II SA/Wa 694/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie sędzia WSA Adam Lipiński (spr.),, asesor WSA Jarosław Trelka, Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2006 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę I. K. urodziła się w 1983 r. Jest studentką. Starała się o przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku po ojcu – J. K., który zmarł [...] w dniu [...] lipca 2005 r., w wieku 47 lat. Legitymował się okresem składkowy i nieskładkowym, łącznie w rozmiarze 19 lat 10 miesięcy i 24 dni. Na ostatnie dziesięciolecie zamiast wymaganego okresu składkowego 5 lat legitymował się jedynie okresem 1 rok 7 miesięcy i 19 dni. Ostatni okres zatrudnienia i opłaty składek ubezpieczeniowych to listopad 2001 roku. Po tym okresie do śmierci już nie pracował, przy czym [...] maja 2003 r. był częściowo niezdolny do pracy, a od [...] stycznia 2005 r. był całkowicie niezdolny do pracy. Poza wyżej wspomnianymi przerwami w zatrudnieniu J. K. nie świadczył pracy w okresach od lutego 1994 r. do listopada 1996 r. i od maja 1998 r. do września 2001 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzję uzasadniał brakiem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). W ocenie organu I. K., jako osoba dorosła jest zdolna do podjęcie pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, zatem stan taki wyklucza przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W wyniku wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymał swoją poprzednią decyzję w mocy, argumentując jak w decyzji poprzedzającej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, w imieniu której działała matka – T. K., wskazywała na znaczne trudności w znalezieniu pracy przez ojca w tak małej miejscowości, jak S., spotęgowane nadto jego stanem zdrowia, oraz wskazywała na trudną sytuację finansową rodziny. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 za zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. I. K. jest studentką, osobą pełnoletnią i zdolną do pracy. Tak więc nie należy do kręgu osób mogących ubiegać się o świadczenie w drodze wyjątku (nie jest osobą niemogącą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym). Podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku są zatem zasadne i wobec wystąpienia wyżej wskazanej negatywnej przesłanki, dalsze analizowanie sprawy jest tu zbędne. Podkreślić należy, iż mimo ubiegania się przez skarżącą o rentę rodzinną po zmarłym ojcu, przedmiotem niniejszej sprawy jest renta rodzinna w drodze wyjątku, a więc do przyznania tego świadczenia stosuje się przede wszystkim kryteria przewidziane w art. 83 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy – przepisie szczególnym, a nie kryteria przewidziane w ogólnych przepisach o rencie rodzinnej (art. 65 – 74 wyżej wskazanej ustawy). Tak wiec fakt kontynuowania przez skarżącą nauki po 18 roku życia nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zaskarżone decyzje nie dopatrzył się naruszenia prawa, dlatego też na podstawie art. 151 w związku z art. 132 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.