II SA/Wa 690/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki - oddala skargę - Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją [...] lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257); zwanej dalej k.p.a., w związku z art. 52 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 173) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1352), - po rozpatrzeniu odwołania P.S., utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Dywizji [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny. P.S., pełniący zawodową służbę wojskową na stanowisku [...] w Wydziale [...] o stopniu etatowym [...] w Dywizji [...], w dniu [...] września 2017 r. wystąpił do Dowódcy Dywizji [...] z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki, poprzez pokrycie czesnego za naukę oraz zwrotu kosztów przejazdu do i z miejsca pobierania nauki, na niestacjonarnych studiach drugiego stopnia na Wydziale [...] w [...] w G. na kierunku [...] w specjalności [...]. Dowódca Dywizji [...], wobec uznania, iż ww. żołnierz zawodowy nie spełnia warunków, o których mowa w art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej, do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem przez niego nauki, w dniu [...] października 2017 r. decyzją nr [...] odmówił P.S. udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. Uzasadniając przedmiotowe rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał m.in., że przedstawiona dokumentacja w żaden sposób nie wskazuje na to, aby kierunek studiów był zgodny z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym stanowisku służbowym, nadto oficer nie był planowany do wyznaczenia na wyższe stanowisko służbowe, a tematyka studiów nie jest zbieżna z obowiązkami [...]. Organ wskazał również, że w dacie rozpatrywania wniosku nie posiadał środków finansowych na pokrycie kosztów nauki określonych we wniosku. Od powyższej decyzji P.S. wniósł pismo, zakwalifikowane przez Dowódcę Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, jako odwołanie od decyzji Dowódcy Dywizji [...]. W ocenie organu II instancji, zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ wskazał, że przepis art. 52 ust. 5 ustawy pragmatycznej daje dowódcy jednostki wojskowej możliwość zawarcia z żołnierzem zawodowym umowy o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem przez żołnierza zawodowego nauki, jedynie po uzyskaniu uprzedniej zgody organu uprawnionego do wyznaczenia żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe. Nadto, zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie nauki żołnierzy zawodowych, w przypadku, gdy dowódca ma zaplanowane środki finansowe i żołnierz zawodowy spełnia warunki do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki, dowódca jednostki wojskowej występuje do organu uprawnionego do wyznaczania żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy. W ocenie organu, z powyższego przepisu wynika, że po wpłynięciu wniosku o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki, dowódca jednostki wojskowej ustala, czy spełnione są warunki do udzielenia takiej pomocy. W przypadku, gdy ustalenia te zakończą się wynikiem negatywnym, zastosowanie ma przepis § 7 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, zgodnie z którym dowódca jednostki wojskowej w drodze decyzji odmawia żołnierzowi zawodowemu udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. Jednak, aby zgody tej właściwy organ mógł udzielić, musi zostać spełniony między innymi warunek określony w art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej, a mianowicie "pomoc może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym". Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych stwierdził, iż nie ma podstaw do twierdzenia, że oficer planowany był do wyznaczenia na inne od zajmowanego stanowisko służbowe, a posiada kwalifikacje niezbędne do pełnienia służby na obecnie zajmowanym stanowisku służbowym. Nadto wybrany przez oficera kierunek, nie jest zbieżny z aktualnie zajmowanym stanowiskiem służbowym. Organ uznał, iż uzyskanie przez P.S. stopnia zawodowego magistra na kierunku [...] w specjalności kryminalistyka i kryminologia, nie jest przydatne na zajmowanym stanowisku służbowym, stanowi jedynie poszerzenie posiadanej przez ww. oficera wiedzy. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez stronę w odwołaniu, Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wskazał, że przesłanki udzielenia pomocy w związku z podjętą przez żołnierza zawodowego nauką, określone w art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej, tj. zbieżność zarówno poziomu, jak i kierunku nauki z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym, mają charakter warunków koniecznych i niespełnienie choćby jednego z nich zobowiązuje właściwego dowódcę jednostki wojskowej do wydania decyzji o odmowie udzielenia pomocy finansowej. W ocenie Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych żądania strony nie spełniają kryteriów określonych w art. 52 ust. 4 ustawy pragmatycznej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję P.S. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postepowania. Zarzucił organowi brak obiektywizmu i odmienną dotychczasową praktykę organu I instancji w zakresie udzielania pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną przesłanką zaskarżonej decyzji jest przepis art. 52 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 173 ze zm.). Przepis ten wskazuje, iż żołnierz zawodowy może podjąć naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych (ust. 1). O fakcie pobierania nauki powinien on poinformować pisemnie dowódcę jednostki wojskowej, w której zajmuje stanowisko służbowe (ust. 2). Żołnierz zawodowy może wystąpić do organu wojskowego właściwego do wyznaczenia go na wyższe stanowisko służbowe o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 3 i 5). Pomoc ta może być udzielona wyłącznie w przypadkach, gdy poziom i kierunek nauki są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym (ust. 4). Definicję stanowiska służbowego zawiera przepis art. 6 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy. Przepis ten wskazuje, iż stanowisko służbowe to usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z określonymi dla tego stanowiska: a) nazwą, b) stopniem etatowym, c) grupą lub grupami uposażenia, d) korpusem osobowym, e) grupą osobową, f) specjalnością wojskową. Z przepisu art. 52 ust. 4 wojskowej ustawy pragmatycznej wynika, iż bezwzględną przesłanką udzielenia żołnierzowi pomocy jest ścisłe powiązanie zarówno poziomu, jak i kierunku podjętej nauki z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub planowanym w przyszłości do zajęcia przez oficera stanowiskiem służbowym. Ustawodawca nie przewiduje więc przyznania pomocy żołnierzowi, jeśli podjęte studia lub inny rodzaj dokształcania nie będzie zbieżny z wymaganymi kwalifikacjami na zajmowanym lub na planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Należy wskazać, że to wykorzystanie nie odnosi się do pogłębiania wiedzy przydatnej na zajmowanym lub planowanym do objęcia stanowisku służbowym, lecz wiedzy niezbędnej, ukierunkowanej na potrzeby służby wojskowej. Podkreślenia również wymaga, iż decyzja o przyznaniu pomocy jest decyzją uznaniową. Żołnierz nawet, jeśli spełnia warunki opisane w przepisie, może nie otrzymać pomocy, jednak organ w takiej sytuacji powinien wskazać powody, dla których nie udzielono mu takiej pomocy. Szczegółowy tryb pobierania nauki przez żołnierzy zawodowych oraz rodzaj i zakres pomocy, jaka może być im udzielana, określony został w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 września 2014 r. w sprawie nauki żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1352). Zgodnie z § 5 i § 6 tego rozporządzenia, w przypadku gdy żołnierz spełnia warunki do udzielenia pomocy w związku z pobieraniem nauki, dowódca jednostki wojskowej występuje do organu uprawnionego do wyznaczania żołnierza na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe z wnioskiem o wyrażenie zgody na zawarcie umowy, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy. Negatywne rozpatrzenie wniosku strony skutkuje obowiązkiem wydania przez dowódcę jednostki wojskowej decyzji administracyjnej. Decyzję taką wydaje się tylko i wyłącznie z powodów określonych w § 7 pkt 1-3 powołanego rozporządzenia, tj. odmawia się w przypadku; 1) niezaplanowania środków w planie finansowym; 2) niespełnienia warunków, o których mowa w art. 52 ust. 4 ustawy; 3) niewyrażenia zgody, o której mowa w art. 52 ust. 5 ustawy. W rozpatrywanej sprawie organu orzekające w sprawie słusznie podniosły, że kierunek i specjalność studiów, na które uczęszczał skarżący nie są zbieżne z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanoi9sku służbowym. Skarżący podjął bowiem studia na kierunku [...] w specjalności [...] w [...] w G. Jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej ww. uczelni wyższej -powyższa studia mają przygotować studentów do pracy we jednostkach policji, straży granicznej i służb specjalnych, a więc w tych służbach w których warunkiem koniecznym sprawnego działania są poznane w trakcie studiów teoretyczne i praktyczne zagadnienia z zakresu przestępczości. Przedmioty wykładane w trakcie studiów to m.in. taktyka i technika kryminalistyczna, postępowanie w sprawach nieletnich, polityka penitencjarna. Tymczasem jak wynika z akt personalnych skarżącego jego zakres obowiązków (k-66) obejmuje zagadnienia związane z rozpoznaniem na współczesnym polu walki w tym przede wszystkim rozpoznaniem o charakterze elektronicznym ,a więc nie ma ono nic wspólnego z technikami kryminalistycznymi i zagadnieniom związanym ze zwalczaniem przestępczości. Ze znajdujących się w aktach personalnych opinii służbowych żołnierza zawodowego nie wynika również, aby przewidywano wyznaczenie P.S. na stanowiska służbowe związane ze zwalczaniem przestępczości w wojsku np. w Żandarmerii Wojskowej lub wojskowych służbach specjalnych. W takiej sytuacji nie spełnione zostały przesłanki z art. 52 ust. 4 ww. ustawy z dnia 11 września 2003 r. pozwalające na przyznanie skarżącemu świadczenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.