II SA/Wa 672/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na pismo Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia [...] w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją dotyczącą uznania związku schorzeń ze służbą postanawia - odrzucić skargę - Przedmiotem skargi D. P. z dnia 6 lutego 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest pismo Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] stanowiące odpowiedź organu na wniosek D. P. z dnia 9 grudnia 2010 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] września 2010 r., którą organ, działając na podstawie § 32 ust. 2-4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych, a także właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 12, poz. 75) oraz § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 sierpnia 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. Nr 163, poz. 1578), po rozpatrzeniu w trybie nadzoru sprawy orzeczniczej [...] D. P., odmówił uchylenia: 1) orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r., 2) orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., 3) orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz uchylił w całości orzeczenia: 4) orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r., 5) orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r., 6) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., 7) orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., 8) orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., 9) orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. i w tym zakresie zarządził ponowne rozpatrzenie sprawy przez Terenową Wojskową Komisję Lekarską w K. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2009 r. organ wskazał, że D. P. do służby wojskowej został powołany w dniu 2 września 1987 r. Podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej uległ wypadkowi w dniu 5 października 1995 r., doznając urazu [...]. Zwolniony z zawodowej służby wojskowej został w dniu 30 stycznia 1998 r. na podstawie orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. wydane zostało w ramach kontrolnego badania inwalidy na zarządzenie Szefa Wojskowego Biura Emerytalnego w S. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. wydane zostało na zarządzenie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.). Badanego zaliczono do 2 grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do 3 grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową z powodu schorzenia będącego następstwem wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. wydane zostało na skierowanie Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w S. na podstawie art. 21b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 8, poz. 66 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 listopada 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 253, poz. 2130). Badanego zaliczono do drugiej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową z powodu wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Orzeczono inwalidztwo trwałe, nie wyznaczając terminu badania kontrolnego. Orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wydane zostało na podstawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r., ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania od wskazanego wyżej orzeczenia z dnia [...] listopada 2007 r. W wykonaniu orzeczenia RWKL w B. z dnia [...] stycznia 2008 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. w dniu [...] stycznia 2008 r. wydała orzeczenie, wskazując jako podstawę prawną art. 21b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., z dnia 10 stycznia 2006 r. oraz z dnia 29 listopada 2005 r. Komisja orzekła trwałą niezdolność do zawodowej służby wojskowej (kategoria zdr. N). Schorzenia nr 2 i 4 uznała za pozostające w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku, zaliczyła również badanego do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia oraz do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. RWKL w B. po rozpatrzeniu odwołania strony wydała w dniu 6 marca 2008 r. orzeczenie nr [...], uchylając zaskarżone orzeczenie w części przez zmianę numeru tego orzeczenia na numer [...], w pozostałym zakresie utrzymując zaskarżone orzeczenie w mocy. Następnie TWKL w K., działając na podstawie art. 21b ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, a także rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r., z dnia 10 stycznia 2006 r. oraz z dnia 29 listopada 2005 r., wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] marca 2008 r., w którym uznano badanego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej (kategoria N). Schorzenia nr [...] uznano za pozostające w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku. Badanego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do trzeciej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową powstałego wskutek wypadku, z tytułu którego przysługują świadczenia odszkodowawcze. Terminu badania kontrolnego nie zarządzano - inwalidztwo trwałe. Z kolei w dniu [...] grudnia 2008 r. na zarządzenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. – Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w K. wydała orzeczenie nr [...], orzekając 10% trwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem w dniu [...] 1995 r. Od tego orzeczenia zainteresowany złożył odwołanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w B., która w dniu [...] stycznia 2009 r. orzeczeniem nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu stwierdzono, że na podstawie opinii biegłych w przedmiotowej sprawie jak również L.p. 10a wykazu z Załącznika Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 marca 2003 r. w sprawie ustalania stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz związku śmierci żołnierzy ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby (Dz. U. Nr 163, poz. 1578 ze zm.), maksymalna wysokość procentu trwałego uszczerbku na zdrowiu powodowanego utrwaloną [...] wynosi 10%. W piśmie z dnia 9 grudnia 2010 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem wskazanej wyżej decyzji Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2010 r. w pkt 1, 2 i 3 oraz o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie sprawowanego nadzoru. Jako podstawę swojego wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 5 kpa i art. 150 § 1 kpa. Podniósł, iż w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne, które były znane co prawda organowi orzekającemu, ale doszło do uzyskania nowego dowodu w formie Protokołu Badań Sądowo-Lekarskich z dnia [...] sierpnia 2010 r. sygn. akt [...] wraz z orzeczeniem lekarskim z tego samego dnia, z którego wynikają nowe okoliczności i fakty przemawiające za koniecznością wznowienia postępowania. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na przedmiotowy wniosek z dnia 9 grudnia 2010 r., informując, że decyzja z dnia [...]7 września 2010 r. nr [...] nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 kpa, w związku z czym nie będą do niej miały zastosowania przepisy kpa, a zatem rozpatrzenie wniosku strony w trybie art. 145 i nast. kpa nie jest możliwe. D. P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane pismo Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] stycznia 2011 r., określane przez niego jako "decyzja", wskazał, że narusza ona art. 149 § 3 oraz art. 151 kpa. Skarżący podniósł, że złożenie żądania wznowienia postępowania rodzi obowiązek, gdy nie zachodzą warunki wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydania postanowienia w sprawie wznowienia postępowania. Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie. Organ podniósł, że orzeczenia, których dotyczyło przeprowadzone w sprawie postępowanie w trybie nadzoru, nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu art. 104 kpa. Orzeczenia wymienione w pkt 1, 4-9 dotyczą bowiem spraw inwalidzkich, zaś orzeczenia wymienione w pkt 2 i 3 dotyczą spraw odszkodowawczych. Z tej przyczyny zaskarżone pismo nie jest ze swej istoty decyzją administracyjną, a zatem nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia, tj. pismo z dnia [...] stycznia 2011 r. dotyczące wniosku D. P. o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] września 2010 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (publ. - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez wojskowe komisje lekarskie, lecz przez inne organy (wojskowy organ emerytalny lub ZUS). Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają natomiast wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc powyższe pod uwagę, należy zauważyć, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Na potwierdzenie tego stanowiska wskazać można utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. W związku z tym, że orzeczenie ustalające związek schorzeń ze służbą oraz ustalające grupę inwalidzką i datę jego powstania wydane dla celów rentowych bądź odszkodowawczych nie ma autonomicznego bytu i nie zostało poddane kontroli sądu administracyjnego, stwierdzić należy, że niedopuszczalna jest również skarga na decyzję wydaną w tym zakresie przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską w trybie nadzoru, jak również na rozstrzygnięcia wydane w związku z rozpatrzeniem wniosku o wznowienie postępowania od tego rodzaju orzeczenia. Niedopuszczalność skargi dotyczy bowiem wszystkich rozstrzygnięć wydawanych w powołanych sprawach, w tym podejmowanych w przedmiocie wznowienia postępowania oraz innych nadzwyczajnych trybach wzruszania decyzji, przewidzianych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisach szczególnych. Odmienna interpretacja prowadziłaby do kontroli przez sąd administracyjny kwestii wynikających w toku postępowania przed organem, w tym dotyczących trybu wznowienia postępowania, mimo że same orzeczenia organu we wskazanym wyżej zakresie, kontroli sądu administracyjnego nie zostały poddane. Decyzje podejmowane w trybach nadzwyczajnych, służących do weryfikacji decyzji ostatecznych z istoty swej muszą odnosić się do przedmiotu sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W świetle powyższego brak jest podstaw do różnicowania właściwości sądów w zależności od tego, czy organ prowadził postępowanie w trybie zwykłym, czy też nadzwyczajnym. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.