II SA/Wa 68/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-26
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Kołodziej, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego na orzeczenie komisji lekarskiej dotyczące ustalenia związku schorzeń funkcjonariusza ze służbą w Policji dla celów odszkodowawczych lub rentowych jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w zakresie dotyczącym orzeczeń komisji lekarskich ustalających związek schorzeń funkcjonariusza ze służbą dla celów odszkodowawczych, rentowych lub emerytalnych, ponieważ w tych sprawach orzeczenia komisji mają charakter wstępny, a kontroli podlegają decyzje organów rentowych lub emerytalnych. Natomiast orzeczenia komisji dotyczące zdolności do służby podlegają kontroli sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Policji, został uznany przez Rejonową Komisję Lekarską za zdolnego do służby z ograniczeniem (kategoria B), niezdolnego do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku z powodu dyskopatii, nadciśnienia tętniczego i choroby wrzodowej. Centralna Komisja Lekarska utrzymała kategorię B, ale uchyliła orzeczenie I instancji i wydała nowe, precyzując, że skarżący jest trwale niezdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując kwalifikację schorzeń i brak spójności orzeczeń, a także domagając się uchylenia rozkazu personalnego. WSA oddalił skargę w zakresie dotyczącym związku schorzeń ze służbą dla celów odszkodowawczych, uznając ją za niedopuszczalną, a w pozostałym zakresie oddalił skargę jako bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Policji; odrzucono skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Piotr Borowiecki, Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi M. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby w Policji 1. oddala skargę w zakresie dotyczącym określenia zdolności do służby w Policji, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] (dalej jako "RKL", "Komisja I instancji"), po dokonaniu badania lekarskiego, przeprowadzonego na podstawie skierowania z dnia [...] maja 2017 r., wystawionego przez Komendę Miejską Policji w [...] w celu ustalenia stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej i psychicznej funkcjonariusza – M. K. do służby w Policji, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, orzeczeniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], wydanym na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 z zm.), dalej jako: "ustawa o komisjach lekarskich", oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu (Dz.U. z 2014 r., poz.1989), dalej: "rozporządzenie z dnia 19 grudnia 2014 r.", uznała M. K. za zdolnego do służby z ograniczeniem, niezdolnego do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku; przeciwwskazane dźwiganie, ciężkie wysiłki fizyczne oraz służba na stanowiskach operacyjnych obciążających narząd ruchu - kategoria B.
Komisja I instancji rozpoznała u orzekanego: (1) dyskopatię L4/L5 leczoną operacyjnie ([...] kwietnia 2012 r.) z zespołem bólowo-korzeniowym prawostronnym (wypadek w służbie - [...] marca 2012 r.) (M 51.9) - § 73 pkt 2; (2) nadciśnienie tętnicze (I 10) - § 47 pkt 1; (3) chorobę wrzodową żołądka w wywiadzie (K 25) - § 49 pkt 2.
W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia Komisja I instancji wskazała, że orzeczona kategoria B oznacza, iż stwierdzone choroby lub ułomności zmniejszają sprawność fizyczną lub psychiczną orzekanego i uniemożliwiają pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do służby na innym stanowisku. Komisja podniosła, że w dniu [...] marca 2012 r. orzekany podczas służby doznał urazu kręgosłupa L/S. Z powodu rozpoznanej dyskopatii L4-L5 był leczony operacyjnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. Od tego czasu okresowo nawracają dolegliwości bólowe kręgosłupa L-S. Orzekany pozostaje pod stałą kontrolą Poradni Neurologicznej, był również wielokrotnie leczony w Ośrodku Rehabilitacji. Ostatnie leczenie w Oddziale Rehabilitacji Dziennej w [...] miało miejsce od dnia [...] marca 2017 r. do dnia [...] kwietnia 2017 r. z rozpoznaniem dyskopatia L4-L5 po przebytym w 2012 r. leczeniu operacyjnym. Zespół bólowy kręgosłupa L-S z prawostronnymi objawami korzeniowymi. Konsultujący neurolog w dniu [...] lipca 2017r. w badaniu neurologicznym stwierdził zespół bólowy kręgosłupa L-S korzeniowy prawostronny z objawami ubytkowymi i osłabioną siłę mięśnia grzbietowego prawej stopy, osłabione czucie powierzchniowe w zakresie prawej stopy. Na nadciśnienie tętnicze orzekany choruje od 2012 r. Pozostaje pod kontrolą POZ, jest poddany systematycznemu leczeniu farmakoIogicznemu. Konsultujący kardiolog w dniu [...] lipca 2017 r. nie stwierdził zmian kardiologicznych, ekg - zapis prawidłowy, rtg klatki piersiowej - serce niepowiększone, ciśnienie leczone od 2012 r. bez cech przerostu mięśnia sercowego. Ponadto w wywiadzie choroba wrzodowa żołądka, aktualnie w okresie remisji.
Komisja I instancji wskazała, że rozpoznane schorzenia i warunki służby opisane w charakterystyce z jej przebiegu nie spełniają wymogów załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. 206, poz.1723), dalej: "rozporządzenie z dnia 29 września 2005 r.". Związek schorzeń ze służbą istnieje do choroby nr 2 i 3 w punkcie rozpoznania w oparciu o pkt 9 i pkt 5 załącznika nr 2 rozporządzenia z dnia 29 września 2005 r. Związek ze służbą istnieje do choroby nr 1 w punkcie rozpoznania w oparciu o protokół powypadkowy z dnia [...] sierpnia 2012r.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2017 r. M. K. wniósł odwołanie od ww. orzeczenia wskazując, iż od dnia [...] kwietnia 1999 r. pełni służbę w ramach pionu [...], w Wydziale [...] KMP w [...]. Praca funkcjonariusza operacyjnego w tym pionie polega głównie na pozyskiwaniu istotnych w danej dziedzinie informacji, ich analizie oraz planowaniu realizacji, których efektem jest niejednokrotnie zatrzymanie sprawców przestępstw. Nie jest to zatem typowa praca "za biurkiem", lecz wymagająca ciągłych spotkań i rozmów prowadzonych często w terenie. Zatrzymanie sprawców przestępstw odbywa się w sposób zaplanowany, gdzie uczestnicy tych czynności wiedzą jakie działania należy podjąć.
Skarżący wskazał, że w zakresie swoich obowiązków wykonuje również prace biurowe, które polegają między innymi na przesłuchiwaniu osób i wykonywaniu innych zleconych czynności. Czynności tego rodzaju znacznie mniej obciążają kręgosłup. Zaznaczył, że czynności te wykonuje sumiennie i z dużym zaangażowaniem, zatem nadaje się do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku, ponieważ posiada wieloletnie doświadczenie.
Skarżący zaznaczył, że charakter służby typowo kryminalnej, która jest służbą dynamiczną, niejednokrotnie nieprzewidywalną, znacznie odbiega od służby w ramach pionu Wydziału [...], dlatego Komisja I instancji nie zrozumiała charakteru służby funkcjonariusza tego Wydziału, czemu dała wyraz w wydanym orzeczeniu.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (dalej jako: "CKL", "Komisja II instancji"), działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich, orzeczeniem z dnia [...] października 2017 r. nr [...], uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała nowe orzeczenie.
CKL rozpoznała u orzekanego: (1) zespół bólowy korzeniowy u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, leczony operacyjnie ([...] kwietnia 2012 r.), aktualnie z zespołem korzeniowym prawostronnym - § 73 pkt 2 r 5B; (2) nadciśnienie tętnicze - § 47 pkt 1 r 5B; (3) chorobę wrzodową żołądka w wywiadzie - bez §.
CKL orzekła, że orzekany jest zdolny do służby w Policji z ograniczeniem; trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku; przeciwwskazane ciężkie wysiłki fizyczne i służba na stanowiskach obciążających narząd ruchu - kategoria B.
Określając związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami służby CKL w pkt 13 orzeczenia wpisała "nie dotyczy" wskazując, że schorzenia orzekanego nie sięgają znamion inwalidztwa. CKL stwierdziła brak podstaw do wypełnienia pkt 13 poprzez wpisanie "nie istnieje" jak uczyniła to Komisja I instancji, bowiem wskazywałoby to na merytoryczną ocenę ww. zagadnienia.
W uzasadnieniu orzeczenia CKL wskazała, że w ramach postępowania odwoławczego skierowała funkcjonariusza na dodatkową konsultację neurologiczną. Konsultant neurolog dr n. med. A. R. po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną i badaniu własnym z odchyleń stwierdziła zespół korzeniowy prawostronny z osłabieniem odruchu skokowego i ostatecznie rozpoznała "zespół bólowy u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, leczony operacyjnie, aktualnie z zespołem korzeniowym prawostronnym. Schorzenie należy kwalifikować do kategorii B według § 73 pkt 2 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby (...) stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r., (...) gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B/C, ponieważ nie stwierdza się u orzekanego nasilonych objawów neurologicznych (niedowłady, zaburzenia czucia, zaburzenia troficzne). Orzeczenie kategorii zdrowia B zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich oznacza że ww. jest "zdolny do służby z ograniczeniem", co oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności, zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku".
CKL zaznaczyła, że komisja lekarska orzekając kategorię zdolności do służby "B" ma obowiązek określić czy orzekany jest "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" czy "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" jeżeli stwierdzone schorzenia rokują odzyskanie pełnej sprawności. Tego określenia nie zawierało zaskarżone orzeczenie, co stanowiło przesłankę do jego uchylenia. CKL wskazała, że w przypadku orzekanego schorzenie kręgosłupa nie rokuje poprawy stanu zdrowia i odzyskania pełnej sprawności fizycznej.
Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. M. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie CKL z dnia [...] października 2017 r. zarzucając naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 107 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego wniesionego podczas badania na Komisji II instancji, przez co nie rozpatrzono w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie, jak również poprzez dowolność w wydaniu orzeczenia przez niedostateczne i niepełne jego uzasadnienie, z którego nie wynika, dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny uzasadnia różne orzeczenia w analogicznej sytuacji,
- przepisów rozporządzenia z dnia 29 września 2005 r. poprzez niezgodne ze stanem faktycznym zakwalifikowanie schorzenia skarżącego według § 73 pkt 2 wykazu chorób i ułomności (...).
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia z powodu wskazanych naruszeń, które miały istotny wpływ na wynik postępowania; zarządzenie wstrzymania i uchylenie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. związanego ze zmianami kadrowymi dotyczącymi skarżącego do czasu ostatecznego załatwienia sprawy; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że niezrozumiałym jest to, iż CKL w punktach 13, 14, 15 w części A zaskarżonego orzeczenia dokonała zapisu "nie dotyczy". W ocenie skarżącego brak jest spójności tej części orzeczenia z pozostałą jego częścią, co działa na jego niekorzyść. Faktem bezspornym jest to, że skarżący był leczony operacyjne (w dniu [...] kwietnia 2012 r.), a przyczyną tej operacji był wypadek zaistniały w dniu [...] marca 2012 r. w [...] w czasie pełnienia służby na terenie działania Komendy Miejskiej Policji, w wyniku którego doznał urazu kręgosłupa. Potwierdził to w swym rozstrzygnięciu Sąd Rejonowy w [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyroku z dnia [...] marca 2013 r. (sygn. akt [...]). Okoliczność ta została pominięta przez CKL, co miało istotny wpływ na ostateczną treść zaskarżonego orzeczenia.
Skarżący podniósł również, że w postępowaniu przed CKL przedłożył zaświadczenie o przeprowadzeniu w dniu [...] października 2017 r. badania rezonansem magnetycznym dolnego odcinka kręgosłupa z terminem opisu badania ok. 21 dni. W dniu badania przez Komisję lekarską wynik nie był jeszcze opisany i tym samym nie został przedłożony Komisji (wynik został opisany w dniu [...] listopada 2017 r.). Termin badania - październik 2017 r. został ujęty również w przeprowadzonym badaniu zawartym w karcie obiegowej z dnia [...] czerwca 2017 r., gdzie skarżący został poddany badaniu neurologicznemu w [...] w [...] w dniu [...] lipca 2017 r. przez lekarza neurologa M. W. Skarżący przedłożył również CKL wykonany z okresu wcześniejszego rezonans magnetyczny kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. Pomimo tego CKL stwierdziła brak związku między obecnym stanem zdrowia skarżącego a wykonywanymi czynnościami służbowymi.
Skarżący zarzucił również, że w wydanych orzeczeniach Komisje I i II instancji nie sprecyzowały dokładnie jakie czynności i zadania skarżący będzie mógł wykonywać wobec orzeczonej niezdolności do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Stwierdziły jedynie przeciwwskazania do ciężkich wysiłków fizycznych i służby na stanowiskach obciążających narząd ruchu. Wobec niedostatecznego i niepełnego uzasadnienia orzeczenia z jego treści nie wynika, dlaczego ten sam stan faktyczny i prawny został oceniony przez Komisję II instancji w odmienny sposób.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] października 2017 r. w zakresie dotyczącym związku stwierdzonych schorzeń ze służbą w Policji oraz określenia inwalidztwa jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., bowiem sprawa będąca przedmiotem zaskarżenia w tym zakresie nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że o zdolności psychicznej i fizycznej policjantów do służby w jednostkach Policji orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1822). Zgodnie z art. 16 ww. ustawy komisje te orzekają w dwóch instancjach - rejonowe komisje lekarskie jako pierwsza instancja oraz Centralna Komisja Lekarska w drugiej instancji. Oceniają one zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w Policji, orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazaniach i przeciwskazaniach dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby.
Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie kategorie. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia osoby w celu zaliczenia jej do odpowiedniej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia, czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, czy z niej zwalniana. Decyzje te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co potwierdziła uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97. Wprawdzie uchwała ta dotyczyła wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, jednakże oceniając zakres kompetencji oraz rodzaje rozstrzygnięć wydawanych przez te komisje, w ocenie Sądu nie ma podstaw do uznania, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych dotyczące ustalenia zdolności do służby nie miałyby podlegać kontroli sądu administracyjnego.
Drugą kategorię orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje lekarskie stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych, czy emerytalnych. Te orzeczenia poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zaopatrzenia emerytalnego. Dzieje się tak dlatego, że decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są nie przez komisje lekarskie, lecz przez właściwe organy emerytalno-rentowe. Orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą w Policji dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04, a także w wyroku z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2227/11 (publ. CBOSA).
Skarżący został o powyższym pouczony przez CKL w orzeczeniu z dnia [...] października 2017 r. W pouczeniu zawartym w tym orzeczeniu poinformowano bowiem skarżącego, że skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia funkcjonariusza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych.
M. K. zaskarżył jednak w całości ww. orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, a więc także w zakresie dotyczącym ustalenia związku schorzeń ze służbą w Policji oraz określenia grupy inwalidztwa. Wynika to wprost z petitum skargi oraz jej uzasadnienia, którego treść koncentruje się wokół błędnego - zdaniem skarżącego - stwierdzenia przez CKL, że orzekanie w przedmiocie związku schorzenia lub ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby "nie dotyczy" skarżącego, bowiem rozpoznane schorzenia nie sięgają granic inwalidztwa.
Na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, zatem Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi w odnośnym zakresie.
Uznając za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie dotyczącym określenia kategorii zdolności do służby w Policji, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii: (1) kategoria A - zdolny do służby;
(2) kategoria B - zdolny do służby z ograniczeniem; (3) kategoria C - niezdolny do służby.
Ponadto, w myśl art. 6 ust. 2 ww. ustawy, orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1 zawiera jedno z następujących określeń: (1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; (2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego;
(3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku;
(4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; (5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby.
Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji (...) i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby.
Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny, a także protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy).
W myśl art. 38 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą niezdolność do służby na zajmowanym stanowisku uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 ustawy).
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy rejonowe komisje lekarskie orzekają w składzie co najmniej dwuosobowym. Orzeczenie wydane przez komisję lekarską podpisują wszyscy członkowie komisji. Komisja podejmuje rozstrzygnięcie zwykłą większością głosów. W razie równej liczby głosów decyduje głos przewodniczącego składu.
Orzeczenie doręcza się niezwłocznie na piśmie wraz z uzasadnieniem osobie badanej albo osobie zainteresowanej oraz podmiotowi kierującemu do komisji lekarskiej (art. 41 ust. 1 ustawy).
Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej w celu wydania orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej. W myśl art. 44 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska przesyła odwołanie, również wniesione po terminie, wraz z dokumentacją medyczną do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odwołania.
Jak stanowi art. 45 i art. 46 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska rozpatruje odwołanie w składzie trzyosobowym w terminie 30 dni od dnia jego otrzymania albo w terminie 60 dni od dnia jego otrzymania w przypadku konieczności wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów.
Zgodnie z art. 47 ww. ustawy, Centralna Komisja Lekarska po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską.
Natomiast wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r. poz. 1898), które wydane zostało w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 8 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że kontrola przez sąd administracyjny orzeczeń komisji lekarskich o zdolności funkcjonariuszy do służby w Policji obejmuje sprawdzenie prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie stanu zdrowia badanego, w szczególności czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby była zgodna z przepisami ww. ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd nie jest natomiast władny, aby rozważać kwestie medyczne. Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby w Policji. Kontroluje natomiast przebieg postępowania i prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne.
W ocenie Sądu postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem zostało przeprowadzone zgodnie z powołanymi wyżej przepisami.
Orzekająca w I instancji [...] Rejonowa Komisja Lekarska była właściwa miejscowo i rzeczowo do orzekania w sprawie w myśl art. 16 i art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy. Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy RKL orzekała w składzie trzech lekarzy, którzy podpisali ww. orzeczenie. RKL dokonała oceny stanu zdrowia skarżącego na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich oraz zgromadzonej dokumentacji medycznej. RKL uwzględniła treść protokołu powypadkowego z dnia [...] sierpnia 2012 r., okoliczność leczenia w Poradni Neurologicznej oraz Ośrodku Rehabilitacji. W następstwie powyższego Komisja I instancji rozpoznała u skarżącego: (1) dyskopatię L4/L5 leczoną operacyjnie ([...] kwietnia 2012 r.) z zespołem bólowo-korzeniowym prawostronnym (wypadek w służbie - [...] marca 2012 r.) - § 73 pkt 2; (2) nadciśnienie tętnicze - § 47 pkt 1; (3) chorobę wrzodową żołądka w wywiadzie - § 49 pkt 2.
RKL dokonała kwalifikacji tego rozpoznania w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia z dnia 19 grudnia 2014 r., uznając, że skarżący jest dolny do służby w Policji z ograniczeniem, niezdolny do służby na dotychczas zajmowanym stanowisku; przeciwwskazane dźwiganie, ciężkie wysiłki fizyczne oraz służba na stanowiskach operacyjnych obciążających narząd ruchu - kategoria "B".
Centralna Komisja Lekarska, orzekająca w składzie trzech lekarzy, również działała zgodnie ze swoją właściwością w myśl art. 16 pkt 2, art. 17 ust. 3 pkt 1 oraz art. 45 ww. ustawy. Orzeczenie Komisji II instancji zostało poprzedzone konsultacją neurologiczną stosownie do art. 46 ww. ustawy. Wyniki konsultacji zostały utrwalone na karcie 11 akt administracyjnych.
Lekarz neurolog stwierdził u skarżącego zespół korzeniowy prawostronny z osłabieniem odruchu skokowego i ostatecznie rozpoznał "zespół bólowy u osoby ze zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa, leczony operacyjnie, aktualnie z zespołem korzeniowym prawostronnym. Stwierdził, że schorzenie należy kwalifikować do kategorii "B" według § 73 pkt 2 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby stanowiącego załącznik do rozporządzenia 19 grudnia 2014 r., gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B/C. Zaznaczył przy tym, że u orzekanego nie stwierdza się nasilonych objawów neurologicznych (niedowłady, zaburzenia czucia, zaburzenia troficzne). Orzeczenie kategorii zdrowia "B" zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich oznacza, że skarżący jest "zdolny do służby z ograniczeniem", a zatem, że stwierdzone choroby lub ułomności, zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną i uniemożliwiają mu pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na innym stanowisku.
Zgodnie z treścią § 73 pkt 2 ww. wykazu do tej jednostki redakcyjnej kwalifikuje się zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów z częstymi zaostrzeniami i objawami przedmiotowymi. Zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi, rozpoznanie objawów korzeniowych i zapaleń nerwów powinno opierać się na dokumentacji leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Kwalifikacja orzecznicza jest uzależniona od tego, w jakim stopniu porażenia (niedowłady), zaburzenia czucia i zaburzenia troficzne - ze względu na umiejscowienie, rozległość i mechanizmy wyrównawcze - upośledzają sprawność ustroju. Kwalifikacji orzeczniczej należy dokonywać w oparciu o obraz kliniczny oraz stopień upośledzenia organizmu i jego funkcjonowania. Diagnostyka obrazowa pełni funkcję pomocniczą i nie stanowi podstawy orzekania (dotyczy szczególnie MRI).
W świetle powyższego uznać należało, iż CKL dokonała prawidłowej kwalifikacji rozpoznanego schorzenia do § 73 pkt 2 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby, co z kolei skutkowało zaliczeniem skarżącego do kategorii "B". Jednocześnie CKL uznała, że w przypadku skarżącego schorzenie kręgosłupa nie rokuje poprawy stanu zdrowia i odzyskania pełnej sprawności fizycznej, zatem skarżący jest trwale niezdolny do służby na zajmowanym stanowisku.
CKL trafnie stwierdziła, że orzeczona przez RKL kategoria zdolności do służby jest niezgodna z art. 6 ust. 2 ustawy o komisjach lekarskich, bowiem oprócz określenia kategorii zdolności do służby ("B") obowiązkiem komisji jest wskazanie dodatkowo czy funkcjonariusz jest "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" czy "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku" jeżeli stwierdzone schorzenia rokują odzyskanie pełnej sprawności. Określenia tego nie zawierało zaskarżone orzeczenie RKL, zatem CKL zasadnie uchyliła zaskarżone orzeczenie i wydała nowe orzeczenie zgodne z ww. przepisem ustawy.
W ocenie Sądu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wydając zaskarżone orzeczenie CKL wzięła pod uwagę całość zgromadzonej dokumentacji medycznej oraz wynik przeprowadzonej dodatkowej konsultacji neurologicznej. Nieuzasadnione są zatem twierdzenia skarżącego, że rozstrzygnięcie CKL nosi cechy dowolności, bowiem nie uwzględnia całości materiału dowodowego. Zaznaczyć należy, że w aktach sprawy znajduje się powołany w skardze wynik badania neurologicznego skarżącego z dnia [...] stycznia 2016 r. oraz zaświadczenie [...] w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. Z kolei jak wskazał sam skarżący, wynik badania rezonansu magnetycznego przeprowadzonego w Pracowni Diagnostyki Obrazowej [...] nr [...] w [...] z dnia [...] października 2017 r. nie został złożony do akt sprawy w toku postępowania odwoławczego, bowiem jego opis został sporządzony dopiero w dniu [...] listopada 2017 r., tj. po wydaniu zaskarżonego orzeczenia CKL.
Nie można również zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia jest "niedostateczne i niepełne". Wyjaśnia ono bowiem w sposób adekwatny na jakiej podstawie dokonano kwalifikacji schorzenia skarżącego do § 73 pkt 2 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby oraz orzeczono kategorię "B" zdolności do służby.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi, iż CKL nie wskazała dokładnie jakie czynności i zadania skarżący będzie mógł wykonywać wobec orzeczonej niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku. Obowiązkiem komisji lekarskiej w przypadku orzeczenia wobec funkcjonariusza trwałej niezdolności do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku jest określenie warunków służby przeciwwskazanych dla badanego, co wynika wprost z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o komisjach lekarskich. W niniejszej sprawie CKL obowiązku tego dopełniła stwierdzając, iż przeciwwskazane są ciężkie wysiłki fizyczne i służba na stanowiskach obciążających narząd ruchu. Komisja nie jest natomiast zobligowana do określenia jakie zadania i czynności funkcjonariusz będzie mógł wykonywać w służbie.
Końcowo, odnosząc się do wniosku skarżącego o zarządzenie wstrzymania i uchylenie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji właściwego przełożonego, stwierdzić należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu było wyłącznie orzeczenie CKL z dnia [...] października 2017 r. w przedmiocie zdolności do służby w Policji, nie zaś inne decyzje dotyczące ukształtowania stosunku służbowego skarżącego. Stąd żądanie skarżącego, jako wykraczające poza zakres niniejszej sprawy, nie mogło być przedmiotem oceny Sądu w tym postępowaniu.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zakresie przyznania skarżącemu kategorii zdolności do służby w Policji "B", odpowiada prawu.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło