II SA/Wa 681/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędzia WSA Adam Lipiński, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2005 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [... lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie świadczenie w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] stycznia 2005 r., odmawiającą przyznania T. W. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu podał, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w powołanym art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie nie została uznana za całkowicie niezdolną do pracy, jak również nie osiągnęła wieku emerytalnego określonego dla kobiet, 60 lat. Podnoszone przez panią T. W. trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającego uzasadnienia do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podał także, że świadczenia wymienione w powołanej ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych dotyczą przyznania prawa do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy, w tym renty szkoleniowej, renty rodzinnej, dodatku pielęgnacyjnego oraz dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełniej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. T. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i przyznanie jej prawa do świadczenia w drodze wyjątku. W dniu 14 grudnia 2004 r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że z uwagi na stan zdrowia jest ona częściowo niezdolna do pracy. Z taką decyzją skarżąca nie może się zgodzić, bowiem lekarz, pod którego opieką pozostaje od kilkunastu lat, twierdzi, że z uwagi na stan zdrowia jest ona całkowicie niezdolna do pracy. Powołała się ponadto na trudną sytuację materialną. Na tej podstawie wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę p. T. W. pod tym kątem, Sąd stwierdził, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, podejmując zaskarżone decyzje w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia w drodze wyjątku, nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną odmowy przyznania p. T. W. prawa do świadczenia w drodze wyjątku stanowił przepis art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Z treści tego przepisu wynikają cztery przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać wnioskodawcy prawo do świadczenia w drodze wyjątku, a mianowicie: ” wnioskodawca jest lub był osobą ubezpieczoną, albo jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, ” wnioskodawca nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, ” wnioskodawca nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, ” wnioskodawca nie ma niezbędnych środków utrzymania. Niewątpliwie jedna z przesłanek wymienionych w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie została spełniona, bowiem z dokumentacji zawartej w aktach rentowych skarżącej wynika, że nie została ona uznana za całkowicie niezdolną do pracy z uwagi na stan zdrowia, nie osiągnęła również wieku emerytalnego - 60 lat. Podnoszone przez skarżącą trudne warunki materialne nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Skoro więc skarżąca nie spełnia warunków określonych w powołanym przepisie art. 83 ust. 1 ustawy, to decyzja odmawiająca jej przyznania świadczenia w drodze wyjątku, prawa nie narusza. Ze względu na uznaniowy charakter świadczeń w drodze wyjątku i bardzo ogólne określenie kryteriów ich przyznawania, Sąd ustalał czy Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji zachował w postępowaniu administracyjnym wszelkie wymogi procesowe, gwarantujące p. T. W. wszechstronne i wnikliwe rozpatrzenie jej sprawy. Dokonując ustaleń w tym zakresie Sąd uznał, że Prezes ZUS przy wydawaniu zaskarżonych decyzji przestrzegał zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 kpa), a więc podejmował wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa). Wreszcie w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) oraz uzasadnił swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 kpa. Z tych względów Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.