II SA/Wa 69/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla D. S. adwokata D. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 14 kwietnia 2009 r. oraz załączonych dokumentów, w tym zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w J. z dnia [...] r. ustalono, co następuje. Skarżąca jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Zaliczona została do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Wymaga rehabilitacji leczniczej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że z mężem pozostaje w separacji. Utrzymuje się z alimentów od męża w wysokości 250 zł miesięcznie i środków z pomocy społecznej w wysokości 50 zł miesięcznie. Jako majątek wykazała w formularzu współwłasność gospodarstwa rolnego o powierzchni 4,50 ha. Oświadczyła, że nie pobiera unijnych dopłat z tego tytułu. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy wymieniona sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Koszty sądowe obejmują zarówno opłaty sądowe (wpis i opłatę kancelaryjną) jak i zwrot wydatków (art. 211 w zw. z art. 212 § 1 powołanej ustawy). Na mocy powołanego przepisu skarżąca z mocy prawa zwolniona jest w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem zarówno przed sądem pierwszej instancji - Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, jak i sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek określonych w ustawie i winien być oddalony. Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Na podstawie informacji przedstawionych w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że skarżąca spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawczyni znajduje się aktualnie trudnej sytuacji materialnej. Dochód miesięczny wynosi jedynie 300 zł. Skarżąca nie wskazała wprawdzie wysokości stałych miesięcznych wydatków jednakże stwierdzić należy, że kwota ta wystarczyć musi na codzienne utrzymanie i dokonanie niezbędnych opłat. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Strona nie dysponuje w chwili obecnej środkami umożliwiającymi ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, zaś przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia sądu I instancji obowiązuje przymus adwokacko – radcowski. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w pkt. 2 postanowienia.