II SA/Wa 68/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-06-04

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej podlega ocenie merytorycznej, skoro strona jest z mocy prawa zwolniona z tych kosztów?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, działając w sprawie z zakresu pomocy społecznej, jest z mocy prawa zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie merytorycznej i powinien zostać oddalony. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało stwierdzone w niniejszej sprawie.
Stan faktyczny
M. P. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 450 zł miesięcznie, posiada mieszkanie, a opłaty za lokal wynoszą 362,47 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla M. P. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. P. radcę prawnego. M. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z emerytury. Wysokość wypłacanego stronie świadczenia, po dokonaniu potrąceń, wynosi 450 zł miesięcznie. Jako majątek wykazano mieszkanie. Skarżąca nie posiada innego majątku. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że opłaty za lokal mieszkalny wynoszą miesięcznie 362,47 zł. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Wnioskodawczyni znajduje się aktualnie w trudnej sytuacji materialnej. Uzyskiwany dochód w wysokości 450 zł z pewnością nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej. Strona nie dysponuje w chwili obecnej środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło