II SA/Wa 669/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2015 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę. Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., na podstawie art. 76 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 674) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), orzekł o obowiązku zwrotu przez M. O. nienależnie pobranego świadczenia w kwocie [...] zł w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W odwołaniu od powyższej decyzji M. O. zarzucił jej naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 6 i 9 Kpa poprzez niewskazanie w przedmiotowej decyzji przepisu prawa materialnego, określającego konkretny obowiązek, któremu nie dochował odwołujący się, co w konsekwencji uniemożliwia poznanie przyczyn, którymi kierował się organ podejmując zaskarżoną decyzję, 2) art. 77 § 1 i 7 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie w sposób wyczerpujący postępowania dowodnego, a w szczególności niewskazanie obowiązku, któremu uchybił odwołujący się, a w konsekwencji uniemożliwienie zapoznania strony z powodami, którymi kierował się organ przy wydawaniu przedmiotowej decyzji.  Z uwagi na podniesione zarzuty wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Ponadto, z ostrożności procesowej na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wniósł o rozłożenie dochodzonego świadczenia na 5 rat płatnych w odstępach dwumiesięcznych do 10 dnia danego miesiąca. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w związku z art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z przepisem art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Z kolei przepis art. 76 ust. 2 cytowanej ustawy określa, jakie świadczenie pieniężne uważa się za nienależnie pobrane. Organ wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent [...] orzekł o uznaniu M. O. z dniem [...] czerwca 2012 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2012 r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł brutto w okresie kolejnych miesięcy posiadania tego prawa. Następnie, w wyniku wznowienia postępowania, decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Prezydent [...] orzekł o uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. i orzekł o uznaniu wymienionego z dniem [...] czerwca 2012 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] września 2013 r. w wysokości 120% kwoty, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja ta stała się ostateczna w toku instancyjnym. Tym samym zostały spełnione przesłanki ustawowe, na podstawie których powstał po stronie odwołującego obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r., jako że nastąpiła zmiana trybu rozwiązania stosunku pracy, skutkująca zamianą przesłanek do przyznania prawa do zasiłku. Zasiłek wypłacony za ten okres jest świadczeniem nienależnym, gdyż ustało prawo do jego pobierania, a okolicznością uzasadniającą ustanie tego prawa jest właśnie zmiana trybu rozwiązania stosunku pracy. Organ podniósł, iż bezrobotny został poinformowany, kiedy i na jakich zasadach przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, czego dowodem jest jego własnoręczny podpis na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania wskazał, że przedmiotem postępowania nie jest uchybienie czy niedopełnienie obowiązku przez stronę. Przedmiotem postępowania jest bowiem zaistnienie przesłanek powodujących powstanie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, co zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W skardze na powyższą decyzję M. O. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucił jej: 1) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 107 § 1 i § 3 Kpa i art. 15 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przy jednoczesnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, które nie zostało jednoznacznie wskazane w I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia stronie przysługującego jej prawa do postępowania dwuinstancyjnego;  2) naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 Kpa, 7 Kpa i 80 Kpa poprzez przyjęcie, że podpisanie przez skarżącego "Informacji dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz "Oświadczenia bezrobotnego" z karty C, stanowiło właściwe pouczenie o zasadach, na jakich świadczenie przyznane bezrobotnemu staje się nienależne, podczas gdy treść przedmiotowych pouczeń nie jest konkretna, jasna i zrozumiała, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, że skarżący został pouczony zgodnie z art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz jest zobowiązany do zwrotu nienależnego świadczenia; 3) naruszenie prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżący został pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia, a świadczenie w okresie od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r. było nienależne. Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie w całości i uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 149 ze zm.), osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenia zdrowotne. Natomiast w myśl ust. 2 pkt 1 ww. przepisu, za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach. Ponadto zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, do zadań samorządu powiatu w zakresie polityki rynku pracy należy wydawanie decyzji o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku (...). Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny jest bezsporny i wynika z niego, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezydent [...] orzekł o uznaniu M. O. za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2012 r. oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] czerwca 2012 r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy posiadania prawa do zasiłku oraz w wysokości [...] zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku. Następnie w wyniku oświadczenia bezrobotnego z dnia [...] czerwca 2013 r. o rezygnacji z rejestracji z innych powodów od dnia [...] czerwca 2013 r., Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekł o utracie przez niego statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku z dniem [...] czerwca 2013 r. W związku z wpływem do Urzędu Pracy [...] w dniu [...] maja 2013 r. pisma firmy [...] Sp. z o.o. z dnia [...] maja 2014 r. informującego o zmianie trybu rozwiązania z M. O. stosunku pracy wraz z kopią protokołu sądowego z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz postanowienia ze stwierdzeniem prawomocności od dnia [...] stycznia 2013 r. ugody sądowej, postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. Prezydent [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznanego prawa do zasiłku. Po przedłożeniu przez stronę w dniu [...] lipca 2013 r. nowego świadectwa pracy, Prezydent [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. orzekł o uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o uznaniu M. O. za osobę bezrobotną z dniem [...] czerwca 2012 r. i przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] września 2012 r. (a nie jak mylnie podał organ odwoławczy – od [...] września 2013 r.) w wysokości 120% kwoty, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Decyzja ta stała się ostateczna w toku instancji. Ponadto decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezydent [...] po wznowieniu postępowania, orzekł o uchyleniu decyzji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] czerwca 2013 r. i utracie prawa do zasiłku z dniem [...] czerwca 2013 r. Powyższy stan faktyczny wskazuje, iż zasiłek dla bezrobotnych wypłacony skarżącemu za okres od [...] czerwca 2012 r. do [...] września 2012 r. był świadczeniem nienależnie pobranym w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wobec zmiany trybu rozwiązania stosunku pracy. Nie budzi wątpliwości również to, że skarżący został pouczony o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w dniu [...] maja 2012 r. podpisując zapoznanie się z dokumentem "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna" oraz oświadczenie bezrobotnego (c) w Karcie rejestracji bezrobotnego. Z tego względu zarzut naruszenia ww. przepisu nie jest trafny. Także zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 7 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa", nie są uprawnione w świetle dokonanych przez Sąd ustaleń faktycznych. Nie jest wreszcie zasadny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 i § 3 i art. 15 Kpa. Wbrew bowiem argumentacji skarżącego, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, jest przepis art. 76 ust. 1 i 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.