II SA/Wa 680/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-22

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Ewa Kwiecińska, Joanna Kube

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal, ale twierdzi, że zostało to na niej wymuszone i nie podjęła działań w celu ochrony posiadania?
Ratio decidendi
Opuszczenie lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności jest spełnione, gdy jest ono trwałe i dobrowolne. Samo werbalne deklarowanie zamiaru stałego przebywania w lokalu nie ma decydującego znaczenia, jeśli nie jest poparte konkretnymi działaniami. Brak podjęcia przez stronę działań w celu ochrony posiadania, np. poprzez powództwo posesoryjne, może świadczyć o dobrowolności opuszczenia lokalu, nawet jeśli strona zgłaszała interwencje na policji dotyczące wymiany zamków.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący został wymeldowany na wniosek żony, która wskazała, że nie zamieszkuje on w lokalu od ponad roku i nie łoży na jego utrzymanie, a przebywa w innym miejscu. Organ administracji uznał, że przesłanka opuszczenia lokalu została spełniona, ponieważ skarżący wyprowadził się, zabrał rzeczy osobiste i skoncentrował życie w innym miejscu, a jego zamiar opuszczenia lokalu potwierdza m.in. pozew rozwodowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów, twierdząc, że opuszczenie lokalu zostało na nim wymuszone przez małżonkę i że podejmował działania w obronie naruszonego posiadania, co zostało zlekceważone przez organ.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II SA/Wa 680 /04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Kwiecińska Asesor WSA Joanna Kube (spr.) Protokolant Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] na podstawie art. art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I. S. od decyzji Prezydenta m. P. z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...], orzekającej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych o wymeldowaniu wymienionego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy lokal przydzielony został przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w P. w dniu [...] grudnia 1991 r. I. S. na warunkach lokatorskich. W dniu [...] listopada 2003 r. z wnioskiem o wymeldowanie wymienionego z tego lokalu wystąpiła jego żona M. S. podnosząc, że nie zamieszkuje on w tym lokalu od ponad roku i nie łoży na jego utrzymanie. Wskazała, że mąż obecnie przebywa w lokalu należącym do konkubiny przy ul. [...] w P. W ocenie organu spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu będąca podstawą dokonania wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, bowiem jak wynika z materiału dowodowego I. S. wyprowadził się z przedmiotowego lokalu zabierając rzeczy osobiste i skoncentrował życie osobiste w innym miejscu. Ustalenia te zostały dokonane w oparciu o przesłuchanie stron, oraz przeprowadzoną kontrolę meldunkową w dniu [...] grudnia 2003 r. Fakt opuszczenia lokalu potwierdził zdaniem organu, także pozew rozwodowy z dnia [...] września 2003 r. złożony przez I. S. w Sądzie Okręgowym w P. W ocenie organu, zgłoszenie na Policji wymiany zamków w drzwiach wejściowych przez M. S. nie ma wpływu na ocenę dobrowolności opuszczenia przedmiotowego lokalu przez I. S., ponieważ poza pouczeniem przez organy Policji o możliwości skierowania sprawy do Sądu, nie wywołało to żadnego skutku prawnego. I. S. mimo podnoszonego zarzutu braku dobrowolności opuszczenia lokalu, nie podjął działań w celu wszczęcia postępowania o ochronę posiadania. Nie zostało również wszczęte żadne postępowanie w sprawie uniemożliwienia mu zamieszkania w spornym lokalu. Organ stwierdził, że samo zgłoszenie interwencji na Policji w tej sprawie nie spowodowało wszczęcia takiego postępowania. W skardze do Sądu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i oraz zwrot kosztów postępowania. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6 ust. 1, 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz naruszenie art. 7 i 78 § 1 kpa. Uzasadniając skargę skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił jego zamiaru stałego przebywania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. Wyjaśnił, że opuszczanie lokalu zostało na nim wymuszone przez małżonkę. W jego ocenie przesądzającym dowodem wskazującym, że podejmował działania w obronie naruszonego posiadania jest zaświadczenie Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia [...] stycznia 2004 r. i przeprowadzenie na tę okoliczność dowodu z materiałów operacyjnych. Twierdzi, że jego wniosek w tym względzie został zlekceważony przez organ. Podkreślił, że nie ma wpływu na skuteczność działań organów ścigania. Zwrócił uwagę, że nie został zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z kontroli meldunkowej. Podniósł, że kontrola ta wykazała, że w lokalu tym są jego rzeczy osobiste spakowane przez żonę do worków. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw faktycznych i prawnych do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące w badanej sprawie rozstrzygnięcie, dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w którym od 19 czerwca 2002 r. nie występuje już, z mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (ogłoszonego w Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716), przesłanka utraty uprawnienia do przebywania w lokalu. Czyli, jeżeli osoba posiadająca dotychczas uprawnienie do przebywania w lokalu opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania, to od dnia 19 czerwca 2002 r. wystarczającą i jedyną przesłanką do wymeldowania jest opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania. Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku wskazał, że ewidencja ludności, na którą składa się również instytucja wymeldowania, służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – wyrok z dnia 14 maja 2001 r. sygn. akt V SA 1496/00 - LEX nr 54454). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (por. wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3169/00 LEX nr 50123). Opuszczenie lokalu jest to nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym ośrodku swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W ocenie Sądu, okoliczność opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w P. została przekonywująco i zgodnie z zasadami poprawnego wnioskowania wykazana przez Wojewodę [...]. Zgromadzony materiał dowodowy wskazuje również, że skarżący nie ma zamiaru na stałe przebywać w przedmiotowym lokalu, a jego centrum życiowym stało się inne miejsce. Samo werbalne deklarowanie takiego zamiaru nie ma w sprawie decydującego znaczenia, skoro nie zostało poparte żadnymi konkretnymi działaniami, wolę taką urzeczywistniającymi. Niekwestionowana przez strony okoliczność nieprzebywania przez skarżącego w miejscu stałego zameldowania wskazuje, że faktycznym jego zamiarem nie jest zamieszkiwanie w tym lokalu z zamiarem pobytu stałego. Jak trafnie podniósł organ, zamiaru przebywania na stałe w spornym lokalu nie da się wywnioskować z samego faktu powiadomienia Policji o wymianie zamków w drzwiach przez byłą żonę. Skarżący nie wykazał, że domagał się ochrony posiadania w drodze powództwa posesoryjnego do sądu powszechnego. Tylko w wypadku jego uwzględnienia można byłoby przyjąć, że opuszczenie lokalu było pozbawione dobrowolności. Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd nie uwzględnił wniosku o zasądzenie kosztów według norm przewidzianych, ponieważ zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło