II SA/Wa 677/19

WyrokWSA w Warszawie2019-11-21

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Izabela Głowacka-Klimas, Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykreślenie wpisu szkoły niepublicznej z ewidencji szkół i placówek niepublicznych, stanowiące likwidację szkoły, może nastąpić na podstawie stwierdzenia zaprzestania działalności przez inny organ (Kuratora Oświaty) bez samodzielnego ustalenia tego faktu przez organ prowadzący ewidencję (Starostę) i czy naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji?
Ratio decidendi
Wykreślenie wpisu szkoły z ewidencji, będące równoznaczne z jej likwidacją, wymaga od organu prowadzącego ewidencję samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, a nie opierania się wyłącznie na stwierdzeniach innego organu, zwłaszcza organu odwoławczego. Naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), poprzez niezapoznanie strony z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy i stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty o wykreśleniu wpisu Policealnej Szkoły dla Dorosłych z ewidencji szkół niepublicznych z powodu rzekomego zaprzestania działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Kuratora Oświaty. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału w postępowaniu, oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Kuratora Oświaty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Kuratora Oświaty oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), , Joanna Mazur, Protokolant Referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu do ewidencji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty O. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od [...] Kuratora Oświaty na rzecz skarżącego C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 169 ust. 1 pkt. 5 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2018 r., poz. 996 z poźń. zm.) oraz art. 104 § 1 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 r., poz. 1257), wykreślił z dniem [...] sierpnia 2018 r. z ewidencji szkół i placówek niepublicznych w powiecie [...] woj. [...] wpis dokonany w dniu [...] listopada 2016 r. pod nr [...] pozycja w rejestrze nr [...] dotyczący Policealnej Szkoły Dla Dorosłych [...] w [...], ul. [...]. Wskazał, że wykreślenie jest równoznaczne z likwidacją Szkoły. W uzasadnieniu wskazał, że przy ul. [...] została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę [...] w dniu [...] września 2014 r. zaświadczeniem Nr [...], pozycja w rejestrze nr [...]. Siedzibą Szkoły były wynajmowane pomieszczenia w Zespole Szkół Nr [...] im. [...] w [...]. Osobą prowadzącą Szkołę jest [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] przy ul. [...], posiadająca wpis do KRS nr [...]. Na wniosek osoby prowadzącej, zaświadczeniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r., Starosta [...] dokonał zmiany adresu Szkoły. Od listopada 2016 r. siedzibą Policealnej Szkoły dla Dorosłych [...] w [...] były wynajmowane pomieszczenia w Liceum Ogólnokształcącym Nr [...] im. [...] przy ul. [...]. Umowa na najem pomieszczeń z dyrektorem Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] im. [...] w [...] została zawarta do [...] czerwca 2017 r. Starosta wskazał, że pomimo monitów ustnych w zakresie konieczności dostarczenia przedłużenia umowy bądź wskazania nowej siedziby szkoły, osoba prowadząca nie wywiązała się z ustawowego obowiązku poinformowania w ciągu 14 dni o zmianie siedziby szkoły. Wobec powyższego Dyrektor Oświaty Powiatowej w [...], który na podstawie regulaminu jednostki prowadzi ewidencję szkół i placówek niepublicznych, zwrócił się pismem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. do dyrektora Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] im. [...] w [...] o udzielenie informacji, czy Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] w [...] przedłużyła umowę najmu Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. na najem sal lekcyjnych celem wykorzystania ich na działalność edukacyjną i czy były prowadzone zajęcia przez Najemcę. Dyrektor Liceum pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. udzielił odpowiedzi, że w dniu [...] września 2017 r. została zawarta umowa pomiędzy Liceum Ogólnokształcącym Nr [...] im. [...] w [...] a [...] Spółka z o.o. na wynajem pomieszczeń dla Policealnej Szkoły dla Dorosłych [...] w [...] ale do dnia udzielenia odpowiedzi tj. [...] stycznia 2018 r. nie zostały przeprowadzone żadne zajęcia i [...] Spółka z o.o. nie wpłacił żadnej opłaty za korzystanie z sal. Następnie Starostwa wskazał, że wobec powyższego dnia [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Oświaty Powiatowej zwrócił się pismem do [...] Kuratora Oświaty w [...] o sprawdzenie w trybie nadzoru pedagogicznego tj. art. 180 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe - czy niepubliczna Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] nadal prowadzi swoją działalność. Starosta podał, że [...] Kurator Oświaty pismem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. w trybie nadzoru pedagogicznego stwierdził, że Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] nie prowadziła działalności edukacyjnej od września 2017 r. do [...] czerwca 2018 r. i zobowiązał do podjęcia działań w celu wykreślenia Szkoły z ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Starostę [...]. Starosta przywołał treść art. 169 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe i wskazał, że wobec stwierdzenia przez [...] Kuratora Oświaty zaprzestania prowadzenia działalności przez Policealną Szkołę dla Dorosłych [...] przez okres dłuższy niż 3 miesiące, Starosta [...] jest zobligowany do wydania niniejszej decyzji. W odwołaniu od tej decyzji [...] Sp. z o.o. jako podmiot prowadzący Policealną Szkołę dla Dorosłych [...] podniósł m.in., że nie przeprowadzono postępowania w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzucił, że organ na żadnym etapie postępowania nie zwrócił się do strony o potwierdzenie prowadzenia działalności statutowej przez Szkołę. Wskazał m.in., że szkoła w ostatnich dwóch latach działalności skupiła się na rozwoju szkoły w zakresie prowadzenia kwalifikacyjnych kursów zawodowych. Podał, że odmowa wypłaty dotacji przez organ spowodowała znaczący spadek w zakresie finansowania szkoły. Wskazał na postępowanie odwoławcze w tym zakresie. Strona wskazała, że w decyzji podano, że Starosta wielokrotnie monitował ustnie o konieczności dostarczenia umowy najmu, nie wskazano jednak kogo monitował. Podniesiono nadto, że w okresie rzekomego nie prowadzenia działalności statutowej szkoły, szkoła dokonała wielokrotnie zgłoszeń słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w celu przeprowadzenia egzaminu zawodowego w miesiącu styczniu 2018 r. i czerwcu 2018 r. [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...]stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U z 2018 r. poz. 2096), dalej zwanej k.p.a. w związku z art. 51 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał m.in., że w dniu [...] stycznia 2018 r. do [...] Kuratora Oświaty wpłynęło pismo od Dyrektora Oświaty Powiatowej w [...] z prośbą o sprawdzenie w trybie nadzoru pedagogicznego, czy Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] w [...] przy ul. [...] nadal prowadzi swoją działalność. W związku z powyższym w dniach: [...] lutego i [...] lutego 2018 r. w siedzibie osoby prowadzącej szkołę w [...] przy ul. [...] (w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2018 r. zamieszczono wyjaśnienie M. Z., dotyczące niezgodności w adresie i siedzibie osoby prowadzącej szkołę), została przeprowadzona przez pracowników Kuratorium Oświaty w [...] kontrola w zakresie spełniania przez szkołę niepubliczną warunków określonych w art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe. Z analizy udostępnionej dokumentacji wynika, że w roku szk. 2016/2017 i 2017/2018 nie przeprowadzono naboru na kierunki kształcenia w zawodach: [...] i [...]. Natomiast w roku szk. 2016/2017 realizowany był kwalifikacyjny kurs zawodowy w zawodzie [...], kwalifikacja [...], a w roku szk. 2017/2018 - kwalifikacyjny kurs zawodowy w zawodzie [...], kwalifikacja [...]. Organ podał, że M. Z. złożył pisemne oświadczenie, iż zajęcia edukacyjne w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego prowadzone są w siedzibie Szkoły Policealnej dla Dorosłych w [...] przy ul. [...] oraz w siedzibie pracodawcy, z którym szkoła ma podpisaną umowę na szkolenia praktyczne (zajęcia praktyczne), a także poinformował, że kolejne zajęcia są zaplanowane w dniach [...] - [...] marca 2018 r. (zapis w protokole kontroli). [...] Kurator Oświaty wskazał, że wobec niezrealizowania przez dyrektora szkoły obowiązku określonego w art. 55 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, tj. braku powiadomienia przez dyrektora szkoły w terminie 30 dni od dnia otrzymania zaleceń organu sprawującego nadzór pedagogiczny o sposobie ich realizacji [...] Kurator Oświaty wystosował w dniu [...] kwietnia 2018 r. do dyrektora Policealnej Szkoły dla Dorosłych [...] pismo o przekazanie w trybie pilnym informacji dotyczącej zrealizowanych i zaplanowanych do realizacji w terminie po [...] lutego 2018 r. zajęć w ramach prowadzonego kwalifikacyjnego kursu zawodowego (termin, miejsce prowadzenia zajęć, liczba godzin poszczególnych zajęć edukacyjnych), co umożliwiłoby przeprowadzenie kontroli realizacji zaleceń w miejscu prowadzenia zajęć edukacyjnych. Pismo nie zostało odebrane przez adresata. Organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2018 r. do wiadomości Kuratorium Oświaty w [...] przesłano pismo dyrektora Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] im. [...] skierowane do Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej, w którym stwierdzono, że Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] w [...] nie prowadziła od września 2017 r. do dnia [...] czerwca 2018 r. w wynajętych pomieszczeniach przy ul. [...] żadnych zajęć edukacyjnych. [...] Kurator Oświaty podał, że z akt przekazanych przez organ pierwszej instancji wynika, iż Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] w [...] przeprowadziła w sesji czerwiec-lipiec 2018 r. w wynajętych pomieszczeniach Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] przy ul. [...] egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie [...] (dla kwalifikacji [...], dwie osoby) i [...] (dla kwalifikacji [...], dwie osoby). W związku z powyższym [...] Kurator Oświaty zwrócił się do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] w [...] z zapytaniem dotyczącym wynajmowania sal przez Policealną Szkołę dla Dorosłych. W dniu [...] października 2018 r. do Kuratorium Oświaty w [...] wpłynęło pismo od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] im. [...], w którym przekazano informację, iż "(...) niepubliczna Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] wynajęła sale w naszym liceum w dniach [...].06.2018 r. (3 godz.) i [...].06.2018 r. (2 godz.)." W dniu [...] stycznia 2019 r. M. Z. zapoznał się z dokumentacją sprawy. Organ odwoławczy podał, że w dniu [...] stycznia 2019 r. została przeprowadzona w Policealnej Szkole dla Dorosłych [...] kontrola w zakresie realizacji kwalifikacyjnych kursów zawodowych zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym. W wyniku kontroli stwierdzono m.in., że ostatni z dokumentowanych kwalifikacyjnych kursów zawodowych (w zawodzie [...], dla kwalifikacji [...]) zakończył się w grudniu 2017 r., a jego uczestnicy przystąpili do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w sesji styczeń-luty 2018 r. Organ wskazał, że w trakcie kontroli dyrektor szkoły nie przedstawił osobom kontrolującym żadnych dokumentów potwierdzających realizację zajęć w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego po dniu [...] grudnia 2017 r., co zostało zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. W związku z powyższym w ocenie organu uznać należy, iż od stycznia 2018 r. nie były prowadzone w Policealnej Szkole dla Dorosłych [...] w [...] żadne zajęcia z uczestnikami kwalifikacyjnego kursu zawodowego. [...] Kurator Oświaty stwierdził, że z zapisów w protokołach przeprowadzonych kontroli (nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] z dnia [...] stycznia 2019 r.) wynika, że ostatnie zajęcia w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego prowadzone były w grudniu 2017 r., brak jest również dokumentów potwierdzających prowadzenie zajęć w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych od stycznia 2018 r. Z tego względu uznał, że spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe. Ponadto stwierdził, że przepis art. 117 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy - Prawo oświatowe stanowi, że kwalifikacyjny kurs zawodowy może prowadzić niepubliczna szkoła o uprawnieniach szkoły publicznej prowadząca kształcenie zawodowe - w zakresie zawodów, w których kształci oraz w zakresie obszarów kształcenia, do których przypisane są te zawody. W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lutego i [...] lutego 2018 r. stwierdzono, że od roku szk. 2016/2017 nie przeprowadzono naboru na kierunek kształcenia w zawodzie [...] i [...] na dwuletni okres nauczania. W związku z powyższym szkoła nie prowadziła kształcenia zawodowego i nie wypełniała przesłanek, o których mowa w art. 117 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy – Prawo oświatowe. Decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego zarzucił: 1. naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udział w każdym stadium postępowania, a przede wszystkim o niepoinformowanie strony przez wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. - art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. - art. 139 k.p.a. poprzez wydanie przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, - art. 81 k.p.a. poprzez uznanie okoliczności faktycznej za udowodnioną, mimo, że strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów; - art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości nie były rozstrzygane na korzyść strony co jest konieczne w sytuacji odebrania stronie uprawnień do prowadzenia szkoły; - naruszenie ogólnych przepisów k.p.a. poprzez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym bezzasadne pominięcie okoliczności wskazujących na przeprowadzanie egzaminów poprawkowych absolwentów szkoły, - przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie za dowód dokumentów, które nie stanowią nawet dokumentów prywatnych, - nierozpoznanie istoty sprawy, w tym podstawy odwołania, dowodów przedstawionych przez skarżącą oraz jej zarzutów i pozostawienie poza oceną prawną argumentacji podnoszonej przez skarżącego w toku obu postępowań, - art. 127 § 1 k.p.a. poprzez brak dwuinstancyjności postępowania. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji poprzez przyjęcie, iż Szkoła nie prowadzi działalności w zakresie wskazanym w uzasadnieniu. W uzasadnieniu skarżący wskazał m.in., że strona zapoznała się z materiałem zebranym w sprawie w siedzibie Kuratorium Oświaty co było poprzedzone wysyłanym stronie zawiadomieniem o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. Następnie w dniu [...] stycznia 2019 r. przeprowadzono kontrolę, protokół dołączono do materiałów ze sprawy przed doręczaniem go stronie i nie biorąc pod uwagę ewentualnych zastrzeżeń do protokołu. Dodatkowo przed dostarczeniem tego protokołu stronie wydano zaskarżoną decyzję. Skarżący podniósł nadto, że we wrześniu 2017 r. Powiat [...] wstrzymał wypłatę dotacji dla Szkoły co spowodowało braki w finansowaniu działalności szkoły a przede wszystkim wynagrodzeń nauczycieli. Dyrektor Szkoły wraz z organem prowadzącym podjął decyzję o zaprzestaniu darmowego naboru i wprowadzeniu odpłatności za naukę, co skutkowało brakiem chętnych. W styczniu 2018 r. szkoła przeprowadziła kolejne egzaminy jako ośrodek egzaminacyjny Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w [...], w marcu 2018 r. ponownie zgłosił słuchaczy którzy nie zdali egzaminu w latach ubiegłych do egzaminu w czerwcu 2018 r. W tym czasie Szkoła przygotowywała materiały i sale na egzamin i w czerwcu i lipcu 2018 r. przeprowadziła z sukcesem egzaminy dla 3 uczniów w siedzibie szkoły. Przed egzaminem szkoła prowadziła dodatkowe zajęcia aby uczniowie mogli ponownie się przygotować się do egzaminów teoretycznych jak i praktycznych. Skarżący podniósł, że trudno się zgodzić z argumentacją Kuratora w zakresie nieprowadzenia działalności przez szkołę. Działalność szkoły nie opiera się jedynie na działalności czysto lekcyjnej. Szkoła była zobligowana do przeprowadzenia egzaminów dla absolwentów. Skarżący zwrócił uwagę, że organ odwoławczy stwierdził ponadto naruszenie art. 117 ust 2 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 3 ustawy Prawo oświatowe, co wcześniej nie było podnoszone przez organ I instancji. Wskazał, że żaden przepis nie uzależnia prowadzenia kursów kwalifikacyjnych od posiadania naboru do policealnej szkoły. [...] Kurator Oświaty w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia dokonane w zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, że zarzut skarżącego, że protokół kontroli dołączono do materiałów ze sprawy przed zapoznaniem się strony z ww. dokumentem a zaskarżoną decyzję wydano przed doręczeniem go stronie, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że po sporządzeniu protokołu z kontroli nr [...] strona została zaproszona do Kuratorium Oświaty w celu zapoznania się ze stanem faktycznym ustalonym w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w Szkole w dniu [...] stycznia 2019 r., jednak skarżący w formie pisemnej poprosił o przesłanie protokołu pocztą. W ocenie [...] Kuratora Oświaty świadczy o to o braku woli skarżącego do zapoznania się z dokumentacją sprawy w ustawowym terminie. Organ stwierdził też, że zarzut skarżącego dotyczący błędu popełnionego przez organ w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, poprzez przyjęcie, że Szkoła nie prowadzi działalności, mimo przeprowadzenia dla trzech słuchaczy egzaminów w czerwcu i lipcu 2018 r. w ocenie [...] Kuratora Oświaty jest chybiony. Zaznaczył, iż w wyniku działań kontrolnych stwierdzono m.in., że ostatni z dokumentowanych kwalifikacyjnych kursów zawodowych (w zawodzie [...], dla kwalifikacji [...]) zakończył się w grudniu 2017 r, a jego uczestnicy przystąpili do egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie w sesji styczeń-luty 2018 r. W trakcie kontroli dyrektor szkoły nie przedstawił osobom kontrolującym żadnych dokumentów świadczących o realizacji zajęć w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego po dniu [...] grudnia 2017 r., co zostało zawarte w protokole kontroli. Kurator wskazał, że zaprzestanie działalności w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo oświatowe oznacza nieprowadzenie zajęć z uczniami, słuchaczami bądź wychowankami w zakresie rzeczywistego zaprzestania realizacji zadań statutowych szkoły lub placówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie tej naruszone zostały przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszony został także przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę wydanych decyzji, tj. art. 169 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2018 r., poz. 996 ze zm.), co miało wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe, wpis do ewidencji podlega wykreśleniu w przypadku zaprzestania działalności przez szkołę lub placówkę przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Stosownie do art. 169 ust. 2 powołanej ustawy, wykreślenie z ewidencji następuje w drodze decyzji, w terminie określonym w decyzji i jest równoznaczne z likwidacją szkoły lub placówki. Dla wykreślenia wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych konieczne jest zatem wykazanie przez organ, że szkoła niepubliczna zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Wykreślenie wpisu z ewidencji jest bowiem równoznaczne z likwidacją szkoły. Skutek wynikający z wykreślenia szkoły z ewidencji jest zatem bardzo dotkliwy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd, który prezentuje także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że jeżeli z przepisu wynika, że wykreślenie z ewidencji następuje w formie decyzji, to brak jest podstaw do tego, aby pozbawić jej adresata gwarancji dotyczących prawidłowego procesu jej wydawania, zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym zasady wyrażonej w art. 77 powołanej ustawy, a dotyczącej zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego (v. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 277/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie niniejszej Starosta [...] decyzję z dnia [...] sierpnia 2018 r. o wykreśleniu wpisu z ewidencji szkół i placówek niepublicznych powołał się na twierdzenie [...] Kuratora Oświaty, że Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] nie prowadziła działalności edukacyjnej od września 2017 r. do [...] czerwca 2018 r. Starosta podniósł, że wobec stwierdzenia przez [...] Kuratora Oświaty zaprzestania prowadzenia działalności przez tę Szkołę jest zobligowany do wydania tej decyzji. Uzasadnienie decyzji Starosty [...] nie wskazuje, aby to ten organ dokonał niezbędnego w tej sprawie ustalenia i aby stwierdził, że Szkoła nie prowadziła działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące, co dawałoby podstawę do podjęcia decyzji o wykreśleniu wpisu z ewidencji. Podkreślenia wymaga, że decyzja wydawana na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe nie może być wyrazem stanowiska innego podmiotu niż podmiot prowadzący ewidencję, a zatem podmiot właściwy w tej sprawie (Starosta [...]). Stwierdzenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r., że Starosta był zobligowany wydać decyzję o wykreśleniu wpisu wobec stwierdzenia przez [...] Kuratora Oświaty zaprzestania przez Szkołę prowadzenia działalności jest tym bardziej niedopuszczalne, że to przecież [...] Kurator Oświaty jest organem odwoławczym od tej decyzji. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy w I instancji oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego i samodzielnego rozpoznania - na podstawie całokształtu wszechstronnie zgromadzonego materiału dowodowego – i samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Ustawodawca w art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązał organ administracji, aby w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Przepis art. 80 k.p.a. stanowi zaś, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W sprawie niniejszej uchybienia naruszenia przez organ I instancji przepisu art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a zatem w zakresie istotnym dla dokonania ustalenia, czy spełniona została przesłanka z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe, nie dostrzegł organ odwoławczy, czym naruszył art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Już z tej przyczyny konieczne było uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. [...] Kurator Oświaty ustalenie o zaprzestaniu przez Szkołę działalności oparł na zapisach protokołów kontroli z dnia [...] lutego 2018 r. i [...] stycznia 2019 r. (protokół z [...] stycznia 2019 r. dotyczył kontroli przeprowadzonej [...] stycznia 2019 r.), wskazując, że z zapisów tych wynika, że ostatnie zajęcia w ramach kwalifikacyjnego kursu zawodowego prowadzone były w grudniu 2017 r. i brak jest dokumentów potwierdzających prowadzenie zajęć w ramach kwalifikacyjnych kursów zawodowych od stycznia 2018 r. Na tej podstawie [...] Kurator Oświaty przyjął, że spełniona została przesłanka z art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe. Jednocześnie jednak organ II instancji dokonując ustaleń faktycznych stwierdził, że z akt przekazanych przez organ I instancji wynika, że Szkoła przeprowadziła w sesji czerwiec-lipiec 2018 r. (w wynajętych pomieszczeniach Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] przy ul. [...]), egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie [...] (dla kwalifikacji [...], dwie osoby) i [...] (dla kwalifikacji [...], dwie osoby). Uzyskano także informacje od Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego Nr [...] w [...], że niepubliczna Policealna Szkoła dla Dorosłych [...] wynajęła sale w Liceum w dniach [...] czerwca 2018 r. i [...] czerwca 2018 r. W świetle powyższego podkreślenia wymaga, że postępowanie prowadzone na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe nie ma na celu ustalenia przez organ nadzoru pedagogicznego nieprawidłowości w prowadzonej działalności edukacyjnej, a w istocie na tym polegały ustalenia [...] Kuratora Oświaty w tej sprawie. W zaskarżonej decyzji [...] Kurator Oświaty nie wykazał, że Szkoła zaprzestała działalności przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Nadto, stwierdzenie, że szkoła zaprzestała działalności od stycznia 2018 r. [...] Kurator Oświaty oparł m.in. na treści protokołu z kontroli (przeprowadzonej w ramach nadzoru pedagogicznego [...] stycznia 2019 r.) opatrzonego datą [...] stycznia 2019 r. Protokół ten jednak – jako materiał dowodowy – nie został przedstawiony stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Strona nie miała zatem możliwości odnieść się do zawartych w nim ustaleń przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Okoliczność, że strona zapoznała się z aktami sprawy [...] stycznia 2019 r. nie pozwala przyjąć, że organ nie naruszył obowiązku wynikającego z art. 10 kpa w sytuacji późniejszego włączenia do materiału dowodowego protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2019 r., której to tematem było prowadzenie kwalifikacyjnych kursów zawodowych zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym oraz realizacja zaleceń wydanych w protokole kontroli z dnia [...] lutego 2018 r. Strona powinna mieć możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie zebranych dowodów przed wydaniem decyzji (art. 10 k.p.a.). Naruszenie tego przepisu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zwłaszcza, że skutkiem decyzji jest likwidacja Szkoły. Obowiązkiem organu jest prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organu władzy (art. 8 kpa). W tej sprawie tego zabrakło. Nadto, co zasadnie podnosiła strona w odwołaniu, z akt sprawy w istocie nie wynika, aby organ prowadzący ewidencję zwracał się do strony o złożenie wyjaśnień w kwestii prowadzenia przez Szkołę działalności, co było podstawowym i najprostszym środkiem do dokonania ustaleń faktycznych. Oczywiście w razie dalszych wątpliwości można było wezwać stronę do przedłożenia określonych dokumentów, czy dopuścić dowód z zeznań świadków. Jeśli zaś po wyczerpaniu tych środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy – organ administracji mógł przesłuchać stronę (art. 86 k.p.a.). Oczywiście także protokoły z kontroli w ramach nadzoru pedagogicznego mogą stanowić dowód pozwalający na ustalenie określonych faktów. W tej sprawie jednak, wbrew twierdzeniom organu nie potwierdzają one zaprzestania działalności przez Szkołę we wskazanych w decyzjach terminach, zwłaszcza, że sam organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazywał, że jeszcze w sesji czerwiec-lipiec 2018 r. Szkoła przeprowadziła egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie [...] i [...]. Raz jeszcze wskazania wymaga, że istotą postępowania prowadzonego na gruncie art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe nie jest dokonanie ustaleń w zakresie istnienia uchybień w działalności prowadzonej przez Szkołę (prowadzenie kursów zgodnie z obowiązującym prawem oświatowym, realizacja zaleceń pokontrolnych). Istotą postępowania prowadzonego na gruncie powołanego wyżej przepisu jest ustalenie, czy istotnie Szkoła zaprzestała działalności przez określony w ustawie czas. Z akt sprawy nie wynika, aby we wskazanym przez organ odwoławczy okresie Szkoła nie prowadziła działalności. Okoliczność, że działalność Szkoły w tym okresie prowadzona jest według organu nadzoru pedagogicznego z uchybieniem określonych przepisów nie jest równoznaczna z tym, że działalność nie jest przez Szkołę prowadzona w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe. Skoro Szkoła przeprowadzała egzaminy, to niezależnie od wykazywanych w protokołach kontroli uchybień, brak było podstaw do stwierdzenia, że Szkoła nie prowadziła działalności. Sąd zwraca uwagę, że samodzielną i odrębną podstawę do wykreślenia Szkoły z ewidencji szkół i placówek stanowi, zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe, przesłanka w postaci stwierdzenia w trybie nadzoru pedagogicznego, że działalność szkoły lub placówki lub organu prowadzącego tę szkołę lub placówkę jest niezgodna z przepisami niniejszej ustawy, ustawy o systemie oświaty, wydanych na ich podstawie rozporządzeń lub statutem, a w szkole podstawowej oraz szkole artystycznej realizującej kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej – również w przypadku gdy nie jest wypełnione zobowiązanie, o którym mowa w art. 168 ust. 4 pkt 6, jeżeli szkoła lub placówka lub osoba prowadząca szkołę lub placówkę w wyznaczonym terminie nie zastosowała się do polecenia organu sprawującego nadzór pedagogiczny, o którym mowa w art. 180 ust. 2. W sprawie niniejszej to jednak nie ten przepis stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło