II SA/Wa 678/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-01

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona jest zwolniona z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od tych kosztów staje się zbędne i podlega umorzeniu. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
R. D. złożył skargę na postanowienie Prezesa Rady Ministrów i wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca przedstawił trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na brak dochodów, niepełnosprawność, opiekę nad matką oraz posiadanie gospodarstwa rolnego i nieruchomości. Sąd, analizując jego sytuację, uznał, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, a postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych umorzył jako zbędne.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano R. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. D. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. przyznać R. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. R. D. w skardze na postanowienie Prezesa Rady Ministrów złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek uzupełnił, składając formularz PPF. Wskazał, że nie uzyskuje żadnych dochodów, bowiem działalność gospodarcza, którą prowadzi przynosi straty, od 1997 r. ma złamany kręgosłup, od wypadku w 2008 r. - niesprawną lewą rękę, opiekuje się 86-letnią matką, która otrzymuje rentę w wysokości około 800 zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada dom o powierzchni 60 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 2,042 ha, 10 kur, 3 kaczki, 5 kóz. Natomiast nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Zaznaczył, że żywność i opał na zimę kupuje mu rodzina. Podniósł, że jego gospodarstwo rolne jest obecnie zaniedbane (z uwagi na stan zdrowia nie może pracować). Podał, że opłaty za energię elektryczną wynoszą 150 zł, rachunek za telefon – 50 zł, opłaty za internet - 50 zł, dojazdy na rehabilitację kosztują 50 zł dziennie. Do wniosku dołączył kserokopie: orzeczeń o stopniu niepełnosprawności swoim i matki, wypisu z treści orzeczenia Komisji Lekarskiej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna i życiowa skarżącego jest trudna - jest osobą niepełnosprawną, nie może pracować w gospodarstwie, prowadzona przez niego działalność gospodarcza również nie przynosi dochodów. Korzysta w związku z tym z pomocy rodziny. Dlatego należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło