II SA/Wa 676/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi P. D. na czynność Komendanta [...] Policji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Komendanta [...] Policji na rzecz skarżącego P. D. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęta została czynność Komendanta [...] Policji (zwanego dalej: "Komendantem [...]") z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie odebrania broni palnej wraz z amunicją i legitymacją posiadacza broni. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: P. D. (zwany dalej: "Skarżącym") został zawiadomiony w dniu [...] stycznia 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej w celu ochrony osobistej. Jednocześnie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. Komendant [...] – przywołując w podstawie prawnej art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 284 ze zm.) – przejął do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji broń należącą do Skarżącego wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni. W uzasadnieniu Komendant [...] podniósł, iż w związku z uzyskaniem informacji, iż wobec Skarżącego wszczęto na wniosek jego żony procedurę Niebieskiej Karty, jak również informacją Zespołu Interdyscyplinarnego do Spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie dla Dzielnicy P. – P. [...] W., zgodnie z którą, posiadanie broni palnej przez Skarżącego wzbudza u jego żony obawę o życie i zdrowie, wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej. Powoduje to zatem, iż Skarżący należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku publicznego lub bezpieczeństwa publicznego, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym uzasadnia zastosowanie możliwości wprowadzonej w art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, tj. odebranie broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni. W dniu [...] lutego 2019 r. Skarżący zdał broń wraz z amunicją oraz legitymacją posiadacza broni, co zostało pokwitowane przez odbierającego je funkcjonariusza Policji, zaś w dniu [...] lutego 2019 r. sporządzono protokół przyjęcia broni i amunicji do depozytu Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy [...] Policji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na czynność Komendanta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Skarżący wniósł o jej uchylenie oraz zwrot broni, amunicji i legitymacji posiadacza broni, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a.") poprzez brak wyjaśnienia i ustalenia okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności pominięcie przez organ istotnej informacji o zmianie miejsca zamieszkania oraz nierozważenie i nieustalenie przez organ wpływu, jaki odebranie broni może mieć na bezpieczeństwo samego Skarżącego; 2) art. 19 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący nie należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Rozwijając zarzuty Skarżący podniósł, iż procedura Niebieskiej Karty została wszczęta wyłącznie w oparciu o twierdzenia jego żony, która są gołosłowne i nie znajdują żadnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Zdaniem Skarżącego, organ pominął najistotniejszą okoliczność, iż nie zamieszkuje już wspólnie z żoną od dnia [...] grudnia 2018 r., nie spotyka się z żoną, a ta nie była również w jego aktualnym mieszkaniu, w którym do momentu odebrania znajdowała się broń palna. Jednocześnie wskazał, iż organ zignorował te dokumenty, które znajdują się w aktach sprawy, a z których jednoznacznie wynika, iż posiadanie przez niego broni palnej dla celów ochrony osobistej nie narusza prawa, broń jest prawidłowo zabezpieczona, Skarżący posiada pozytywną opinię w miejscu poprzedniego zamieszkania, nie stwierdzono by nadużywał alkoholu, ani by zażywał środki odurzające, nie był notowany ani zatrzymany, nie utrzymuje kontaktów ze środowiskiem przestępczym, brak jest również stwierdzonych chorób psychicznych, czy leczenia w poradni zdrowia psychicznego. Reasumując Skarżący zauważył, iż organ automatycznie, bez jakiejkolwiek analizy i oceny okoliczności przyjął, że wszczęcie procedury Niebieskiej Karty i twierdzenia jego żony o jej rzekomych obawach oznaczają, że jest osobą zagrażającą sobie, porządkowi lub bezpieczeństwu publicznemu. W jego ocenie, rozstrzygnięcie takie jest dowolne, niesprawiedliwe i krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej wskazano. Na wstępie przypomnieć należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi wątpliwości, że czynność polegająca na odebraniu broni, amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni, dokonana w oparciu o przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, jest czynnością materialno-techniczną. Jednolicie przyjmuje się również, iż czynność tego rodzaju należy do kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Oznacza to w konsekwencji, iż na taką czynność przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu czynności (art. 53 § 2 p.p.s.a.), co w realiach faktycznych niniejszej sprawy Skarżący skutecznie uczynił. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowił przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym, osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej. W tym miejscu odnotować należy, iż Skarżący wprawdzie otrzymał powolnienie na posiadanie broni palnej bojowej w ilości jednego egzemplarza w celu ochrony osobistej na mocy decyzji Komendanta [...] Oddziału Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] kwietnia 2002 r., będąc ówcześnie żołnierzem zawodowym, jednakże nie jest kwestionowane, iż w dacie podjęcia zaskarżonej czynności pozostawał w rezerwie, na skutek decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2002 r. o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez organ wojskowy. Mając zatem na uwadze to, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 330 ze zm.), żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej, stwierdzić należało, iż podjęcie zaskarżonej czynności przez organ Policji, a nie przez organ Żandarmerii Wojskowej, nastąpiło zgodnie z właściwością rzeczową. Opierając się na przepisie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, Komendant [...] uznał, iż w sprawie Skarżącego, wobec którego wszczęto z urzędu postępowanie o cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni palnej, zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Stosownie do powołanych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób stanowiących zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: (a) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; (b) skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: (-) przeciwko życiu i zdrowiu; (-) przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. W ocenie Sądu, Komendant [...] nie wykazał jednak, by w stanie faktycznym niniejszej sprawie ziściły się przesłanki określone w przywołanych wyżej przepisach. Próżno bowiem doszukać się w aktach sprawy dowodów na to, by Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przestępstwa, czy też by w ogóle został skazany za jakiekolwiek przestępstwo. Podnieść przy tym wyraźnie należy, iż dyspozycją omawianego przepisu nie są objęte wszystkie osoby "stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego" lecz tylko te, które jednocześnie zostały skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za enumeratywnie wskazane w nim przestępstwa. Nie trzeba przy tym przekonywać, iż ani procedura Niebieskiej Karty ani nawet wszczęcie postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej – nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dodać należy, iż jakkolwiek Komendant [...] dokonując zaskarżonej czynności wyraźnie powołał się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, to z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika również, by przeciwko Skarżącemu toczyło się postępowanie karne o przestępstwa określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Tym samym nie można było przyjąć, by zaskarżona czynność znajdowała podstawę prawna w przepisie art. 19 ust. 1a ustawy o broni i amunicji. Z wyłuszczonych względów Sąd uznał, iż Komendant [...] naruszył prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Końcowo podkreślić należy, iż przepisy materialne ustawy o broni i amunicji nie określają wprawdzie formy prawnej, w jakiej organ działający na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o broni i amunicji powinien zająć stanowisko w kwestii odebrania broni i amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność jej posiadania, jednakże zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż następuje to poprzez wydanie postanowienia, o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Takie postanowienie dotyczy bowiem poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy. Innymi słowy rzecz ujmując, przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu jest kwestia proceduralna, a nie określenie praw bądź obowiązków strony w sferze prawa materialnego. W orzecznictwie podnosi się przy tym, iż uzasadnienie konieczności dokonania czynności odebrania broni, amunicji oraz dokumentów może nastąpić w dowolnej formie, np. zwykłego pisma, pod warunkiem, że organ odniesie się do materialnych przesłanek dopuszczalności jej dokonania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r. o sygn. akt II SA/Wa 841/17; dostępny w internetowej bazie orzeczeń: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności, o czym orzekł na podstawie art. 146 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. Zwarte w wyroku postanowienie w przedmiocie kosztów sądowych zostało oparte na przepisie art. 200 p.p.s.a.