II SA/Wa 665/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-10-13
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie przebywającej w zakładzie karnym, nieuzyskującej dochodów i nieposiadającej majątku, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, mimo ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Osobie przebywającej w zakładzie karnym, nieuzyskującej dochodów i nieposiadającej majątku, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Prawo pomocy w zakresie zastępstwa procesowego ma zastosowanie do stron korzystających z takiego zwolnienia, jeśli wykażą one, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
M. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skarżąca wskazała, że odbywa karę pozbawienia wolności, nie pracuje, nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku ani oszczędności, a także jest osobą schorowaną.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 13 października 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
M. M., po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jej skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku, złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku wskazała, że obecnie odbywa karę pozbawienia wolności. Nie jest zatrudniona w zakładzie karnym i nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie ma majątku ani oszczędności. Jest osobą schorowaną.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie na skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie bowiem do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie natomiast z art. 262 tej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżąca przebywa obecnie w zakładzie karnym, w którym nie pracuje, nie uzyskuje też żadnych dochodów. Strona nie ma majątku ani oszczędności.
W tej sytuacji należy uznać, iż wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło