nadzorowaną obowiązujące unormowania prawne muszą wprost przyznawać mu konkretne uprawnienia do wkraczania w sferę działania podmiotu nadzorowanego (środki oddziaływania merytorycznego lub personalnego). Innymi słowy organ nadzorujący może stosować wyłącznie takie środki oddziaływania, jakie przyznaje mu ustawa. Przy braku określonych expressis verbis środków nadzoru sformułowanych w przepisach prawa, organ może podejmować wyłącznie próby wpływania na podmiot nadzorowany za pomocą środków niewładczych, zwracając mu uwagę na ewentualne nieprawidłowości w działaniu jednostki.
Przyjęcie odmiennego poglądu w tej kwestii w sposób bezsprzeczny godziłoby w wynikający z art. 7 Konstytucji RP zakaz domniemania kompetencji organów administracji, wywodzony z zasady działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa, który obliguje do interpretowania norm kompetencyjnych w sposób ścisły i literalny.
Oceny ze sprawdzianów przeprowadzonych w trakcie aplikacji ogólnej są wystawiane poza postępowaniem administracyjnym prowadzonym przez organy administracyjne w sprawie przyjęci, na aplikacje specjalistyczne. Dlatego też w trakcie tego postępowania nie może podlegać badaniu kwestia merytorycznej zasadności ocen uzyskiwanych przez absolwenta aplikacji ogólnej w takcie tej aplikacji, zwłaszcza, że jak wskazano powyżej, obowiązujące unormowania prawne nie tworzą ku temu podstawy prawnej. Postępowanie administracyjne w sprawie o przyjęcie na aplikację specjalistyczną rozpoczyna się dopiero z chwilą złożenia wniosku o przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską.
Ponieważ w istocie podniesione przez D. S. zarzuty dotyczyły merytorycznej zasadności ocen wystawionych z konkretnych sprawdzianów, jedyną dopuszczalną prawnie możliwością działania organów administracyjnych było zwrócenie się do członków komisji przeprowadzających te sprawdziany o zweryfikowanie poprawności wystawionych ocen.
Takie stanowisko zostało zawarte w wytycznych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1369/13, które zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej zostało błędnie zinterpretowane przez skarżącego.
W toku ponownej analizy członkowie komisji sprawdzianowych uznali, że zarzuty podnoszone przez skarżącego nie są trafne, a tym samym nie zachodzą podstawy do weryfikacji ocen wystawionych z poszczególnych sprawdzianów. Pozwala to na przyjęcie, że wbrew stanowisku skarżącego stan faktyczny w sprawie został ustalony w sposób całościowy i dokładny, zaś czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy były podejmowane zgodnie z art. 7 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
Nie ma też racji skarżący, który podnosi, że organy administracyjne nie przedstawiły własnego stanowiska co do oceny sprawdzianów, w czym upatruje naruszenia zasad przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji uznał, na co pozwoliła treść ponownych stanowisk zajętych w sprawie przez członków komisji sprawdzianowych, że oceny te zostały wystawione prawidłowo. Stanowiska zajęte przez członków komisji, choć sprzeczne ze stanowiskiem strony postępowania, są spójne, zgodne z zasadami logicznego rozumowania i pozbawione cechy wewnętrznej sprzeczności. Realizują one założenia przedstawione aplikantom do wiadomości przed każdym ze sprawdzianów i są zgodne z przyjętymi kryteriami oceny prac aplikantów.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło