II SA/Wa 691/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-06
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Iwona Maciejuk, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji w innej miejscowości, dokonane z urzędu, narusza przepisy prawa, w szczególności zasady postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy o Policji, jeśli strona podnosi argumenty dotyczące trudności w dojazdach, kosztów, sytuacji rodzinnej i finansowej?Ratio decidendi
Przeniesienie policjanta do innej jednostki organizacyjnej Policji w innej miejscowości, dokonane z urzędu na podstawie przepisów ustawy o Policji, jest dopuszczalne i mieści się w granicach uznania administracyjnego przełożonego. Stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się szczególną dyspozycyjnością i podporządkowaniem, co oznacza, że organ jednostronnie kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Argumenty dotyczące trudności w dojazdach, kosztów czy sytuacji rodzinnej i finansowej strony, choć istotne z punktu widzenia funkcjonariusza, nie mogą przeważyć nad potrzebami służby, która jest nadrzędna. Kontrola sądowa takiej decyzji ogranicza się do oceny, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy decyzja nie jest dowolna, a nie do oceny celowości jej podjęcia.Stan faktyczny
Skarżący, policjant R.L., został rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji przeniesiony z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce, co wiązało się ze zwolnieniem z dotychczasowego stanowiska. W odwołaniu podniósł argumenty dotyczące trudności w dojazdach, kosztów, sytuacji rodzinnej i finansowej. Komendant Główny Policji uchylił rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia i przeniesienia, ustalając nowe daty, a w pozostałej części utrzymał w mocy. Skarżący zaskarżył rozkaz do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz ustawy o Policji, w tym nieuwzględnienie jego słusznego interesu. WSA oddalił skargę, uznając decyzję za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Kwiecińska Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – spec. Ewa Kielak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi R.L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z dotychczasowego stanowiska i przeniesienia na inne stanowisko służbowe – oddala skargę –
Komendant Wojewódzki Policji w K. rozkazem personalnym z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 i 2, art. 36 oraz art. 37 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), z dniem [...] stycznia 2016 r. powierzył skarżącemu sierż. sztab. R. L. pełnienie obowiązków służbowych na stanowisku referenta Zespołu do spraw [...] Komendy Miejskiej Policji w K., a dotychczas pełniącego obowiązki referenta Sekcji do spraw [...], zaś z dniem [...] stycznia 2016 r. zwolnił z pełnienia obowiązków służbowych oraz zajmowanego stanowiska i z dniem [...] stycznia 2016 r. przeniósł z urzędu, do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. W uzasadnieniu podał, że Komendant Powiatowy Policji w N. wystąpił z wnioskiem personalnym o przeniesienie sierż. szt. R. L. do pełnienia służby w tej jednostce wskazując na konieczność uzupełnienia stanu osobowego jednostki i potrzebą usprawnienia realizowanych zadań służbowych, zaś skarżący posiada odpowiednie przeszkolenie oraz doświadczenie zawodowe, co ułatwi realizację zadań w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie powiatu nowotarskiego.
W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2016 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i opisał swój dotychczasowy przebieg służby oraz wskazał, że nie został poinformowany przez przełożonych o możliwości przeniesienia do KPP w N., jak również nie został zapoznany z treścią wniosku personalnego złożonego przez Komendanta Powiatowego Policji w N. Wskazał, że Komenda Powiatowa Policji w N. oddalona jest od jego miejsca zamieszkania o około 80 km, co będzie generować miesięczny koszt dojazdu w kwocie około 1000 – 1200 zł, zaś czas dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby wynosić będzie od 2 do 4 godzin. Dodał, iż przemęczenie psychofizyczne doprowadzi do nieefektywnego wykonywania obowiązków służbowych, jak również opisał swoją sytuację finansową oraz stwierdził, że rozłąka z synem może doprowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych oraz problemów w szkole. Zwrócił się więc o określenie przez Komendanta Głównego Policji celów dotyczących jego przeniesienia, skoro nie przemawiają za tym żadne logiczne argumenty. Ponadto wszelkie decyzje podejmowane przez organy państwowe powinny być podejmowane z pełnym poszanowaniem praw człowieka, obowiązujących przepisów i norm prawnych, nie powinny również wpływać negatywnie na życie osoby, której decyzja dotyczy. Tymczasem wejście do obrotu prawnego zaskarżonej decyzji doprowadzi do sytuacji, w której nie będzie go stać na spłacenie zobowiązań finansowych, zaś przeniesienie do N. spowoduje ograniczenie jego prawa własności z uwagi na brak możliwości korzystania z opłaconych usług telewizyjnych czy internetowych.
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zajmowanego stanowiska oraz przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. i ustalił nową datę zwolnienia z zajmowanego stanowiska na dzień [...] lutego 2016 r. oraz datę przeniesienia do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. na dzień [...] marca 2016 r., zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja stanowi umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego, a jednym z podstawowych warunków wykonania tego zadania jest dyspozycyjność i zdyscyplinowanie jej funkcjonariuszy, zaś granice tej dyspozycyjności określa ustawa oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Stosunek służbowy policjanta nie jest więc stosunkiem pracy, którego istotną cechą jest równorzędność stron. Powyższe oznacza, że stosunek służbowy policjantów jako funkcjonariuszy służb zmilitaryzowanych charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność. Obowiązek policjanta podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej wynika wprost z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. W ten sposób przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej pełniącego służbę. Zatem osoba decydująca się dobrowolnie na podjęcie służby w Policji rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich. Przejawem natomiast tej szczególnej podległości służbowej, są wynikające z art. 32 ust. 1 i art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uprawnienia właściwego przełożonego do zwolnienia policjanta ze stanowiska, przeniesienia z urzędu do służby w innej miejscowości oraz mianowania na równorzędne stanowisko służbowe. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Przepis ten ma co prawda charakter kompetencyjny, ale w praktyce działania organów Policji, zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjęte zostało, że stanowi on samodzielną podstawę do podjęcia decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza Policji na inne równorzędne stanowisko służbowe. Stosownie natomiast do art. 36 ust. 1 ustawy o Policji policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji lub w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Stąd też Komendant Wojewódzki Policji w K. był organem administracji publicznej właściwym do wydania decyzji w przedmiocie przeniesienia policjanta z Komendy Wojewódzkiej Policji w K. do Komendy Powiatowej Policji w N., a ustawa nie określa żadnych warunków przeniesienia, nie wskazuje też kryteriów i przesłanek, którymi kierować się powinien organ dokonujący przeniesienia. Tak sformułowany przepis pozwala uznać, że przeniesienie policjanta do innej jednostki pozostawione zostało uznaniu organu, który kierować się powinien kryteriami potrzeb służby, jej interesu i koniecznością zapewnienia sprawnego, optymalnego wykonywania ustawowych zadań Policji. Stąd też kontrola takiej decyzji nie obejmuje celowości jej podjęcia, lecz zasadniczo sprowadza się do oceny, czy organ nie przekroczył granic uznania przyznanego mu ustawowo, a zatem czy decyzja nie jest dotknięta wadliwością, przy czym uznaniowość takiej decyzji nie oznacza oczywiście, iż może być ona dowolnie uzasadniona. Powyższe prowadzi więc do wniosku, że przełożony właściwy w sprawach osobowych jest uprawniony do jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego, w tym przeniesienia funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej w innej miejscowości bez jego zgody (z urzędu) i jest to decyzja uznaniowa, przy czym ramy tego uznania wyznacza proceduralna norma art. 7 k.p.a. Stąd też zaskarżony rozkaz uwzględnia obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne i nie ma charakteru dowolności, ponieważ jest konsekwencją potrzeb służby i Komendant Powiatowy Policji w N. na dzień [...] grudnia 2015 r. posiadał wysoki wskaźnik wakatów w garnizonie małopolskim (ok. 5%) oraz miał na celu właściwe rozdysponowanie sił i środków do faktycznych potrzeb funkcjonowania Komendy Powiatowej Policji w N. Zatem decyzję podjętą w zaistniałych okolicznościach przez organ I instancji, mieszczącą się w granicach nadanego mu upoważnienia ustawowego, należy uznać za uzasadnioną, albowiem przez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych działań oceniana jest sprawność Policji oraz jej skuteczność w zwalczaniu przestępczości i utrzymaniu porządku publicznego. Niewątpliwym jest również, że Komendant Wojewódzki Policji w K. uwzględnił zarówno interes społeczny, tożsamy w tym przypadku z interesem służby, jak i słuszny interes strony, bowiem skarżący posiada takie kwalifikacje zawodowe oraz doświadczenie, które przyczynią się niewątpliwie do poprawy realizacji zadań nałożonych na Komendę Powiatową Policji w N. Dodano, że skarżący zaskarżonym rozkazem personalnym został jedynie zwolniony z zajmowanego stanowiska i przeniesiony do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N., a dopiero Komendant Powiatowy Policji w N. w ramach posiadanych kompetencji będzie mógł dokonać mianowania wymienionego na nowe stanowisko służbowe. W dalszej części stwierdzono, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji, stosownie do przepisu art. 28 ustawy, powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby i – co już wyżej opisano – istotą jest dyspozycyjność funkcjonariuszy. Mając na uwadze powyższe wskazano, iż Komendant Wojewódzki Policji w K., jako organ administracji publicznej odpowiedzialny za ład i porządek na podległym mu terenie, a także zobowiązany do prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji w kierowanych jednostkach oraz komórkach organizacyjnych i prowadzenia polityki kadrowej zgodnie z zasadami racjonalnego gospodarowania zasobami ludzkimi, mając na uwadze predyspozycje osobiste policjanta i możliwość dalszego jego rozwoju zawodowego, a także interes społeczny, tożsamy z interesem służby, zwolnił skarżącego z dotychczas zajmowanego stanowiska oraz przeniósł go do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. Posiadane natomiast przez wymienionego doświadczenie zawodowe stanowi gwarancję szybkiego wdrożenia się przez policjanta w realizację nowych obowiązków służbowych. Co zaś się tyczy zarzutów wskazano, że Komendant Wojewódzki Policji w K. nadzoruje realizację czynności z zakresu zadań jednostek i komórek organizacyjnych na podległym mu terenie, a poprzez pryzmat właściwego zarządzania i podjętych przez niego działań oceniana jest sprawność tej jednostki, a także jego umiejętności w zakresie doboru kadr i obsady stanowisk. Dodano, iż dobór odpowiedniej kadry leży w gestii przełożonego właściwego w sprawach osobowych. W sytuacji natomiast, w której możliwość obsady stanowisk, a także kreowania polityki kadrowej byłaby ograniczona, zachwiana zostałaby struktura takich jednostek, a także podległość służbowa, tak ważna w instytucji jaką jest Policja. Stąd też nie znajduje uzasadnienia argument skarżącego dotyczący słusznego interesu policjanta, bo nawet jeśli przeniesienie do innej jednostki organizacyjnej Policji wiązać się będzie z pewnymi niedogodnościami (problemy z dojazdem) dla skarżącego, to nie może to być równoważne z potrzebami służby. Podkreślono, że słuszny interes strony nie może sprowadzać się do subiektywnego poczucia krzywdy skarżącego oraz do odmiennej od organu administracji oceny stanu faktycznego. W niniejszej natomiast sprawie taka sytuacja właśnie ma miejsce. Co do utrudnień w dojazdach do miejsca pełnienia służby oraz destabilizacji życia rodzinnego zauważono, że wymieniony nie jest jedynym policjantem borykającym się z problemem utrudnień w dojazdach do miejsca pełnienia służby, jednakże dynamiczna zmiana miejsca pełnienia służby nieodłącznie wiąże się ze specyfiką służby w Policji i policjant nie może oczekiwać, że przez cały okres pełnienia służby w Policji będzie ją pełnić na tym samym stanowisku w tej samej jednostce Policji. Stąd też ten aspekt nie może być determinantem decyzji strony służbowej odnośnie miejsca pełnienia służby policjanta. Dodano nadto, że odległość z miejscowości Z. w powiecie [...], gdzie zamieszkuje policjant, do K. to około 50 km, zaś z miejscowości Z. do N. to około 70 km, a zatem czas dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby nie powinien ulec radykalnemu wydłużeniu. Co do zarzutu o braku informacji o prowadzonym postępowaniu przed wydaniem rozstrzygnięcia stwierdzono, że zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dodano również, że w związku z przeniesieniem wymienionemu będzie przysługiwał zwrot kosztów dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby, a także możliwość ubiegania się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Na marginesie wskazano, że rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 37 ustawy o Policji, nie stanowi decyzji administracyjnej i w tej sytuacji nie może być rozpatrywane w ramach niniejszego postępowania. Na koniec dodano, że zgodnie z art. 110 k.p.a., organ który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia, a myśl art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji (art. 130 § 2 k.p.a.). Z uwagi więc na fakt, iż zaskarżonemu rozkazowi personalnemu nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, należało na nowo określić datę zwolnienia skarżącego z zajmowanego stanowiska oraz przeniesienia go do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący R. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go rozkazu personalnego zarzucając:
1) naruszenie art. 7 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu przy wydaniu zaskarżonej decyzji jego słusznego interesu i odstąpieniu od generalnej zasady załatwiania spraw zgodnie z interesem strony bez szczegółowego wykazania w postępowaniu uznaniowym, że sprzeciwia się temu ważny i uzasadniony interes społeczny,
2) naruszenie art. 10 k.p.a. polegające na niezapewnieniu skarżącemu jako stronie udziału w postępowaniu,
3) naruszenie art. 77 k.p.a. polegające na niezbadaniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz nierozważeniu wszystkich okoliczności podnoszonych przez skarżącego,
4) naruszenie art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. polegające na nieustosunkowaniu się do twierdzeń, które strona uznaje za istotne dla sposobu załatwienia sprawy,
5) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji i brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu;
6) naruszenie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie w ramach uznania administracyjnego dopuszczalne było przeniesienie skarżącego do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N.
W obszernym uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że organy obu instancji w żaden sposób nie uwzględniły jego słusznego interesu i uznanie to nie może jednak oznaczać całkowitej dowolności i braku racjonalności w działaniach przełożonych. jednakże przeniesienie na podstawie przepisów art. 36 ust. 1 i 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy, powinno respektować słuszny interes funkcjonariusza, musi być należycie i przekonująco uzasadnione, a przeprowadzone postępowanie musi odnosić się do wszystkich argumentów, jakie strona uznaje za istotne, zaś organy nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie uwzględniono jego słusznego interesu, wyrażającego się w braku możliwości codziennych dojazdów do pełnienia służby w N. Nie jest prawdą, iż wskutek przeniesienia czas dojazdu do pełnienia służby nie ulegnie radykalnemu wydłużeniu. Obecnie do Komendy Wojewódzkiej Policji w K. ma około 50 km, dojeżdż busem, czas dojazdu wynosi około 1.20 godziny w jedną stronę, czyli 2.40 godziny w dwie strony. Do Komendy Powiatowej w N. z Z. jest 80 km (nie jak podaje organ 70 km), przy czym nie odległość jest tutaj największym problemem, ale bardzo złe skomunikowanie Z. z N. i wynikający stąd brak możliwości dojazdu środkami komunikacji publicznej. Z W. nie ma bowiem ani pociągu ani autobusu czy też busu zapewniającego mu połączenie z N. Jak zdołał się dowiedzieć w jednostce w N., został przeniesiony do Referatu Ogniwa Patrolowo – Interwencyjnego Wydziału Prewencji i Ruchu Drogowego i w referacie tym służby są trzyzmianowe, zatem aby dojechać z Z. do N. musiałby z samej Z. do W. dojechać busem (10 minut), potem z W. busem do S. (30 minut). Z S. do N. PKS kursuje tylko 2 razy dziennie, natomiast pociąg PKP kilka razy dziennie, przy czym ilość kursów i godziny odjazdów kształtują się różnie w zależności od okresu w danym roku. Środki te nie zapewniają mu możliwości codziennych dojazdów do pracy i nie mam możliwości dojazdu pociągiem na godzinę 6.00. W najlepszym razie przy odjeździe autobusu bezpośrednio po wyjściu z pociągu w Komendzie Powiatowej Policji byłby o godzinie 6.30, tracąc tym samym na dojazd do pracy w jedną stronę co najmniej 2,5 godziny. Jeśli chodzi o busy to nie kursują one bezpośrednio do N. i z S. musiałby dojeżdżać z przesiadkami, a i tak nie dojechałby na czas do pracy, zaś na dojazd własnym samochodem go nie stać. Jeżeli chodzi o możliwość uzyskania rekompensaty tych kosztów, to na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak mieszkania (Dz. U. z 2013 r., poz. 1130 z późn. zm.) może otrzymać dodatek za brak mieszkania w miejscowości, w której pełnię służbę w łącznej wysokości wynoszącej obecnie średnio około 340 zł. Ponadto na podstawie § 23 ust. 3 rozporządzenia ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r. w sprawie wysokości, warunków i trybu przyznawania policjantom należności za podróże służbowe i przeniesienia (Dz. U. z 2002 r., Nr 191, poz. 1598 z późn. zm.) może liczyć na zwrot kosztów dojazdu liczony w wysokości 1/22 ceny miesięcznego biletu na przejazd w klasie II pociągu osobowego przewidzianej dla odległości drogowej między granicami administracyjnymi miejscowości zamieszkania i nowego miejsca pełnienia służby i w jego sytuacji byłaby to kwota około 400 zł miesięcznie. Natomiast w razie np. niespodziewanej niezdolności do pracy może się okazać, że poniesie wydatek na zakup biletu miesięcznego, a zwrot kosztów nastąpi w kwocie zdecydowanie niższej faktycznie, więc na dojazdy do służby będzie co miesiąc musiał wydatkować dodatkowo kwotę około 1.000 zł, której Komenda nie zwróci, a jego miesięczny dochód wynosi obecnie około 2.900 zł netto oraz zaciągnął kredyt hipoteczny na kapitalny remont otrzymanego w spadku domu, gdzie miesięczna rata tego kredytu wynosi 820 zł. Ponadto ponosi koszty spłaty innych kredytów zaciągniętych na wyposażenie domu oraz opłaty za media i inne. Nie dysponuje zatem żadną wolną kwotą, którą mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów dojazdu do N. Przeniesienie go do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. wpłynie zatem katastrofalnie na jego sytuację finansową i bytową oraz praktycznie uniemożliwi mu pełnienia służby. Zatem organy obu instancji nie wyjaśniły i nie uwzględniły przy wydawaniu decyzji wszystkich istotnych okoliczności sprawy, ograniczyły się wyłącznie do wskazania istnienia interesu społecznego, wykazując go w sposób iluzoryczny, posługując się ogólnikami i formułami, które mogłyby znaleźć się w uzasadnieniu każdej tego typu decyzji. Powołane w uzasadnieniu rozkazu potrzeby organizacyjne stanowiły jedynie pozorną przyczynę przeniesienia go do Komendy Powiatowej Policji w N. i uzasadnienie zaskarżonego rozkazu w sposób iluzoryczny odwołuje się do braków kadrowych w Komendzie Powiatowej Policji w N. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie udziela również odpowiedzi na pytanie, czym konkretnie kierował się Komendant Powiatowy Policji w N. wnioskując o przeniesienie właśnie jego do Komendy Powiatowej Policji w N. Przeniesienie do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. stanowi w istocie przekreślenie zdobytych kwalifikacji i dotychczasowego doświadczenia zawodowego. W dalszej części opisał dotychczasowy przebieg służby i stwierdził, że faktycznym powodem przeniesienia go było dążenie bezpośredniego przełożonego do niedogodnych warunków pracy.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
W piśmie procesowym z dnia 5 października 2016 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe zarzuty i jednocześnie załączył zaświadczenie, że jego żona aktualnie jest w ciąży wysokiego ryzyka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 28 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji( tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), stosunek służbowy funkcjonariusza Policji powstaje w drodze mianowania na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby. Wynika z tego, że konsensusu stron wymaga jedynie zadecydowanie o przyjęciu do służby, a nie ustalenie warunków pełnienia tej służby. Kandydat do służby w Policji, oprócz posiadania predyspozycji wymienionych w art. 25 ustawy o Policji tj. musi być obywatelem polskim o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, winien mieć na uwadze, że służba w Policji podlega szczególnej dyscyplinie, której gotów się podporządkować. Istotą tej służby jest więc dyspozycyjność jej funkcjonariuszy i dlatego temu stosunkowi służbowemu nadano charakter stosunku administracyjnoprawnego, a więc takiego, w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Tak więc, zawarte w ustawie uregulowanie w zakresie rozstrzygania o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe, co do zasady daje przełożonemu służbowemu władzę przeniesienia funkcjonariusza do pełnienia służby na równorzędnym, czy też wyższym stanowisku.
Stosownie zaś do treści art. 32 ust. 1, 2 i 3 ustawy, przekształcenie stosunku służbowego policjanta w drodze przeniesienia służbowego następuje w formie decyzji (rozkazu personalnego), od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego. Analiza przepisów tej ustawy regulujących powyższe kwestie, prowadzi do wniosku, że nie ogranicza ona możliwości przeniesienia policjanta przez określenie przesłanek uzasadniających podjęcie stosownego rozstrzygnięcia, lecz pozostawia to uznaniu przełożonego. Są to przesłanki kompetencyjne wskazujące, który przełożony jest właściwy do podjęcia takiego rozkazu personalnego. Uprawnienia przełożonych do przeniesienia policjanta do pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę określa art. 36 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjant może być przeniesiony do pełnienia służby albo delegowany do czasowego pełnienia służby w innej miejscowości z urzędu lub na własną prośbę. Jedyne ograniczenie w zakresie przeniesienia policjanta bez jego zgody na inne stanowisko służbowe zawiera przepis art. 38 ust. 1 i 2 tej ustawy, który reguluje przeniesienie policjanta na niższe stanowisko służbowe i uzależnia podjęcie takiej decyzji od zaistnienia przesłanek ustawowych określonych w tym przepisie.
Z treści powyższych przepisów wynika, że rozkaz personalny w sprawie zwolnienia policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia go do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej Policji pozostaje w gestii jego przełożonego. Jeżeli zatem skarżący zajmował stanowisko referenta Sekcji do Spraw [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w K., to właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie jego zwolnienia z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do innej jednostki organizacyjnej był Komendant Wojewódzki Policji w K.
Ponadto z chwilą przeniesienia skarżącego do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N., przełożonym właściwym do mianowania go na stanowisko służbowe stał się nowy przełożony w osobie Komendanta Powiatowego Policji w N.
Zatem Komendant Wojewódzki Policji w K. w granicach swoich kompetencji, nakreślonych brzmieniem art. 32 ust. 1 ustawy o Policji, uprawniony był do podjęcia rozstrzygnięcia jedynie co do zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego w Komendzie Wojewódzkiej Policji w K. i przeniesienia go do dalszego pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. Natomiast komendantem właściwym do mianowania skarżącego na konkretne stanowisko służbowe w Komendzie Powiatowej Policji w N. jest komendant tej jednostki. Ocena, czy stanowisko służbowe, na które skarżący został mianowany odpowiada wymogowi równorzędności w stosunku do stanowiska służbowego poprzednio zajmowanego może zostać zatem przeprowadzona dopiero w przypadku zakwestionowania rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji N o mianowaniu na stanowisko służbowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1118/10), zaś w chwili obecnej przedwczesne jest i nieuprawnione powoływanie się przez skarżącego, że będzie on pełnił służbę – "jak zdołał się dowiedzieć" – na stanowisku w Referacie [...]. Zatem nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że z uwagi na ewentualne trudności z dojazdem do miejsca pełnienia służby, jej pełnienie nie będzie w pełni efektywne. Reasumując, dopiero faktyczne wyznaczenie go do pełnienia służby w Komendzie Powiatowej Policji w N. na określonym stanowisku służbowym zweryfikuje zarzut, że nie uwzględniono jego słusznego interesu.
W tym miejscu zauważyć należy, że sądowa kontrola decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza nie obejmuje celowości jej podjęcia, lecz zasadniczo sprowadza się do oceny, czy organ administracji nie przekroczył granic uznania przyznanego mu ustawowo, a zatem czy decyzja nie jest dotknięta dowolnością. Natomiast – zdaniem Sądu – zarówno uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak też okoliczności faktyczne sprawy, wystarczająco wykazują potrzebę mianowania skarżącego na nowe stanowisko służbowe.
Wszak uzasadniając zwolnienie policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, powołano się na potrzebę wzmocnienia stanu osobowego Komendy Powiatowej Policji w N. (ok. 5% wakatów) i potrzebą usprawnienia realizowanych zadań służbowych, a skarżący posiada odpowiednie przeszkolenie oraz doświadczenie zawodowe, co ułatwi realizację zadań w zakresie utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie powiatu nowotarskiego.
Zatem nie da się zakwestionować twierdzenia właściwych przełożonych skarżącego, że jego przeniesienie wywołane zostało potrzebami służby determinowanej realizacją ustawowych zadań Policji. Prawidłowość funkcjonowania Policji jako umundurowanej i uzbrojonej formacji opiera się na zhierarchizowaniu i podporządkowaniu służbowym. W takich warunkach nie do przyjęcia jest stanowisko, że funkcjonariusz Policji, a więc formacji, która ze swojej istoty wymaga podporządkowania oraz dyspozycyjności, nie mógłby zostać przeniesiony bez swojej zgody na inne równorzędne, czy też wyższe stanowisko służbowe, gdy przemawiałoby za tym dobro tej służby.
Odnosząc się raz jeszcze do wskazanych przez skarżącego trudności uciążliwości wywołanej dojazdem do nowego miejsca służby (czasem i kosztami dojazdu) to należy zwrócić uwagę, że przepisy pragmatyki służbowej przewidują możliwość rekompensowania policjantom pełniącym służbę poza miejscem zamieszkania niedogodności z tym związanych, poprzez zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, a także możliwość ubiegania się o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego i tej sytuacji nie można skutecznie powoływać się na nieuwzględnieniu jego słusznego interesu. Tym bardziej, że wydłużony czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i powrót do miejsca zamieszkania, nie spowoduje istotnego ograniczenia jego prawa własności do – jak podaje – korzystania z opłaconych usług telewizyjnych czy internetowych.
Co do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 10 k.p.a. stwierdzić należy, że powyższy zarzut mógłby odnieść skutek ale jedynie wówczas, gdyby skarżący wykazał, a czego wszak nie uczynił, że powyższe uchybienie uniemożliwiło mu dokonanie konkretnej czynności procesowej i miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak zawiadomienia funkcjonariusza o wszczęciu postępowania i wezwaniu go do wypowiedzenia się przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego nie miało istotnego wpływu na jego końcowy wynik. W wyroku z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 831/05 (publik. ONSA i WSA 2006/6/157) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł akceptowaną przez skład orzekający w rozpoznawanej sprawie tezę, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Tego zaś skarżący nie wykazał.
Odnosząc się do kolejnych zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie, bowiem organy Policji prawidłowo ustaliły istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.), oceniły zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 80 k.p.a.), a także uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. i tym samym nie naruszyły również zasad postepowania zawartych w art. 8 i 11 k.p.a. Ponadto organ drugiej instancji – wbrew stanowisku skarżącego – odniósł się w zasadzie do wszystkich zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu i w sposób bardzo szczegółowy uzasadnił swoje stanowisko. Natomiast nie odniósł się do zarzutu naruszenia jego prawa własności poprzez brak możliwości korzystania z usług telewizyjnych i internetowych, ale – w ocenie Sądu – powyższe naruszenie nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy.
Należy w tym miejscu jeszcze raz podkreślić, że funkcjonariusz, podejmując decyzję o dobrowolnym zgłoszeniu się do służby w Policji musi być przygotowany na podporządkowanie się szczególnej dyscyplinie służby oraz na związane z tym konsekwencje, które mogą oddziaływać na sferę jego życia prywatnego. Przełożony właściwy w sprawach osobowych jednostronnie i władczo kształtuje istotne składniki stosunku służbowego funkcjonariusza. W sytuacji zatem, gdy z uwagi na konieczność zapewnienia właściwej realizacji zadań służbowych przez Komendę Powiatową Policji w N. zaistniała potrzeba wzmocnienia stanu kadrowego tej jednostki, przeszkodą do uwzględnienia słusznego interesu funkcjonariusza był interes służby, w tym wypadku tożsamy z interesem społecznym. Zatem organ nie dopuścił się naruszenia art. 36 ust. 1 ustawy o Policji.
Na koniec zaś wskazać należy skarżącemu, że z załączonego zaświadczenia lekarskiego wynika, iż jego żona jest w 9 tygodniu ciąży wysokiego ryzyka, jednakże nie była w ciąży w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Stąd też nie sposób czynić zarzut organowi, że nie uwzględnił powyższej okoliczności, zaś skarżący aktualnie – mając powyższe na uwadze – w każdej chwili może się zwrócić drogą służbową do przełożonego o wzięcie powyższej okoliczności pod uwagę i podjęcie stosownej decyzji kadrowej.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło