II SA/Wa 682/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Anna Mierzejewska (spr.), , Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę II SA/Wa 682/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Burmistrz Miasta M., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 1984 r. Nr 32, poz. 174 z późn. zm.) oraz Wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01), po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego na wniosek Pani I.W., odmówił wymeldowania Pana J.S. z lokalu położonego w M. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na wniosek [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wymeldowania męża jej wnuczki [...] z lokalu przy ulicy [...] w M.. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w M. przy ulicy [...] są I.W. i W.W.. Na nieruchomości tej są dwa budynki (nowy bez numeru porządkowego). Wszystkie osoby mieszkające w tych dwóch budynkach są zameldowane pod jednym numerem porządkowym przy ulicy [...]. Pan J.S. został zameldowany w dniu [...] czerwca 1997 r. jako rodzina – mąż B.S., która jest córką współwłaściciela nieruchomości W.W. oraz wnuczką I. W.. Ponadto w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że J.S. nie opuścił lokalu przy ulicy [...] dobrowolnie, lecz po powrocie ze szpitala, tj. od dnia [...] listopada 2002 r., nie został wpuszczony do lokalu. Pan J.S. przez cały czas po opuszczeniu szpitala w listopadzie 2002 r. próbował wejść i zamieszkać w lokalu (nowy budynek bez numeru porządkowego) na posesji przy ulicy [...], w którym wcześniej mieszkał z żoną i dzieckiem. Ponadto J.S. przedsięwziął następujące działania celem powrotu do wspólnego domu (nowy budynek bez numeru): - wystąpił do sądu o ustalenie sposobu korzystania ze wspólnego domu (bez numeru porządkowego), - wystąpił do Komisariatu Policji w M. w dniu [...] listopada 2003 r. o pomoc w wejściu do wspólnego lokalu, - wystąpił do Komornika Sądowego w G. o wyegzekwowanie postanowienia Sądu ustalającego sposób korzystania ze wspólnie zajmowanego domu. Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyt. wyżej ustawy oraz zmianą wprowadzoną wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. W tej sytuacji nie zachodzą podstawy do wymeldowania J.S. z przedmiotowego lokalu. W następstwie odwołania złożonego przez I.W. decyzją z dnia [...] marca 2004 r. [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji podano art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Organ odwoławczy podał, że nie stwierdził podstaw do zmiany zajętego stanowiska przez organ I instancji. Stosownie do pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 18 lipca 2001 r. Nr 87, poz. 960 ) wymeldowanie w drodze decyzji administracyjnej następuje, gdy osoba opuści miejsce dotychczasowego pobytu stałego, nie dokonując wymeldowania. J.S. nie utracił uprawnień do pobytu w lokalu położonym w M. przy ulicy [...], ponieważ opuszczenie przez ww. przedmiotowego lokalu było związane z pobytem w szpitalu i nie może przesądzać o utracie jego uprawnień do pobytu w tym lokalu. Organ podkreślił również, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wprowadzenie do ustawy o ewidencji ludności przez ustawę zmieniającą z dnia 26 kwietnia 1984 r. przepisu art. 9 ust. 2, który uzależnił zameldowanie od przedstawienia uprawnień do przebywania w lokalu, a także wymeldowanie od utraty tych uprawnień, naruszało istotę ewidencji ludności, która polega wyłącznie na rejestracji danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję I.W. wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu podała, że J.S. został za jej zgodą zameldowany w budynku położonym w M. przy ulicy [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 1997 r. ówczesny burmistrz miasta zatwierdził podział nieruchomości na dwie działki [...] – zabudowana i [...] - przeznaczona pod zabudowę. W stosunku do działki [...] wydane zostało pozwolenie na zabudowę. Dalej podała, że w dniu [...] listopada 2003 r. wraz z synem W. wystąpiła do Burmistrza Miasta M. o wymeldowanie J.S., ponieważ nie posiada tytułu prawnego do przebywania w miejscu zameldowania, ponadto po samowolnym wyjściu ze szpitala [...] od razu nie powrócił do miejsca zameldowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego. Przesłanki wymeldowania z miejsca stałego pobytu zostały określone w przepisie art. 15 ust. 2 cyt. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Według tego przepisu organ administracji wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu, przewidziane w art. 9 ust. 2 tej ustawy i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego albo osoby, która bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Powołany w art. 15 ust. 2 przepis art. 9 ust. 2 dotyczy zameldowania i stanowi, że przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu (pomieszczeniu), w którym ma nastąpić. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 orzekł, że przepis art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy o ewidencji ludności dowodach osobistych jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej z tego względu – jak wynika z motywów wyroku – że nakłada na osobę meldującą się obowiązek przedstawienia uprawnienia do przebywania w lokalu ( pomieszczeniu ), w którym ma nastąpić zameldowanie. Oznacza to, że w świetle art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu ( pomieszczeniu) jest sam fakt jej przebywania w oznaczonym lokalu ( pomieszczeniu) bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnień do przebywania w nim. Jest to konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby ( art. 1 ust.2 cytowanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r.). Analogicznie jak zameldowanie również wymeldowanie ( art. 15 ust. 1 powyższej ustawy) jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu ( o jego opuszczeniu). Identycznie więc jak w przypadku zameldowania również przy wymeldowaniu źródłem powinności organu administracji dokonania tej czynności jest sam fakt opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu przez osobę podlegającą wymeldowaniu niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienia do przebywania w tym lokalu. Podnoszone przez I.W. zarzuty odnośnie nieposiadania uprawnień do przebywania w przedmiotowym lokalu przez J.S. są zatem w obecnym stanie prawnym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej o wymeldowanie. Trafnie ustalił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, że J.S. dobrowolnie opuścił lokal położony w M. przy ulicy [...] i nie wymeldował się z niego. J.S. opuścił przedmiotowy lokal w związku z pobytem w szpitalu i po wyjściu ze szpitala podjął działania faktyczne i prawne mające na celu umożliwienie powrotu do tego lokalu. Wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 nie spełnione zostały przesłanki do wymeldowania wyżej wymienionego. Podkreślić również należy, że kwestia posiadania przez J.S. praw do spornego lokalu w świetle cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie może mieć wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Zameldowanie w lokalu nie jest źródłem praw do niego i nie ma znaczenia dla kształtowania stosunków cywilno - prawnych pomiędzy stronami. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.