II SA/Wa 677/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Sławomir Antoniuk Protokolant Małgorzata Kędzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu całości. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej, działając na podstawie art. 96 ust. 1 w zw. z art. 92 ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) oraz § 6 i § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. z 2002 r. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej Kpa, w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o jednorazowym zwrocie przez R. W. nienależnie pobranej kwoty równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 8863,20 zł za okres od dnia 18 czerwca 2004 r. do dnia 31 października 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że w związku z ostateczną decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. uchylającą decyzję własną nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. w sprawie przyznania R. W. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia 18 czerwca 2004 r. i odmawiającą przyznania tego świadczenia od tego dnia, zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia za okres od dnia 18 czerwca 2004 r. do dnia 31 października 2007 r. Organ stwierdził, iż skoro żona ww. posiadała w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby dom jednorodzinny, którego z chwilą śmierci matki (dzień [...] grudnia 2001 r.) stała się współwłaścicielem, a następnie zrzekła się tego prawa na rzecz "innych części składowych spadku", to jej mężowi R. W. nie przysługiwało uprawnienie do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i zachodzi konieczność zwrotu kwoty pobranej z tego tytułu, jako nienależnie pobranej. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 6a pkt 3, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania, w dniu [...] maja 2008 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że postępowanie administracyjne prowadzone przez organ pierwszej instancji było zgodne z przepisami prawa procesowego i organ ten prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. W tej sytuacji brak było podstaw do uwzględnienia odwołania i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez R. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący w skardze zarzucił, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6 – 8, art. 77 i art. 107 Kpa oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej i § 4 ust. 1 i 2, jak również § 3 powołanego rozporządzenia. Podnosząc te zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 21 stycznia 2009 r. wydał postanowienie o sygn. akt II SA/Wa 941/08, którym zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Sąd w uzasadnieniu postanowienia podał, iż w sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SA/Wa 29/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 marca 2008 r. oddalił skargę ww. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji, dotyczącej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i odmowy jego przyznania, uznając, że brak jest podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Od tego wyroku została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga kasacyjna, która w dniu rozpoznawania niniejszej sprawy nie została rozpoznana. Z kolei rozstrzygnięcie sprawy o sygn. akt II SA/Wa 29/08 miało istotne znaczenie dla rozpoznania obecnej sprawy, tak więc postępowanie należało zawiesić. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1630/09 uwzględnił skargę kasacyjną R. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 29/08 i wyrok ten uchylił, jak również uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 1630/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 29/08 w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i odmowy przyznania równoważnika pieniężnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem tym uchylił również zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...]. W wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego doszło do trwałego wyeliminowania z obrotu prawnego powyżej określonych decyzji. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji dotycząca zwrotu nienależnie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego zostały wydane w oparciu o decyzje, które zostały uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny. Reasumując należy stwierdzić, że uchylenie tych decyzji, na których bezspornie opiera się zaskarżona decyzja, przesądza o wystąpieniu przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego. Skoro zatem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane na podstawie wadliwych ustaleń decyzji uchylonych przez Naczelny Sąd Administracyjny, należy uznać, że w niniejszej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.