II SA/Wa 669/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędziowie WSA - Anna Mierzejewska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2009 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Dowódcy Wojsk Lądowych na rzecz skarżącego J. B.kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dowódca Jednostki Wojskowej [...], działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i 5 w zw. z art. 97, art. 68 ust. 1, art. 87, art. 96 ust. 10 oraz art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w dniu [...] stycznia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał J. B. następujące należności pieniężne: 1) odprawę w wysokości 600% uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby, tj. w kwocie 34.320,00 zł, 2) ekwiwalent pieniężny za 123 dni urlopu wypoczynkowego, w kwocie 32.980,00 zł, 3) gratyfikację urlopową za 2009 r. naliczoną na trzy osoby w kwocie 1.980,00 zł, 4) ekwiwalent pieniężny za wykorzystany przejazd raz w roku do wybranej miejscowości w kraju i z powrotem naliczony na trzy osoby w kwocie 528,64 zł. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że ww., na podstawie art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane 123 dni urlopu wypoczynkowego, którego wysokość za każdy dzień tego urlopu, zgodnie z treścią powołanej ustawy, wynosi 1/22 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia zawodowej służby wojskowej. Od powyższej decyzji J. B. złożył odwołanie do Dowódcy Wojsk Lądowych, w którym podał, iż posiada 164 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego, a nie jak podał organ w decyzji - 123 dni. Zdaniem skarżącego organ nieprawidłowo zinterpretował istniejący stan prawny. Wniósł o przyznanie mu i wypłacenie różnicy ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Dowódca Wojsk Lądowych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 95 pkt 2 i art. 97 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie to jest właściwe. Wskazał, iż w art. 95 przedmiotowej ustawy określono, że żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 przysługuje m.in. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Organ wyjaśnił, że użyte w przepisie określenie "nie więcej jednak niż za trzy lata" dotyczy zarówno roku zwolnienia ze służby, jak i lat ubiegłych, w których żołnierz nie wykorzystał urlopu. Decyzja organu odwoławczego stała się przedmiotem skargi wniesionej przez J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił on, iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przysługujące z mocy art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, prawo do ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata - obejmuje jedynie dwa lata poprzedzające rok zwolnienia ze służby, a gramatyczna wykładnia tych przepisów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że uprawnienie to obejmuje trzy lata poprzedzające rok zwolnienia ze służby. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ wskazał na art. 75 ust. 1 ustawy pragmatycznej, który przewiduje 3 letni termin przedawnienia dla roszczeń o wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Na wstępie należy podać, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, określoną w art. 15 Kpa, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć merytorycznie sprawę, rozstrzygniętą orzeczeniem organu pierwszej instancji. Organ nie może ograniczyć się tylko do kontroli orzeczenia pierwszoinstancyjnego - jak to uczyniono w niniejszej sprawie - ale ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, nie ustosunkował się do odwołania skarżącego. Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że uzasadnienie stanowi integralną część orzeczenia i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2000 r., sygn. akt I SA/ Kr 856/98, LEX Nr 43041, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 r., sygn. akt II SA 924/01, LEX 81816, wyrok NSA z dnia 20 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 629/00, LEX 55078). Prawidłowe zredagowanie uzasadnienia pod względem merytorycznym i prawnym ma zasadnicze znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, określonej w art. 11 Kpa. Stosownie do tej zasady, organ administracji publicznej obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności podjętego rozstrzygnięcia, jest właśnie uzasadnienie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, zasada przekonywania nie została przez organ zrealizowana i chociażby z tej przyczyny zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji należałoby uchylić. Jednakże, zdaniem Sądu okolicznością zasadniczą, przemawiającą za usunięciem z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji, jest błędna ocena stanu faktycznego, w świetle art. 95 pkt 2 w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 z późn. zm.), stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji. Zgodnie z tym przepisem, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94 ustawy pragmatycznej, przysługuje m.in. ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy, w tym za dodatkowy urlop wypoczynkowy, niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za lata poprzednie, nie więcej jednak niż za trzy lata. Natomiast art. 75 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] stycznia 2009 r., natomiast nie wykorzystał on urlopów wypoczynkowych za lata 2006 - 2009. Urlop za dany rok kalendarzowy powinien być udzielony najpóźniej do końca I kwartału następnego roku kalendarzowego. W pierwszym dniu II kwartału, a więc w dniu 1 kwietnia, powstaje roszczenie o udzielenie urlopu za rok poprzedni. Od tej daty rozpoczyna bieg trzyletni okres przedawnienia roszczenia o urlop. Oznacza to, że od dnia 1 kwietnia 2007 r. rozpoczął bieg termin przedawnienia roszczenia za niewykorzystany urlop za 2006 rok. Tak więc roszczenie to przedawni się w 2010 r. Skoro skarżący został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 2009 r., to nie ulega wątpliwości, że za 2006 rok należy mu się ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop, gdyż nie ma on możliwości jego wykorzystania, jak również nie ma on możliwości wykorzystania urlopów z lat następnych, tj. za 2007, 2008 i 2009 rok. Z powyższego wynika, że organ błędnie przyjął, iż skarżącemu przysługiwał ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za lata 2007 - 2009. Rozpoznając ponownie sprawę, organ powinien dokonać powtórnej analizy stanu faktycznego sprawy i prawidłowo określić okres, za który skarżący ma otrzymać należne mu świadczenie pieniężne. Organ powinien również ocenić, czy w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby z dniem [...] stycznia 2009 r. nabył on prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w tym roku, jeżeli tak, to w jakiej wysokości. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji publicznej, a w szczególności organ I instancji, powinien uzasadnić swoją decyzję zgodnie z warunkami, określonymi w art. 107 § 3 Kpa. Organ nie może poprzestać tylko na ogólnych stwierdzeniach w tym zakresie. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.