II SA/Wa 695/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-30
Skład orzekający: Izabela Głowacka – Klimas, Janusz Walawski, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, zezwalając na przekroczenie granicy obywatelowi Ukrainy bez ważnej wizy lub dokumentu pobytowego, dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w stopniu uzasadniającym wymierzenie kary dyscyplinarnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że funkcjonariusz Straży Granicznej dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej poprzez niedbałe wykonanie czynności służbowych, zezwalając na przekroczenie granicy obywatelowi Ukrainy, który nie spełniał warunków wjazdu. Wyjaśnienia funkcjonariusza omyłkowego działania nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym, a wymierzona kara upomnienia była współmierna do popełnionego czynu.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Straży Granicznej D. P. zezwolił na przekroczenie granicy obywatelowi Ukrainy R.S., który nie posiadał ważnej wizy ani dokumentu pobytowego, a jego paszport nie był biometryczny. Funkcjonariusz twierdził, że działał omyłkowo, opierając się na błędnej informacji od funkcjonariusza II linii kontroli granicznej. Postępowanie dyscyplinarne zakończyło się wymierzeniem kary upomnienia, co zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarga funkcjonariusza do WSA została oddalona.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi D. P. na orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę.
Komendant Główny Straży Granicznej w dniu [...] marca 2018 roku wydał orzeczenie dyscyplinarne nr [...], którym działając na podstawie art. 136b ust. 3 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2017 r. poz. 2365 ze zm.) oraz § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz.U. Nr 118 poz. 1015 ze zm.; dalej "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu odwołania sierż. SG D.P. (strona, skarżący) od Orzeczenia Dyscyplinarnego Nr [...] Komendanta N. Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2018 roku o uznaniu obwinionego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej i wymierzeniu kary dyscyplinarnej upomnienia, utrzymał zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne w mocy.
Do wydania przedmiotowego orzeczenia doszło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu [...] czerwca 2017 roku sierż. SG D.P. pełnił służbę
w drogowym przejściu granicznym w H. na kierunku WJAZD do RP.
Około godziny [...] ww. funkcjonariusz podjął czynności odprawy granicznej wobec podróżujących samochodem marki D. nr rej. [...], nw. podróżnych:
1. ob. RP K.B., legitymujący się paszportem nr [...];
2. ob. UA I.B., legitymująca się paszportem nr [...] wydanym przez władze Ukrainy oraz kartą pobytu [...] wydana przez władze Polski;
3. ob. UA R.S. legitymujący się paszportem nr [...], wydanym przez władze Ukrainy.
Sierż. SG D.P. w ramach realizowanych czynności kontroli granicznej sprawdził dane osobowe odprawianych podróżnych oraz przedstawionych przez nich dokumentów oraz dane pojazdu, którym ww. podróżowali. Wskazani
w poz. 1 i 2 podróżni spełniali warunki formalnoprawne do przekroczenia granicy państwowej RP.
Podróżny wskazany w poz. 3 do odprawy granicznej w dniu [...] czerwca
2017 r. przedstawił paszport wystawiony przez władze Ukrainy, nie posiadając ważnej wizy lub dokumentu pobytowego wydanego przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, które uprawniałyby go do wjazdu i pobytu na terytorium RP. Przedstawiony do kontroli paszport nie był dokumentem biometrycznym, w związku
z czym nie istniała przesłanka umożliwiająca podróż w ruchu bezwizowym zgodnie
z postanowieniami Rozporządzenia Rady (WE) Nr 539 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Jak wynika z materiałów sprawy - sierż. SG D.P. powziął informacje, że R.S. podróżuje z K.B., który miał pozostawać jego prawnym opiekunem. Okoliczność ta nie została jednak uprawdopodobniona i nie podjęto dodatkowych czynności zmierzających do jej uprawdopodobnienia.
Sierż. SG D.P. dokonał odprawy granicznej obywatela Ukrainy – R.S. i zezwolił na przekroczenie granicy państwowej ww. pomimo niespełnienia opisanych przepisami prawa warunków wjazdu. R.S. nie został skierowany przez sierż. SG D.P. do II linii kontroli granicznej, celem przeprowadzenia dodatkowych czynności weryfikacyjnych, skarżący nie zawarł w komentarzu do dokonanej w systemie ZSE 6 odprawy, żadnych dodatkowych informacji.
W konsekwencji powyższego, cudzoziemiec – R.S., przekroczył granicę państwową RP i wjechał na terytorium Polski i państw strefy Schengen wbrew obowiązującym przepisom.
Opisany stan faktyczny został ustalony w oparciu o zeznania świadków, wyjaśnienia obwinionego oraz zarejestrowany w systemie ZSE 6, przebieg zrealizowanych podczas kontroli granicznej czynności.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku Komendant N. Oddziału Straży Granicznej, wszczął postępowanie dyscyplinarne wobec sierż. SG D.P. zarzucając mu, że w dniu [...] czerwca 2017 roku pełniąc służbę jako kontroler na kierunku wjazdowym do RP w drogowym przejściu granicznym w H. w sposób niedbały wykonywał czynności służbowe określone w artykule 8 ust. 3 lit. a ppkt i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 roku w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (Kodeks Graniczny Schengen) (Dz.Urz. UE L 2016.77.1) związane z odprawą graniczną ob. Ukrainy R.S., legitymującego się paszportem nr [...], w wyniku czego zezwolił ww. cudzoziemcowi na przekroczenie granicy państwowej pomimo niespełnienia warunków wjazdu, tj. braku ważnej wizy lub dokumentu pobytowego. Powyższym zachowaniem obwiniony dopuścił się popełnienia czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej.
Orzeczeniem Dyscyplinarnym Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 roku
ww. funkcjonariusz został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i za to Komendant N. Oddziału Straży Granicznej wymierzył mu karę dyscyplinarną upomnienia.
Sierż. SG D.P., działając przez swojego pełnomocnika, wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Straży Granicznej. Pełnomocnik skarżącego zarzucił organowi prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne w I instancji następujące naruszenia:
1. obrazę § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez wymierzenie obwinionemu kary niewspółmiernej do rodzaju i wagi popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz nieuwzględnienia okoliczności łagodzących, które uzasadniał uznanie popełnionego przewinienia jako czynu mniejszej wagi, co skutkować powinno ograniczeniem przez organ do przeprowadzenia rozmowy dyscyplinującej;
2. naruszenie § 29 ust. 2 cyt. rozporządzenia poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienie w skarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym w ten sposób, że organ nie wykazał powodów, dla których odmówił wiarygodności wyjaśnieniom sierż. SG D.P.; obrońca uwypuklił fakt, jakoby popełniony przez skarżącego czyn nie stanowił poważnego zagrożenia dla dobra pełnionej służby; obrońca wskazał również na wzorowy przebieg dotychczasowej służby przez sierż. SG D.P., co powinno stanowić istotną przesłankę łagodzącą dla przełożonego posiadającego władzę dyscyplinarną; skarżący w swoim odwołaniu zwrócił również uwagę na brak rozważań organu I instancji w sferze stopnia zawinienia popełnionego czynu, nie wykazując czy skarżący popełnił czyn w formie umyślnej czy też nieumyślnej.
W konkluzji wniesionego odwołania pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzez odstąpienie od wymierzenia kary, względnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i przekazanie sprawy
do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
W uzasadnieniu wskazanego na wstępie rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił jakie przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie, powołując się
na ustawę o Straży Granicznej oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ odwoławczy stwierdził, że w sposób wystarczający wskazano
na nieprawidłowe działanie funkcjonariusza.
Zdaniem Komendanta Głównego Straży Granicznej, w dniu 13 czerwca
2017 roku, podczas wykonywania odprawy granicznej w drogowym przejściu granicznym w H. na kierunku WJAZD do RP, skarżący nie dochował należytej staranności podczas weryfikacji dokumentu podróży i warunków wjazdu wobec kontrolowanego podróżnego - obywatela Ukrainy R.S.,
w konsekwencji czego przekroczył on granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej, pomimo niespełniania warunków wjazdu określonych w art. 23 pkt 2 ustawy z dnia
12 grudnia 2013 roku o cudzoziemcach oraz art. 6 ust. 1 pkt b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 roku
w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen).
Zgodnie z art. 23 pkt 2 cyt. ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec z państwa trzeciego przekraczający granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany posiadać ważny dokument podróży oraz ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający go do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
i pobytu na tym terytorium, jeżeli są wymagane.
Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 1 pkt b) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 roku w sprawie unijnego kodeksu zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen) w przypadku planowanego pobytu na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej nieprzekraczającego 90 dni w każdym okresie 180 - dniowym
do warunków wjazdu obywateli państw trzecich zalicza się m.in. obowiązek posiadania ważnej wizy, jeśli jest ona wymagana na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 roku wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, chyba że posiadają dokument pobytowy lub ważną wizę długoterminową.
Określenie państw, wobec których istnieje obowiązek posiadania przez obywateli tych państw ważnej wizy podczas wjazdu i pobytu na terytorium państw strefy Schengen, funkcjonuje na gruncie Rozporządzenia Rady (WE) nr 539/2001
z dnia 15 marca 2001 roku wymieniającego państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu.
W załączniku 11 cyt. rozporządzenia, wymienione zostały państwa, których obywatele są zwolnieni z obowiązku posiadania wizy podczas przekraczania granicy. Wśród tych państw wymieniona została m.in. Ukraina, jednakże zwolnienie
z obowiązku posiadania wizy dotyczy jedynie posiadaczy paszportów biometrycznych wydanych zgodnie z normami Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO). W związku z powyższym przedmiotowe zwolnienie
w dniu odprawy granicznej prowadzonej przez sierż. SG D.P.,
tj. 13 czerwca 2017 roku, nie obejmowało obywatela Ukrainy R.S., ze względu na fakt, że przedłożony do kontroli granicznej paszport nie był paszportem biometrycznym.
Na podkreślenie zasługuje również, jak stwierdził Komendant, że
w zaistniałym stanie faktycznym kontrolowany cudzoziemiec powinien zostać przekazany na II linię kontroli granicznej, celem wykonania dodatkowych czynności weryfikacyjnych i administracyjnych. Jak wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Komendant Placówki Straży Granicznej w H., nakazał taki tryb postępowania podległym funkcjonariuszom, co zostało uzewnętrznione w Poleceniu z dnia 18 marca 2016 roku dot. obligatoryjnego kierowania na II linię kontroli
na kierunku przyjazdowym i wyjazdowym z Polski.
Organ II instancji uznał zarzut naruszenia § 28 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej poprzez wymierzenie kary niewspółmiernej do popełnionego czynu
za chybiony. Komendant Główny Straży Granicznej wyjaśnił, że Straż Graniczna jako formacja mundurowa została powołana przez prawodawcę m.in. w celu ochrony granicy państwowej i dokonywania kontroli ruchu granicznego. W zakresie realizacji ww. zadań, formacja działa w oparciu o przepisy aktów prawnych obowiązujących zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i międzynarodowego. Ochrona zewnętrznej granicy Unii Europejskiej, stanowiącej jednocześnie granicę państwową Rzeczypospolitej Polskiej na odcinku wschodnim została powierzona właśnie polskiej Straży Granicznej na podstawie prawodawstwa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych. Dopuszczenie do przekroczenia tej granicy wbrew obowiązującym przepisom jest zatem narażeniem dobra chronionego prawem
na uszczerbek. Funkcjonariusz Straży Granicznej ma obowiązek stać na straży nienaruszalności granicy państwa. Niedopuszczalnym jest zatem, aby działalność funkcjonariusza Straży Granicznej sprowadzała się do działalności niedbałej, skutkującej naruszeniem interesów publicznych, objętych ochroną. Organ odwoławczy nie znalazł uzasadnienia, dla którego popełnione przez obwinionego przewinienie nie spowodowało szkody służbie. Działanie skarżącego przyczyniło się do narażenia interesu prawnie chronionego, jak również naraziło Straż Graniczną
na utratę zaufania i zarzut nieprofesjonalnego wykonywania powierzonych ustawowo obowiązków.
Dodatkowo zauważył, że działanie sierż. SG D.P. przyczyniło się do zaistnienia sytuacji, w której cudzoziemiec przebywał na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej bez tytułu prawnego upoważniającego go do pobytu na tym terytorium, co w przypadku podjęcia wobec niego czynności kontroli legalności pobytu skutkować mogło negatywnymi konsekwencjami administracyjnymi.
Zdaniem organu II instancji, niedbałość sierż. SG D.P., nawet jeśli przypadkowa nie może stanowić usprawiedliwienia i uznania za czyn mniejszej wagi. Błędnym jest również twierdzenie, że organ pomimo wcześniejszych osiągnięć obwinionego, nie uwzględnił ich podczas analizy dyrektyw wymiaru nałożonej kary dyscyplinarnej. Organ podkreślił, że skarżącemu dwukrotnie w przeciągu roku wytykano niewłaściwe postępowanie w służbie, przeprowadzając z nim rozmowę dyscyplinującą i służbową.
Organ lI instancji wskazał, że uwzględnił dyrektywy wymiaru kar oraz dotychczasowy staż służby i jej przebieg, uznając, że wymierzona kara upomnienia jest w przedmiotowej sprawie karą uzasadnioną i będzie wypełniała w sposób wystarczający funkcję prewencyjną. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że wymierzona obwinionemu kara dyscyplinarna upomnienia jest zgodnie
z obowiązującym stanem prawnym najniższą z możliwych do zastosowania.
Zdaniem organu II instancji orzeczenie Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej zostało należycie uzasadnione.
W zaistniałym stanie faktycznym, organ odwoławczy nie znalazł uzasadnienia dla odstąpienia od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Zdaniem organu odwoławczego nie zachodzą przesłanki uzasadniające uchylenie orzeczonej kary dyscyplinarnej
i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, któremu zarzucił obrazę § 33 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Graniczne poprzez jego zastosowanie oraz utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia organu I instancji, podczas gdy wymierzona skarżącemu kara jest niewspółmierna zarówno do rodzaju, jak również wagi przypisanego
mu przewinienia dyscyplinarnego, a dodatkowo nie uwzględnia ona szeregu okoliczności łagodzących odnoszących się tak do osoby skarżącego, jak też przebiegu pełnionej przez niego służby, nadto zbagatelizowanie przy ustalaniu wymiaru kary dyscyplinarnej rodzaju i stopnia przypisanej mu winy, co z kolei skutkowało przyjęciem przez organy orzekające w sprawie błędnego wniosku, jakoby zachodziły przesłanki do ukarania skarżącego funkcjonariusza, w sytuacji gdy okoliczności przedmiotowego zdarzenia w pełni uzasadniały zakwalifikowanie przypisanego mu czynu jako stanowiącego przypadku mniejszej wagi, a także skutkować powinny odstąpieniem od wszczęcia postępowania oraz przeprowadzaniu z funkcjonariuszem rozmowy dyscyplinującej udokumentowanej w formie notatki lub też odstąpieniu od wymierzenia kary.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa.
Rozpatrywana pod tym kątem skarga sierż. SG D.P. nie zasługuje na uwzględnienie.
Odpowiedzialność dyscyplinarną i karną funkcjonariuszy Straży Granicznej regulują przepisy rozdziału 14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej oraz rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Zgodnie z art. 135 ust. 1 cytowanej ustawy, funkcjonariusz podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie dyscypliny służbowej, nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej, a zwłaszcza honoru, godności i dobrego imienia służby oraz w innych przypadkach określonych w ustawie. Naruszeniem dyscypliny służbowej, stosowanie do art. 135 § 2 cytowanej ustawy, jest:
1) niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów niniejszej ustawy i przepisów wydanych na jej podstawie;
2) odmowa wykonania lub niewykonanie rozkazu lub innego polecenia,
z zastrzeżeniem przypadku określonego w art. 63 ust. 2;
3) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy;
4) niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;
5) świadome wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie;
6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;
7) porzucenie służby;
8) samowolne oddalenie się z rejonu zakwaterowania bądź nieusprawiedliwione opuszczenie lub niestawienie się do miejsca pełnienia służby;
9) wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo uniemożliwiający jego wykonanie;
10) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby.
Z treści § 8 ust. 2 cytowanego powyżej rozporządzenia w sprawie przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej wynika natomiast, że celem postępowania dyscyplinarnego jest ustalenie, czy czyn, za który funkcjonariusz ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą (pkt 1), wszechstronne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia czynu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2) oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie (pkt 3). Natomiast w myśl § 16 ust. 1 rozporządzenia, prowadzący postępowanie zbiera dowody i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, a w szczególności: przesłuchuje obwinionego, świadków i pokrzywdzonego, zleca lub występuje do przełożonego właściwego
w sprawach dyscyplinarnych o zlecenie przeprowadzenia odpowiednich badań
i ekspertyz oraz zasięga niezbędnych opinii.
Przy wymiarze kary, według § 29 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, uwzględnia się między innymi stopień winy, zaś uzasadnienie faktyczne orzeczenia dyscyplinarnego powinno zawierać między innymi wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.
W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne zgodnie z cytowanymi powyżej przepisami prawa.
Organy rozpoznające niniejszą sprawę uznały skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. zezwolenia cudzoziemcowi – obywatelowi Ukrainy
na przekroczenie granicy państwowej pomimo niespełnienia warunków wjazdu,
tj. braku ważnej wizy lub dokumentu pobytowego, powyższym zachowaniem obwiniony dopuścił się popełnienia czynu, o którym mowa w art. 135 ust. 2 pkt 3
ustawy o Straży Granicznej.
Skarżący w toku całego postępowania nie negował, że dopuścił się wyżej wymienionego czynu, wskazywał jednak, że czyn ten popełnił omyłkowo, a nie umyślnie. Sierż. SG D.P. wyjaśnił, iż w dniu 13 czerwca 2017 r.
w godzinach 08:00-20:00 pełnił służbę jako kontroler na kierunku wjazdowym
do Polski w drogowym przejściu granicznym Placówki SG w H.,
co potwierdzają wydruki z bazy CBD SG SWK. W trakcie pełnienia służby do kontroli granicznej stawił się nieletni ob. Ukrainy R.S. Z tego co obwiniony pamięta miał 15 albo 16 lat. Wraz z nim podróżowali matka nieletniego,
tj. ob. Ukrainy, która posiadała ukraiński paszport oraz polską kartę pobytu. Podróżował z nimi także mężczyzna ob. Polski, który przedstawił do kontroli polski paszport. Skarżący wyjaśnił, iż z tego co pamięta, to matka małoletniego ob. Ukrainy oświadczyła, że ojcem jej dziecka, tj. R.S. jest towarzyszący jej
ob. Polski, który jest jej mężem. Następnie obwiniony zadzwonił na II linię kontroli granicznej do funkcjonariuszy grupy do spraw cudzoziemców. Funkcjonariuszowi pełniącemu tam służbę przedstawił zaistniałą sytuację oraz zapytał, czy jeżeli nieletni ob. Ukrainy jest członkiem rodziny ob. UE to korzysta z prawa do swobodnego przemieszczania się. Obwiniony wyjaśnił, że z tego co pamięta, funkcjonariusz II linii kontroli granicznej powiedział, że ob. Ukrainy korzysta z takiego prawa. W związku
z powyższym skarżący omyłkowo zezwolił na wjazd na terytorium RP ob. Ukrainy R.S. Obwiniony był przeświadczony, że odprawia ob. Ukrainy posiadającego paszport biometryczny, a w takim przypadku mógłby on przekroczyć granicę bez wizy. Ponadto wyjaśnił, że został wprowadzony w błąd przez matkę małoletniego ob. Ukrainy, która twierdziła, że jego ojcem jest podróżujący z nimi
ob. Polski.
W ocenie Sądu wyjaśnienia złożone przez skarżącego w toku postępowania stanowią swoistą linię obrony, a co najważniejsze nie zostały potwierdzone przez funkcjonariusza grupy do spraw cudzoziemców pełniącego wówczas służbę na II linii kontroli granicznej Starszego Kontrolera Zespołu Postępowań Granicznych Grupy
ds. Cudzoziemców Placówki Straży Granicznej w H. – A.C., który wyjaśnił (karta 34 i następna a/a), iż w trakcie pełnienia służby sierż. SG D.P. nie kontaktował się z nim w kwestii zezwolenia na wjazd na terytorium polski ob. Ukrainy. Sierż. SG D.P. nie konsultował z ww. kwestii spełnienia warunków wjazdu przez ww. ob. Ukrainy. Nie przedstawiał zarówno telefonicznie, jak i osobiście sytuacji związanej z odprawą ob. Ukrainy R.S., ani wątpliwości związanych z faktem, czy ob. Ukrainy spełnia warunki na wjazd do Polski. Chor.szt. SG A.C. nie miał żadnej wiedzy na temat kontroli granicznej na kierunku wjazdowym cudzoziemca o danych personalnych R.S. Chor.szt. SG A.C. wskazał, iż funkcjonariusz I linii kontroli granicznej w przypadku stawienia się do kontroli granicznej nieletniego cudzoziemca, legitymującego się zwykłym paszportem ukraińskim bez tytułu pobytowego, wobec którego zachodziłyby przesłanki wskazujące na fakt, że może być członkiem rodziny obywatela Unii Europejskiej, powinien obligatoryjnie przekazać cudzoziemca na II linię kontroli granicznej. Dopiero funkcjonariusze II linii kontroli granicznej ustalają, czy cudzoziemiec korzysta z prawa do swobody przemieszczania się, ewentualnie czy posiada obywatelstwo któregokolwiek z krajów członkowskich UE. W przypadku gdyby cudzoziemiec faktycznie korzystał z prawa do swobodnego przemieszczania się jako członek rodziny obywatela UE należałoby mu wydać wizę uprawniająca do wjazdu. W przypadku ustalenia, że jest obywatelem Polski, należałoby zezwolić mu na wjazd do Polski, jednakże zarówno w pierwszym, jaki
i drugim przypadku ustaleń tych mogliby dokonać jedynie funkcjonariusze II linii kontroli granicznej. Funkcjonariusz I linii zobligowany był do przekazania cudzoziemca na II linię kontroli, ponieważ w oparciu o dostępne na I linii bazy danych nie ma możliwości dokonania tego typu sprawdzeń i ustalenia stanu faktycznego.
Reasumując wyjaśnienia skarżącego nie zostały w żaden sposób potwierdzone, a ponadto w ocenie Sądu świadczą o fakcie naruszenia przez niego art. 135 ust. 2 pkt 3 ustawy o Straży Granicznej, tj. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy.
Wymierzona kara dyscyplinarna upomnienia mieści się w katalogu kar wymienionych w przepisie art. 136 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, jest współmierna do czynów popełnionych przez obwinionego. Wymierzając ją, organ kierował się zasadnie wskazaniami zawartymi w § 28 ust. 2 rozporządzenia
w sprawie przeprowadzenia postępowania dyscyplinarnego wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej. Wziął bowiem pod uwagę rodzaj i wagę czynów, ich skutki
i okoliczności popełnienia, stopień winy, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową oraz inne okoliczności łagodzące oraz obciążające.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302
ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło