II SA/Wa 693/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-12

Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo odmówił przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, uznając, że nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo od wymogów ustawowych dotyczących stażu pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes ZUS prawidłowo odmówił przyznania renty w drodze wyjątku, ponieważ skarżąca nie wykazała zaistnienia szczególnych okoliczności, które uniemożliwiły jej spełnienie wymogów ustawowych do uzyskania renty w trybie zwykłym. Sama trudna sytuacja materialna, wiek czy powszechne trudności na rynku pracy nie stanowią takich okoliczności. Konieczne jest kumulatywne spełnienie przesłanek: szczególnych okoliczności, całkowitej niezdolności do pracy lub wieku uniemożliwiających podjęcie zatrudnienia oraz braku niezbędnych środków utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca E.W. wniosła o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, wskazując na swoją całkowitą niezdolność do pracy spowodowaną tętniakiem mózgu oraz trudną sytuację materialną i życiową. Nie spełniała wymogów do renty w trybie zwykłym z powodu zbyt krótkiego stażu ubezpieczeniowego. Prezes ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające odstępstwo od przepisów, a przerwy w zatrudnieniu nie były spowodowane okolicznościami od niej niezależnymi. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) decyzją z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] o odmowie przyznania E. W. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: E. W. wnioskiem z dnia [...] września 2016 r. wystąpiła do Prezesa ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że od dnia [...] grudnia 2015 r. jest osobą niewidomą. Wyjaśniła, że stwierdzono u niej ucisk nerwów wzrokowych przez tętniak. Opisała swój stan zdrowia oraz przebyte zabiegi. Wskazała, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niesamodzielną. Podała, że nie spełnia przesłanek do przyznania renty w trybie zwykłym z uwagi na to, że w okresie dziesięciolecia poprzedzającego datę powstania niezdolności do pracy udowodniła 1 rok i 9 miesięcy okresów składkowych. Wyjaśniła, że przez długie lata była zarejestrowana jako osoba bezrobotna ale nie otrzymywała żadnych ofert pracy. Opisała również swoją sytuację materialną. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Prezes ZUS, działając na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 887 ze zm.) odmówił E. W. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku możliwe jest wyłącznie w przypadku, gdy spełnione są łącznie wszystkie przesłanki wymienione w art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a niespełnienie nawet jednej z nich wyklucza możliwość przyznania tego świadczenia. Organ podniósł, że z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, iż na przestrzeni 55 lat życia wnioskodawczyni udokumentowała tylko 14 lat, 9 miesięcy i 29 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Ponadto Prezes ZUS podniósł, że w 10-leciu przypadającym przed dniem złożenia wniosku o świadczenie w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych, wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym, udokumentowano jedynie 2 lata, 2 miesiące i 14 dni tych okresów. Zdaniem organu nie bez znaczenia pozostaje też fakt, że w latach [...],[...],[...] oraz [...] nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Prezes ZUS wskazał także, że przy orzekaniu w przedmiocie świadczeń w drodze wyjątku kluczowe są powody niespełnienia przez wnioskodawcę wymogów koniecznych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest wiec zbadanie, czy brak tych uprawnień był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu. W ocenie organu, w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych okresach przerw w ubezpieczeniu wobec wnioskodawczyni nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy. Całkowita niezdolność do pracy został u niej ustalona od dnia [...] grudnia 2015 r. Nie istniały zatem, w tym czasie, przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Organ podniósł także, że przerwa w wykonywaniu zatrudnienia, w której była orzeczona częściowa niezdolność do pracy, nie jest przesłanką usprawiedliwiającą brak aktywności zawodowej z uwagi na to, że orzeczona częściowa niezdolność do pracy jedynie ogranicza wykonywanie zatrudnienia. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ zaznaczył, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna wnioskodawczyni, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesadzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku. Od decyzji tej E. W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniosła, że okresy, w których pozostawała bez pracy nie wynikały z jej złej woli. Była zarejestrowana jako bezrobotna i gdy tylko pojawiała się oferta pracy to ją przyjmowała. Opisała swoje schorzenia i przebieg ich leczenia oraz swoją sytuację materialną i życiową. Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2017 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2017 r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał wcześniejszą argumentację. Dodatkowo organ podniósł, że za szczególną okoliczność, na potrzeby stosowania w. art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, uważa się tylko zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. Okolicznością tą może być jedynie zdarzenie lub trwały stan o charakterze zewnętrznym, obiektywnym i niezależnym od woli danej osoby. Prezes ZUS podał, że po ponownej wnikliwej i wszechstronnej analizie zebranego materiału dowodowego nadal nie stwierdził istnienia przesłanki szczególnych okoliczności, na skutek których wnioskodawczyni nie nabyła uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Nie wykazała ona bowiem, aby niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które nie miała ona wpływu. Organ stwierdził, że świadczenie w drodze wyjątku przyznawane jest osobom aktywnym zawodowo i chociaż nie jest ono wprost uzależnione od stażu pracy to jednak, jego zdaniem, nie może on pozostawać bez wpływu na ocenę wystąpienia warunków przewidzianych w tym przepisie. Okres ubezpieczenia powinien być adekwatny do wieku pracownika. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu ubezpieczenia brakuje niewielki okres, który dodatkowo muszą usprawiedliwiać szczególne okoliczności. W ocenie Prezesa ZUS istniejąca od kwietnia 1994 r. do listopada 2002 r. częściowa niezdolność do pracy wnioskodawczyni jedynie ograniczała, a nie uniemożliwiała całkowicie wykonywanie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym. Ponadto organ podkreślił, że okres pozostawania bez pracy, nawet potwierdzony formalną rejestracją bezrobotnego w urzędzie pracy, nie stanowi ani okresu składkowego, ani nieskładkowego. W okresie rejestracji w urzędzie pracy odprowadzana jest jedynie składka na ubezpieczenie zdrowotne, natomiast nie są opłacane składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, w związku z powyższym, zdaniem organu, okres rejestracji nie może zostać uwzględniony w przebiegu ubezpieczenia przy ubieganiu się o świadczenia z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Formalna rejestracja w Urzędzie Pracy świadczy tylko o spełnieniu przez daną osobę przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Prezes ZUS wskazał także, iż nie można kwestionować, że skala bezrobocia jest duża i występują trudności w znalezieniu pracy, jednakże nie jest to okoliczność szczególna w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy. Na powyższą decyzję E. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie jej wniosku o przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, iż przywołany przepis warunkuje przyznanie świadczenia rentowego od dotychczasowego stażu pracy osoby o nie ubiegającej się; nadto, iż to zachowanie i postawa skarżącej skutkowały niemożnością wypracowania wymaganego przepisami prawa okresu czasu pracy, który umożliwia przyznanie świadczenia rentowego w drodze "zwyklej", a także niewłaściwym uznaniem, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki wystąpienia okoliczności szczególnych warunkujących przyznanie świadczenia rentowego w drodze wyjątku; 2. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, poprzez błędne przyjęcie, iż okres pozostawania bez pracy oraz fakt rejestracji jako bezrobotnej nie stanowi szczególnej okoliczności uzasadniającej przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, a także brak uwzględnienia sytuacji zdrowotnej oraz majątkowej skarżącej skutkującej niemożnością uzyskania jakichkolwiek środków do życia. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że okresy, w których pozostawała bez pracy nie wynikały z jej złej woli. Była zarejestrowana jako bezrobotna i gdy tylko pojawiała się oferta pracy to ją przyjmowała. Ponadto przez długi okres w swoim życiu ciężko chorowała, w związku z czym pobierała świadczenie rentowe. Wyjaśniła także, że od drugiej połowy 2015 r. cierpiała na silne bóle głowy i zaburzenia wzroku. Zgłosiła się do lekarza, który skierował ją na oddział neurologii i neurochirurgii. Zbagatelizowano tam jednak te objawy, kierując ja na oddział endokrynologii, pomimo że tomografia komputerowa wykazała zmiany w mózgu o nieustalonej etiologii. Po dwóch dniach wypisano ją do domu z zaleceniem przyjmowania leków. Po kilku dniach od opuszczenia placówki odczuwała jeszcze silniejsze bóle głowy oraz utraciła widzenie. Została przewieziona do szpitala, gdzie w trybie pilnym wykonano operację ratującą życie, tj. usunięcie olbrzymiego tętniaka mózgu. Przeżyła zabieg, jednakże bezpowrotnie utraciła wzrok. Opisała również swoją sytuację materialną oraz życiową. Skarżąca wskazała, że wymaga na co dzień pomocy rodziny, nie jest wstanie samodzielnie przygotować sobie posiłku. W ocenie skarżącej, w kategoriach szczególnych okoliczności winny być rozważane nie tylko zdarzenia o charakterze siły wyższej, ale wszelkiego rodzaju sytuacje, które czynią daną osobę nieatrakcyjna na rynku pracy, pozostającą poza kręgiem zainteresowania pracodawców. Nie tylko całkowita niezdolność do pracy osoby zainteresowanej będzie szczególna okolicznością, jako że jest stanem udaremniającym i wykluczającym jej aktywność zawodową; lecz także taki stan, który obiektywnie ogranicza i utrudnia możliwości zatrudnienia. Może on być przy uwzględnieniu wszelkich aspektów stanu faktycznego sprawy, kwalifikowany w kategoriach szczególnych okoliczności. Taki stan, zapowiadający zwiększoną absencję w pracy, utrudnia poszukiwanie pracy i zniechęca potencjalnych pracodawców do zatrudnienia osoby chorej. Jest ona bowiem teoretycznie zdolna do pracy, ale w praktyce możliwość wykorzystania jej potencjału zawodowego jest znacznie ograniczona. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że przy wydawaniu decyzji związany jest wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi. Orzeczenie komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] lipca 2016 r. jest dla niego prawomocne i wiążące. Fakt, że orzeczenie to nie potwierdza tezy o stanie zdrowia wykluczającym podejmowanie pracy w okresach wcześniejszych, nie jest wystarczająca przesłanką do zakwestionowania dokumentu. W toku postępowania skarżąca nie nadesłała żadnej dokumentacji, uzasadniającej weryfikację wydanego przez komisję lekarską ZUS orzeczenia. W postępowaniu dotyczącym świadczenia w drodze wyjątku nie istnieje możliwość weryfikowania orzeczenia lekarza orzecznika lub komisji lekarskiej ZUS, a organ rozstrzygający sprawę w drodze decyzji administracyjnej związany jest treścią takiego orzeczenia. Nie może także pominąć tego dowodu i oprzeć swe rozstrzygnięcie tylko na twierdzeniach skarżącego, przedstawianego przez niego jako, w jego odczuciu, bezsporne ustalenia faktyczne. Organ podniósł, że o wyjątkowości podnoszonych przez skarżącą okoliczności nie może przesądzać jej subiektywne przekonanie, lecz muszą to być takie okoliczności, które ze względów obiektywnych mogą być potraktowane jako szczególne. Ponadto Prezes ZUS wskazał, że dla obecnego postępowania nie ma znaczenia pobieranie przez skarżącą w latach [...] renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Podał, że fakt ten nie jest kwestionowany, a przyczyną niezdolności były wówczas inne okoliczności zdrowotne niż te, które obecnie spowodowały niezdolność całkowitą. Organ w postępowaniu wskazywał na przebieg ubezpieczenia skarżącej po utracie przez nią prawa do renty. Zdaniem organu nie ma zatem wątpliwości, że rentę tę pobierała, ani że ją utraciła w związku z poprawa stanu zdrowia i brakiem dalszej niezdolności do pracy, ani też, że w latach [...] nie była osobą niezdolną do pracy w żadnym stopniu. Posiadane przez organ orzeczenia lekarskie właśnie taki przebieg historii ubezpieczeniowej skarżącej potwierdzą i taka historia wynika z akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 887 ze zm.), ubezpieczonym i pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes ZUS może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Z treści powołanego przepisu wynikają trzy przesłanki warunkujące ubezpieczonemu bądź też pozostałym po nim członkom rodziny przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty musi być spowodowane szczególnymi okolicznościami; po drugie, ubiegający się o to świadczenie nie może podjąć pracy lub innej działalności zarobkowej, objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku; po trzecie, osoba ta nie ma niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie przedmiotowego świadczenia ustawa uzależnia od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich trzech wymienionych przesłanek. Brak choćby jednej z nich wyklucza tę możliwość. Należy jednocześnie podkreślić, że świadczenie to nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy. Brak niezbędnych środków utrzymania nie może być zatem wyłączną przesłanką do uzyskania świadczenia w trybie art. 83 powołanej ustawy. Przyznanie tego świadczenia jest możliwe tylko w przypadku, gdy można wykazać, że ubezpieczony wykazał wolę podejmowania pracy i opłacania składek, ale na skutek wystąpienia nadzwyczajnych, niezależnych od jego woli okoliczności nie spełnia wymagań do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym i tylko z tego powodu przyznanie świadczenia w trybie wyjątkowym jest zasadne. Konieczne jest zatem wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "zwykłego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek jakichś szczególnych okoliczności. Z brzmienia art. 83 ust. 1 wynika, że jest to przepis, na podstawie którego właściwy w sprawie organ wydaje decyzję, kierując się uznaniem administracyjnym. Określenie, że muszą zaistnieć szczególnie uzasadnione okoliczności, usprawiedliwiające brak wymaganych okresów w opłacaniu składek, należy do oceny organu, który okoliczności danej sprawy musi poddać wnikliwej analizie, indywidualizując każdy rozpatrywany przypadek. To jednak podmiot wnoszący o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie powinien wskazać wszelkie okoliczności wiążące się z dochodzonym świadczeniem. W ocenie Sądu, w stanie faktycznym niniejszej sprawy, w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ prawidłowo wywiódł, iż nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż w przypadku skarżącej nie można stwierdzić, iż na skutek szczególnych okoliczności nie spełniła ona warunków przewidzianych w ustawie do uzyskania prawa do renty w trybie zwykłym. Całkowita niezdolność do pracy powstała u skarżącej w dniu [...] grudnia 2015 r. Skarżąca miał wówczas 55 lat i posiadała staż ubezpieczeniowy w wymiarze 14 lat, 9 miesięcy i 8 dni okresów składkowych i nieskładkowych. W 10-leciu przypadającym przed dniem złożenia wniosku o świadczenie w trybie zwykłym, zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych - wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym – udokumentował natomiast jedynie 2 lata, 9 miesięcy i 29 dni tych okresów. Ponadto w okresach: od dnia [...] grudnia 2003 r. do dnia [...] maja 2008 r., od dnia [...] maja 2009 do dnia [...] lipca 2011 r., od dnia [...] lipca 2011 r. do [...] czerwca 2013 r. oraz od dnia [...] grudnia 2014 r. do dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca nie podejmował zatrudnienia, ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym. We wskazanych okresach przerw w ubezpieczeniu skarżąca była zdolna do pracy. Stan zdrowia w powyższym okresie został przez organ ZUS dokładnie udokumentowany, bowiem kolejnymi orzeczeniami lekarza orzecznika i Komisji Lekarskiej ZUS: z dnia [...] grudnia 2002 r., z dnia [...] lipca 2003 r., z dnia [...] lutego 2004 r., z dnia [...] października 2005 r., z dnia [...] kwietnia 2006 r., z dnia [...] sierpnia 2007 r., z dnia [...] października 2007 r., z dnia [...] września 2009 r., z dnia [...] kwietnia 2011 r., z dnia [...] maja 2011 r. skarżąca uznawana była za zdolną do pracy. W tym też okresie wnioskodawczyni podejmowała zatrudnienie. Pracę skarżąca ostatecznie przestała świadczyć dopiero w dniu [...] grudniu 2014 r. Niezdolności do pracy skarżącej powstała na skutek ujawnienia choroby o nagłym przebiegu objawowym (tętnika) w miesiącu grudnia 2015 r. Z tych też powodów nie sposób zarzucić Prezesowi ZUS, iż w ustalonym stanie faktycznym sprawy bezpodstawnie stwierdził brak szczególnych okoliczności uzasadniających wypracowanie wymaganych okresów uprawniających do świadczenia rentowego. Podnoszone kwestie bezrobocia i wieku wnioskodawczyni były przedmiotem rozważań organu, który zasadnie uznał, iż sama trudna sytuacja na rynku pracy, jak również długotrwały stan bezrobocia, bez wymaganej aktywności zmierzającej do zmiany tej sytuacji, nie ma charakteru okoliczności szczególnej, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy. Uzyskanie statusu osoby bezrobotnej przez osobę w wieku tzw. 50 plus i trudności ze znalezieniem pracy, bez spełnienia innych warunków (choćby częściowej niezdolności do pracy), nie stanowią okoliczności szczególnej, albowiem jest udziałem znacznej liczby bezrobotnych i jest zjawiskiem powszechnym. Organ prawidłowo zatem wywiódł, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym nie mógł uwzględnić wniosku o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w tym trybie. Skarżąca obecnie znajduje się niewątpliwie w trudnej sytuacji materialnej. Trudna sytuacja materialna nie wystarcza jednak do przyznania świadczenia typu ubezpieczeniowego, jakim jest świadczenie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie jest to bowiem świadczenie socjalne, zatem jego przyznanie nie zależy wyłącznie od potrzeb osoby o nie się ubiegającej, nawet gdy są one uzasadnione. W ocenie Sądu podnoszone w skardze zarzuty, wskazujące na naruszenie przepisów postępowania, nie zasługują na uwzględnienie. Organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy. Dokonał także prawidłowej jego oceny uznając, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 ust. 1 ustawy emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone art. 107 § 3 K.p.a. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa ZUS z dnia [...] stycznia 2017 r. odpowiadają prawu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło