II SA/Wa 67/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej, Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz, Protokolant - Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia z rzeczy i osób lokalu mieszkalnego - stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, - zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 123 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2005 r. Dz. U. 229, poz. 1954 ze zm.), wezwał R. B. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących, lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w R. przy ul. [...] w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. W uzasadnieniu podał, że Dyrektor Oddziału Terenowego w L. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], zobowiązał skarżącego do opróżnienia powyższego lokalu mieszkalnego i przekazania go do dyspozycji Agencji. Następnie upomnieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. wezwano go do dobrowolnego wykonania decyzji w terminie 7 dni, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponieważ nie wykonał powyższego zobowiązania, Wojskowa Agencja Mieszkaniowa Oddział Regionalny w L. złożyła do organu wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym przeciwko niemu o dokonanie egzekucji opróżnienia lokalu mieszkalnego objętego wnioskiem. Zgodnie z art. 20 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem egzekucyjnym świadczeń o charakterze niepieniężnym wynikających z decyzji z zakresu administracji rządowej wydanych przez państwowe jednostki organizacyjne, jest wojewoda (w przedmiotowej sprawie Wojewoda [...]), a na zasadzie art. 26 § 1 organ egzekucyjny wszczyna egzekucję na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego. W postanowieniu zawarto również pouczenie o prawie wniesienia od niego zażalenia do Ministra Obrony Narodowej w terminie 7 dni od daty otrzymania. Powyższe postanowienie doręczono skarżącemu w dniu [...] lipca 2006 r. Pismem z dnia [...] lipca 2006 r. nazwanym "zażaleniem" i skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie zgodził się z powyższym postanowieniem i w uzasadnieniu powołał się na niewłaściwe naliczenie stawki czynszu oraz uniemożliwieniu mu wykupu powyższego lokalu na własność. W piśmie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazano skarżącemu, że jest on niewłaściwy, a po wyczerpaniu ewentualnych środków zaskarżenia przysługujących w toku instancji administracyjnej, przysługuje mu skarga do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W tej sytuacji skarżący w dniu [...] sierpnia 2006 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "pozew" (w treści uzasadnienia - zażalenie) na postanowienie Wojewody [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał powyższe pismo do Wojewody [...] za pismem z dnia [...] września 2006 r., zaś Wojewoda [...] za pismem z dnia [...] września 2006 r. przesłał go wraz z pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. do Ministra Obrony Narodowej. Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] października 2006 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 cytowanej już wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., zaś w uzasadnieniu - poza argumentami przedstawionymi w zaskarżonym postanowieniu oraz opisanym już powyżej stanem faktycznym - podał, że stosownie do treści art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji. Natomiast organ ten nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, zaś podstawą wzruszenia postanowienia organu egzekucyjnego mogłoby być jedynie działanie sprzeczne z art. 29 § 2 ustawy, jednakże takiego uchybienia nie dopatrzono się. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, R. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i w uzasadnieniu powołał się na wcześniejsze zarzuty o uniemożliwieniu mu wykupu mieszkania oraz wskazał na argumenty, mające usprawiedliwić zaleganie z opłatami czynszowymi. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, lecz z powodów innych, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na postanowienia Wojewody [...] z [...] czerwca 2006 r. w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego przysługiwało prawo wniesienia zażalenia do Ministra Obrony Narodowej w terminie 7 dni od doręczenia postanowienia, o czym skarżący został pouczony. Zażalenie wnosi się do organu wyższej instancji za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone orzeczenie (art. 144 w zw. z art. 129 k.p.a.). Organ wyższego stopnia, właściwy do rozpatrzenia zażalenia, zobowiązany jest w pierwszej kolejności do ustalenia czy ten środek zaskarżenia wniesiono w terminie oraz czy jest dopuszczalny (art. 134 k.p.a.). Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia powoduje bezskuteczność zażalenia, a zaskarżone orzeczenie uzyskuje przymiot ostateczności. Rozpatrzenie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację postanowienia, które korzysta już z ochrony trwałości (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, wyd. 8 z 2006 r., str. 598). W niniejszej sprawie postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] doręczono R. B. w dniu [...] lipca 2006 r., stąd termin do wniesienia zażalenia upływał [...] lipca 2006 r. Tymczasem pismo (zatytułowane "pozew" i uznane przez Wojewodę [...] oraz Ministra Obrony Narodowej za zażalenie na wskazane wyżej postanowienie) zostało wniesione do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dopiero [...] sierpnia 2006 r., a przekazane do organu pierwszej instancji, czyli organu, za pośrednictwem którego należy wnieść zażalenie, w dniu [...] września 2006 r. (data pisma przewodniego Sądu). Wobec powyższego stwierdzić należy, że zażalenie z dnia [...] sierpnia 2006 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, lecz Minister Obrony Narodowej wydając postanowienie z dnia [...] października 2006 r., pominął ten fakt. Podkreślenia wymaga również i to, że skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, co zostało potwierdzone przez pełnomocnika organu w piśmie nadanym [...] kwietnia 2007 r. nr [...] i przesłanym w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia [...] marca 2007 r. Ponadto wskazać należy, że pismo (pozew) z dnia [...] sierpnia 2007 r. zostało zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazane do Wojewody [...] celem udzielenia odpowiedzi i przesłania akt sprawy zgodnie z treścią art. 54 § 2 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przekazanie zażalenia Ministrowi Obrony Narodowej przez Wojewodę [...] w tym konkretnym przypadku należy uznać za nieuzasadnione, tym bardziej, że skarżący został prawidłowo pouczony w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2006 r. o sposobie i terminie wniesienia środka zażalenia. Wybór dalszej drogi postępowania nawet, jeśli nie odpowiada przepisom prawa, pozostawionz jest do wyboru skarżącego. Skarżący, który nie zastosował się do pouczenia organu, powinien się za to liczyć z negatywnymi konsekwencjami takiego postępowania. Jednak nie uprawnia to organu do działania niejako wbrew woli skarżącego oraz niezgodnie z przepisami prawa. Z uwagi na treść rozstrzygnięcia, zbędne jest zatem rozpoznawanie sprawy pod kątem zarzutów podniesionych w skardze. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.