II SA/Wa 684/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2024 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia : odrzucić skargę Decyzją z [...] lutego 2024 r. (znak [...]) Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku K. C., orzekł o odmowie przyznania wnioskodawcy świadczenia (renty rodzinnej) w drodze wyjątku. Pismem z [...] marca 2024 r. (data wpływu do organu – [...] marca 2024 r.) skarżący złożył do Prezesa ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z [...] lutego 2024 r. Następnie pismem z [...] marca 2024 r. (data wpływu do organu – [...] marca 2024 r.) skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisaną wyżej decyzję Prezesa ZUS o odmowie przyznania prawa do renty rodzinnej w drodze wyjątku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi lub ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przystępując do rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 3 zd. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwana dalej: p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Jak z powyższego wynika, ustawodawca wprowadził wybór sposobu zaskarżenia decyzji organu I instancji, albo poprzez złożenie do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albo wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Prawo wyboru środka zaskarżenia zostało pozostawione stronie, powyższe nie oznacza jednak, że strona może wnieść zarówno wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego strona wnosi wyłącznie wówczas, gdy nie korzysta z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prawidłowa wykładnia art. 52 § 3 p.p.s.a. prowadzi zatem do konkluzji, że jeżeli stronie przysługuje prawo złożenia od decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję "bez skorzystania z tego prawa". Zwrot ten wskazuje nie tylko na możliwość zaskarżenia do sądu decyzji bez wcześniejszego wykorzystania wniosku określonego w art. 127 § 3 k.p.a., lecz trzeba go też traktować jako sformułowanie ustanawiające warunek dopuszczalności skargi. Treść art. 52 § 3 p.p.s.a. powinna być zatem interpretowana w ten sposób, że jeżeli strona skorzysta z prawa zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, to przestaje być uprawniona do wniesienia skargi na decyzję zaskarżoną tym wnioskiem. Można więc stwierdzić, że w sytuacji gdy strona zdecydowała się zakwestionować decyzję przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie zaskarżyła tę decyzję do sądu administracyjnego, skarga będzie musiała zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Analogiczne rozwiązane musi być stosowane także wtedy, kiedy strona wniosła skargę w dniu, w którym złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zob.: dr Agnieszka Ciesielska, artykuł: "Możliwość zaskarżenia do sądu decyzji administracyjnej bez skorzystania z przysługującego od niej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2019 r., nr 3, s. 66–81). Treść art. 54a p.p.s.a. świadczy przy tym, że wolą ustawodawcy było nadanie prymatu trybowi weryfikacji decyzji w toku instancji administracyjnych. W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie wniósł do Sądu skargę na decyzję wobec której złożył ten wniosek. Decyzja skarżącego o wyborze środka zaskarżenia determinuje dalsze postępowanie w sprawie. W przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia wydanego niejako w I instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., II GSK 4285/17, publ.: cbois). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Skoro złożona przez skarżącego skarga złożona została na tą samą decyzję, w odniesieniu do której K. C. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to skarga ta jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.