II SA/Wa 664/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędzia WSA Andrzej Kołodziej

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wydając rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na jego prośbę, może w uzasadnieniu rozkazu analizować kwestie dotyczące nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury w pełnym wymiarze, jeśli podstawa zwolnienia wynika z art. 60 ust. 3 ustawy o ABW i AW, a nie z art. 60 ust. 2 pkt 4 tej ustawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Szef ABW, wydając rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na jego prośbę (na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW i AW), nie powinien analizować w uzasadnieniu kwestii nabycia przez funkcjonariusza prawa do emerytury w pełnym wymiarze. Taka analiza, dotycząca art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy, jest nieprzydatna do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 60 ust. 3 i może budzić wątpliwości co do podstawy zwolnienia. Zgodnie z art. 107 § 4 k.p.a., organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia w całości żądanie strony, co miało miejsce w tej sprawie.
Stan faktyczny
Funkcjonariusz S. G. złożył wniosek o zwolnienie ze służby w ABW z dniem 15 lutego 2010 r. w związku z nabyciem praw emerytalnych. Szef ABW wydał rozkaz personalny zwalniający go ze służby na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW i AW. Funkcjonariusz złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając błędną interpretację przepisów emerytalnych i nieuprawnione zasięgnięcie informacji z IPN. Szef ABW utrzymał w mocy swój rozkaz, argumentując, że funkcjonariusz nie nabył prawa do emerytury w pełnym wymiarze, co było podstawą jego wniosku o zwolnienie. S. G. zaskarżył rozkaz do WSA, zarzucając naruszenie właściwości organu, brak podstawy prawnej i nieuprawnione zasięgnięcie informacji z IPN.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.) Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Protokolant Łukasz Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2010 r. sprawy ze skargi S. G. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny, 2. zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu w całości Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu wniosku funkcjonariusza ABW [...] S. G. o zmianę rozkazu personalnego Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 roku w części dotyczącej podstawy zwolnienia ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu rozkazu podano, iż [...] S. G. w dniu [...] sierpnia 2009 r. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem [...] lutego 2010 r. w związku z nabyciem pełnych praw emerytalnych. Ponieważ zgodnie z ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 24, poz. 145) uległy zmianie zasady naliczania emerytur osobom, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.), Biuro Kadr ABW wystąpiło do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o jednoznaczne wskazanie, czy S. G., pełniąc służbę w okresie od dnia [...] marca 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r. w Wydziale [...] MSW, był funkcjonariuszem Służby Bezpieczeństwa w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów. Z uzyskanej z IPN odpowiedzi wynika, iż S. G. spełnia powyższe kryteria i dlatego też każdy rok służby wymienionego w MSW, zgodnie z ustawą z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 24, poz. 145), liczony jest po 0,7%. Biorąc powyższe pod uwagę [...] S. G. na dzień złożenia raportu o zwolnienie ze służby w ABW nie nabył prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych i w konsekwencji nie może być zwolniony ze służby w ABW w oparciu o art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Wobec powyższego w dniu [...] grudnia 2009 r. Biuro Kadr ABW wezwało S. G. do wskazania, czy raportem z dnia [...] sierpnia 2009 r. zwraca się do Szefa ABW o zwolnienie ze służby na własną prośbę (art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW), czy też wycofuje tenże raport. Funkcjonariusz w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. podtrzymał wolę odejścia ze służby na własną prośbę. W dniu [...] stycznia 2010 r. Szef ABW wydał rozkaz personalny nr [...] zwalniający [...] S. G. ze służby w ABW z dniem [...] lutego 2010 r. na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. W dniu [...] stycznia 2010 r. [...] S. G. zwrócił się do Szefa ABW z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy i zmianę przedmiotowego rozkazu personalnego w części dotyczącej podstawy zwolnienia ze służby, zarzucając, że mylnie zostały zinterpretowane obowiązujące przepisy emerytalne, w szczególności art. 15 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Po dokonaniu ponownej analizy dokumentacji będącej podstawą wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 15b ust. 1 powołanej powyżej ustawy, zgodnie z którym w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa (...) i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1994 – 1990. Badając przebieg służby [...] S. G. ustalono, iż spełnia on obie przesłanki zawarte we wskazanym przepisie prawnym, gdyż pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. oraz z informacji uzyskanej z IPN wynika, iż pełnił ją w okresie od dnia [...] marca 1983 r. do dnia [...] lipca 1990 r. w organach bezpieczeństwa państwa. Organ wskazał, iż przepis art. 15 powoływanej ustawy ma zastosowanie jedynie do funkcjonariuszy, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., ale nie pełnili tej służby w jednostkach służby bezpieczeństwa w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. G. zarzucił powyższemu rozkazowi: 1. naruszenie przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przepisów o właściwości organu uprawnionego do wydania decyzji w sprawach emerytalnych, 2. wydanie zaskarżonego rozkazu bez podstawy prawnej, 3. wydanie zaskarżonego rozkazu na podstawie informacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, do zasięgnięcia której informacji Szef ABW nie był uprawniony. Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., w zakresie podstawy prawnej zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu skargi podał, iż w dniu zwolnienia korzystał już z prawa do emerytury posiadając 15 lat służby. W uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu Szef ABW przyjął, że każdy rok służby pełnionej w Departamencie [...] MSW liczony jest po 0,7%, czym przekroczył swoje kompetencje określone w art. 50 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, decydując o wysokości należnego uposażenia emerytalnego. Organ nie był również uprawniony do zasięgania informacji z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawach związanych z wysokością emerytury i ich wykorzystywania przy podejmowaniu decyzji na podstawie art. 50 i art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonym rozkazie. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, iż skarżący wniósł o zwolnienie ze służby z uwagi na osiągnięcie pełnej wysługi emerytalnej, zatem obowiązkiem organu było dokonanie stosownych ustaleń w tym zakresie. Organ nie zasięgał informacji w trybie art. 13 a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), bowiem nie rozstrzygał o wysokości emerytury skarżącego. Szef ABW dokonywał ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia, czy skarżący osiągnął pełną wysługę emerytalną, warunkującą zwolnienie go na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Zarzut nieuprawnionego działania Szefa ABW jest więc nieuprawniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są uzasadnione. Nieuzasadniony jest zwłaszcza zarzut naruszenia przez Szefa ABW przepisów o właściwości organu uprawnionego do wydania decyzji w sprawach emerytalnych, bowiem takiej decyzji organ nie wydał, a w zaskarżonym rozkazie rozstrzygał jedynie o zwolnieniu skarżącego ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Niezasadnie też zarzuca skarżący wydanie zaskarżonego rozkazu bez podstawy prawnej. W podstawie rozkazu organ powołał przepisy art. 50 i art.60 ust. 3 ustawy z dnia 24 maja 202 o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu. Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy, Szef ABW i Szef AW, każdy w zakresie swojego działania jest właściwy do przyjmowania do służby w Agencji, mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwolnienia i odwoływania ze stanowisk służbowych, zwolnienia ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego. Natomiast art. 60 ust. 3 ustawy stanowi, iż funkcjonariusza zwalnia się ze służby w terminie do 6 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby. Powołane przepisy określają zatem organ właściwy do wydania decyzji i materialnoprawną podstawę zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zgodzić się natomiast należy, że z uwagi na wystąpienie funkcjonariusza ze służby, zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r., organ bez potrzeby w uzasadnieniach podjętych decyzji dokonał analizy okresów służby funkcjonariusza, w zakresie możliwości jego zwolnienia z powodu nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze (art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW oraz AW). Z chwilą złożenia przez funkcjonariusza oświadczenia o zwolnienie go ze służby "na własną prośbę", informacje uzyskane z Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stały się nieprzydatne do rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 60 ust. 3 ustawy o ABW oraz AW. Funkcją uzasadnienia jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Analizowane kwestie dotyczące uprawnień emerytalnych i wykazywanie w uzasadnieniu rozkazu, że skarżący nie nabył prawa do emerytury w pełnym wymiarze, rozstrzygnięcia nie wyjaśniają. Przeciwnie mogą sugerować, iż organ rozstrzygnął w kwestii zwolnienia również na podstawie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy o ABW oraz AW. Tymczasem z osnowy decyzji wynika, że organ rozstrzygał o zwolnieniu ze służby na podstawie złożonego wniosku o wystąpienie ze służby i w sytuacji, gdy uwzględnił żądanie funkcjonariusza wykazywane w motywach rozstrzygnięcia, że nie nabył on uprawnień emerytalnych może, co potwierdza złożona skarga, budzić uzasadnione wątpliwości strony co do podstawy zwolnienia i jej sytuacji prawnej. Ma to tym większe znaczenie jeśli się zważy na treść przepisu art. 107 § 4 kpa, zgodnie z którym organ może odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony. Wszak złożony wniosek jeśli doprowadza do zwolnienia to w całości realizuje żądanie strony. Dlatego też uznając, że skarżący winien wiedzieć na podstawie wydanego rozstrzygnięcia, jaką sytuację prawną kreuje wydana decyzja, uchylił zaskarżony rozkaz personalny. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło