II SA/Wa 697/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca), Protokolant st. ref. Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2013 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] marca 2011 r., 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Szefa Służby Celnej na rzecz B. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dyrektor Izby Celnej w P., działając na podstawie art. 222 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 222 ust. 5, art. 24 ust. 4, art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), zwolnił B. B. z dniem [...] kwietnia 2011 r. ze Służby Celnej. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], doręczonym skarżącemu w dniu 3 stycznia 2011 r., złożył skarżącemu propozycję nowych warunków pełnienia służby określających miejsce pełnienia służby, stanowisko służbowe i uposażenie. Jako podstawę złożenia opisanej propozycji organ wymienił art. 222 ust. 3 przywołanej ustawy o Służbie Celnej. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej w P. podkreślił, że we wskazanej propozycji pouczył skarżącego, iż jest zobowiązany, w terminie 7 dni od dnia jej otrzymania, do złożenia oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia, przy czym, zgodnie z art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, niezłożenie oświadczenia w podanym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia tej propozycji. Nadto, zaznaczył, że propozycja zawierała również informację, że odmowa przyjęcia propozycji obliguje organ do zwolnienia funkcjonariusza ze służby po upływie 2 tygodni w stosunku do funkcjonariuszy w służbie przygotowawczej oraz po upływie 3 miesięcy w stosunku do funkcjonariuszy w służbie stałej – od dnia złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji. Organ I instancji ustalił, że skoro termin do złożenia oświadczenia upłynął skarżącemu w dniu [...] stycznia 2011 r., a skarżący wymagane oświadczenie złożył dopiero w dniu [...] stycznia 2011 r., to doszło do uchybienia 7-dniowego terminu i zaistniały podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby. Organ wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. wszczął takie postępowanie, a postanowienie to doręczył skarżącemu w dniu [...] marca 2011 r. Przedstawiając dalszy przebieg postępowania organ podał, że w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skarżący podniósł, że przekroczenie 7-dniowego terminu było niezawinione, bowiem było spowodowane długotrwałą chorobą skarżącego połączoną ze zwolnieniem lekarskim i pozostawaniem pod stałą opieką medyczną. Natomiast, jak stwierdził dalej skarżący, [...] stycznia 2011 r. był pierwszym dniem, w którym złożenie oświadczenia stało się możliwe, ponieważ w okresie od [...] stycznia 2011 r. do [...] stycznia 2011 r. stan zdrowia i seria badań kontrolnych uniemożliwiły mu podjęcie jakichkolwiek czynności. Z kolei, Dyrektor Izby Celnej w P. w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. pouczył skarżącego o przysługujących mu uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 K.p.a., tj. pouczył go o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, w tym o możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz składania wniosków, uwag i wyjaśnień przed wydaniem decyzji. W tym zakresie organ wyznaczył stronie 7-dniowy termin na wykonanie tych czynności, lecz, jak wyjaśnił, z uprawnień tych skarżący nie skorzystał. Dodatkowo organ wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2011 r. Związek Zawodowy Pracowników Izby Celnej w P. zajął stanowisko w tej sprawie. Związek Zawodowy uznał przekroczenie terminu na złożenie propozycji za fakt oczywisty i zwrócił się o umorzenie postępowania w sprawie zwolnienia z uwagi na sytuację rodzinną skarżącego, dotychczasowy przebieg służby oraz długotrwałą chorobę. Zdaniem organu, zwolnienie, o którym mowa w art. 222 ust. 6 pkt 2 ustawy, ma zawsze charakter obligatoryjny, o ile tylko wystąpiły okoliczności wymienione w przepisie art. 222 ust. 5 ustawy. W ocenie organu, w sprawie zaistniały wszystkie konieczne i wystarczające warunki do zwolnienia funkcjonariusza. Po pierwsze, skarżący nie złożył oświadczenia w zakreślonym przez ustawodawcę 7-dniowym terminie. Po drugie zaś, odstępując od złożenia tego oświadczenia skarżący w konsekwencji odmówił przyjęcia propozycji, bowiem taki skutek prawny zaniechaniu funkcjonariusza w tym zakresie został przypisany wprost w zdaniu drugim przepisu art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej. W odwołaniu od powyższej decyzji wniesionym do Szefa Służby Celnej, skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 58 § 1 i § 2 K.p.a., poprzez brak ustosunkowania się organu do wniosku z dnia [...] marca 2011 r. o przywróceniu terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. B. B. sformułował również zarzut naruszenia przepisów prawa pracy, które to naruszenie, jego zdaniem, polegało na złożeniu oświadczenia woli (propozycji wymienionej w art. 222 ustawy o Służbie Celnej) w dniu jego usprawiedliwionej nieobecności w służbie. Uzasadniając tak postawione zarzuty skarżący podniósł, że w dacie doręczenia opisanej propozycji przebywał na wielomiesięcznym zwolnieniu lekarskim. Zaznaczył, że od dnia [...] lipca 2010 r. leczy się [...] i przebywa pod stałą opieką lekarską, a w świetle dokumentów medycznych przypisanie mu świadomego działania i dochowania należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw jest nieuzasadnione. Do odwołania skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie od lekarza specjalisty – [...]. Szef Służby Celnej nie zgodził się z zarzutami odwołania i decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, że zwolnienie funkcjonariusza na podstawie art. 222 ust. 5 i 6 ustawy o Służbie Celnej jest zwolnieniem obligatoryjnym. Do zastosowania tego obligatoryjnego trybu wystarczające jest ustalenie, iż doszło do prawidłowego doręczenia pisemnej propozycji miejsca pełnienia służby, stanowiska i uposażenia oraz upłynął 7-dniowy termin do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji przez funkcjonariusza. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym podnoszone przez skarżącego okoliczności przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim pozostają bez wpływu na skuteczność doręczenia propozycji. Szef Służby Celnej uznał, że przywołane przez skarżącego okoliczności nie wyłączają nałożonego na kierowników urzędów ustawowego obowiązku (art. 222 ust. 3 ustawy) przedstawienia funkcjonariuszom celnym, którzy w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej pełnili służbę, w terminie do 31 grudnia 2010 r. opisanych pisemnych propozycji. Organ II instancji zaznaczył, że ustawodawca celowo posłużył się zwrotem "pełnili służbę" tak, aby objąć przytoczonym unormowaniem wszystkich celników pozostających w służbie, a nie tylko tych spośród nich, którzy służbę pełnili czynnie (faktycznie). Organ wyjaśnił, że uwzględnienie argumentów podnoszonych przez stronę prowadziłoby do wykładni zawężającej, a taka wykładnia jest nie do pogodzenia z celem regulacji zważywszy, że przepisy uprzednio obowiązującej ustawy w zakresie uposażenia i stanowisk służbowych obowiązywały jedynie do dnia 31 grudnia 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, powtórzył zarzut naruszenia art. 58 K.p.a. w zw. z art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej w odniesieniu do sposobu rozpoznania przez organ jego pisma z dnia [...] marca 2011 r. Ponadto w skardze zarzucił niezgodność wydanych decyzji z art. 7, 8 i 9 K.p.a. także m.in. poprzez niewyjaśnienie rzeczywistej woli strony wyrażonej w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. oraz art. 50 § 2 K.p.a., poprzez podjęcie czynności procesowych bez uwzględnienia stanu świadomości i ograniczonych możliwości działania skarżącego w sytuacji, gdy organ o przeszkodach tego rodzaju wiedział. W uzasadnieniu skargi B. B. dodatkowo stwierdził, że jakkolwiek ostateczna kwestia oceny charakteru prawnego terminu przewidzianego w art. 222 ustawy o Służbie Celnej na złożenie oświadczenia o odmowie lub przyjęciu propozycji pozostaje w kompetencji Sądu, to niezależnie od tego organ mając wiedzę o chorobie skarżącego nie podjął ani czynności wyjaśniających, ani ułatwiających stronie załatwienie sprawy przy uwzględnieniu jej słusznego interesu. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo stwierdził, że pismo z dnia [...] marca 2011 r., wbrew twierdzeniom skarżącego, miało wyłącznie charakter wyjaśnienia i nie zawierało w żadnej części wniosku o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia. Poza tym, zdaniem organu, do terminu określonego w art. 222 ust. 5 ustawy nie ma zastosowania art. 58 K.p.a., ponieważ jest to termin nieprzywracalny. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2043/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w oddalił skargę B. B. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby. Sąd za prawidłowe uznał stanowisko orzekających w sprawie organów, wedle którego, użyty w ust. 1 art. 222 zwrot "pełnili służbę" obejmuje swym zakresem znaczeniowym wszystkich funkcjonariuszy pozostających w Służbie Celnej w dniu 31 października 2009 r. a nie tylko tych, którzy pełnili służbę aktywnie – bieżąco wykonywali obowiązki służbowe. Przyjęcie z kolei stanowiska skarżącego, że doręczenie pisemnej propozycji w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusza narusza jego prawa i jest niezgodne z przepisem art. 222 ustawy pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową tego przepisu. I tak, o ile zakreślony termin 31 grudnia 2010 r. nakłada na dyrektorów izb celnych obowiązek przedstawienia stosownych propozycji wszystkim podlegającym im funkcjonariuszom, to oczywistym jest, że konieczne jest zindywidualizowanie tych propozycji w stosunku do poszczególnych funkcjonariuszy i doręczenie każdemu z osobna sporządzonej propozycji. Sąd wskazał, że Dyrektor Izby Celnej w P. dopełnił tego obowiązku i sporządzoną w dniu [...] grudnia 2010 r. propozycję przesłał na adres skarżącego przesyłką pocztową, za potwierdzeniem odbioru, w dniu [...] grudnia 2010 r. Oczywistym było bowiem, że skoro skarżący przebywa na zwolnieniu lekarskim, to niemożliwe jest mu doręczenie propozycji w miejscu pełnienia służby, a tylko udokumentowane doręczenie propozycji otwiera bieg terminu określonego w art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej. Gdyby niemożliwym byłoby doręczanie propozycji funkcjonariuszom przebywającym na zwolnieniu lekarskim, to doszłoby do sytuacji, w której określona grupa funkcjonariuszy po dniu 31 grudnia 2010 r. miałaby nieuregulowaną sytuację prawną, a tego rodzaju pogląd prawny, z uwagi na ratio legis tego przepisu, jest niedopuszczalny. Z treści i celów unormowania art. 222 wynika także charakter prawny terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub odmowie przyjęcia propozycji. Termin ten jest, w ocenie WSA w Warszawie, terminem prawa materialnego i w odróżnieniu od terminu prawa procesowego nie podlega przywróceniu, ma też on charakter zawity. Oznacza to, że upływ tego terminu skutkuje pozbawieniem funkcjonariusza prawa do złożenia oświadczenia, a jakiekolwiek oświadczenie złożone po tym terminie nie wywołuje skutków prawnych. Upływ tego terminu powoduje ponadto, w przypadku "milczenia" funkcjonariusza, przyjęcie fikcji odmowy przyjęcia propozycji. Mamy tu zatem do czynienia z fikcją prawną, która nakazuje wiązać z danym zachowaniem funkcjonariusza sens oświadczenia woli. Źródłem reguły interpretacyjnej nakazującej wiązać z "milczeniem" sens oświadczenia woli jest w tym przypadku norma prawna zawarta w art. 222 ust. 5 zdanie drugie ustawy o Służbie Celnej. Termin, o którym mowa w art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej nie ma zatem wymiaru procesowego w tym sensie, iż nie wywołuje następstwa w sferze proceduralnych uprawnień strony. Jego naruszenie rzutuje natomiast na sferę realizacji prawa materialnego. Sąd stwierdził, że przyjęcie, iż termin unormowany w art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej ma charakter terminu prawa materialnego i że jest to termin zawity powoduje, iż do terminu tego nie może mieć zastosowania art. 58 K.p.a., a co za tym idzie wszelkie podnoszone przez stronę okoliczności uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu nie mogą prowadzić do jego przywrócenia. W ocenie Sądu, jeżeli zatem doszło do skutecznego doręczenia pisemnej propozycji i tym samym nastąpiło otwarcie biegu terminu 7-dniowego, a w terminie tym funkcjonariusz nie złożył wymaganego prawem oświadczenia, to takie zaniechanie funkcjonariusza powoduje powstanie po stronie organu obowiązku zwolnienia funkcjonariusza (art. 222 ust. 6 ustawy o Służbie Celnej). B. B. od powyższego wyroku złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie: – art. 222 ust. 1 i 5 ustawy o Służbie Celnej poprzez przyjęcie, że zwrot "pełnili służbę" dotyczy wszystkich funkcjonariuszy pozostających w służbie, a więc i tych funkcjonariuszy, którzy ze względu na stan zdrowia byli w stanie np. przy wyłączającym możliwość świadomego powzięcia i wyrażenia woli/osoby nieprzytomne czy też chore psychicznie lub z innych przyczyn, jak w przypadku skarżącego, niemogące świadomie kierować swoim postępowaniem, – art. 39 i 40 k.p.a. w związku z art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej przez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia pisma Dyrektora Izby Celnej zawierającego określenie miejsca pełnienia służby oraz wysokość uposażenia, – art. 58 k.p.a. w związku z art. 188 ust. 2 i 5 ustawy o Służbie Celnej poprzez przyjęcie, że termin przewidziany w art. 222 ust. 5 ma charakter prawa materialnego, więc brak jest podstaw do uznania, iż skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu, tym samym brak jest podstaw do jego przywrócenia. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 1423/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd pierwszej instancji nie rozważył kwestii, czy i kiedy zaczął biec termin do wniesienia oświadczenia przez skarżącego. Bezspornym jest bowiem, iż skarżący przebywał od szeregu miesięcy na zwolnieniu lekarskim w związku z chorobą, która mogła mieć wpływ na jego świadomość i możliwość składania oświadczeń woli. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do treści art. 190 zd. 1 P.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 222 ustawy o Służbie Celnej. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusze celni, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej stają się funkcjonariuszami w rozumieniu ustawy (ust. 1). W sprawach związanych z uposażeniem zasadniczym i stanowiskami służbowymi, do dnia 31 grudnia 2010 r. stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). W terminie do dnia 31 grudnia 2010 r. kierownik urzędu przedstawia funkcjonariuszom celnym, o których mowa w ust. 1, pisemną propozycję określającą, zgodnie z przepisami rozdziału 8 i 10 ustawy, miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie (ust. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli zaproponowane uposażenie jest niższe od dotychczas przysługującego, funkcjonariusz celny zachowuje prawo do dotychczasowego uposażenia. Natomiast, jak stanowi ust. 5 i 6 tego przepisu, funkcjonariusz celny, któremu przedstawiono propozycję, o której mowa w ust. 3, składa oświadczenie o przyjęciu albo o odmowie przyjęcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia tej propozycji. W przypadku odmowy przyjęcia propozycji, o których mowa w ust. 3, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby po upływie: 1) 2 tygodni w stosunku do funkcjonariuszy celnych w służbie przygotowawczej, 2) 3 miesięcy w stosunku do funkcjonariuszy celnych w służbie stałej – od dnia złożenia oświadczenia o odmowie przyjęcia propozycji, o której mowa w ust. 5. Z przytoczonej regulacji wynika, że złożenie pisemnych propozycji funkcjonariuszom Służby Celnej ma charakter jednorazowy i stanowi realizację obowiązku nałożonego przez ustawodawcę na kierowników urzędów, a zatem na dyrektorów poszczególnych izb celnych (art. 24 ust. 3 zd. 2 ustawy o Służbie Celnej). Celem zaś powyższej regulacji jest ukształtowanie, w warunkach nowej ustawy o Służbie Celnej, treści stosunku służbowego w zakresie miejsca pełnienia służby, stanowiska i uposażenia wszystkich funkcjonariuszy. Wskazuje na to nie tylko sama treść ust. 1 i 2 art. 222 ustawy, w którym ustawodawca wprowadził cezurę czasową stosowania w tej części przepisów dotychczasowych (wykładnia językowo-logiczna), ale także i umiejscowienie tego przepisu w rozdziale 14 ustawy "Przepisy przejściowe" (wykładnia systemowa). Prawidłowe jest zatem stanowisko orzekających w sprawie organów, wedle którego, użyty w ust. 1 art. 222 zwrot "pełnili służbę" obejmuje swym zakresem znaczeniowym wszystkich funkcjonariuszy pozostających w Służbie Celnej w dniu 31 października 2009 r., a nie tylko tych, którzy pełnili służbę aktywnie – bieżąco wykonywali obowiązki służbowe. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której w stosunku do funkcjonariusza niepełniącego służby z uwagi na urlop, chorobę czy inne zdarzenia, wygasłby stosunek służby i nie staliby się funkcjonariuszami w rozumieniu ustawy, a co za tym idzie nie można byłoby stosować do nich przepisów ustawy o Służbie Celnej. Odnośnie zaś charakteru terminu określonego w ust. 5 art. 222 to zasadnie organ przyjął, iż jest to termin materialnoprawny o charakterze zawitym, który nie podlega przywróceniu. Terminy dzielą się bowiem na terminy, których upływ wywołuje następstwa w sferze proceduralnych uprawnień danego podmiotu (terminy zawite procesowe) oraz takie, których naruszenie rzutuje na sferę realizacji prawa materialnego (terminy zawite materialne). Termin procesowy to okres do dokonania określonej czynności, natomiast termin materialny to okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw i obowiązków danego podmiotu w ramach administracyjnego stosunku materialnego. Kwestia złożenia określonego oświadczenia bądź braku takiego oświadczenia ma charakter procesowy, ale wywołuje skutki materialne. Złożenie bowiem oświadczenia w trybie art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, o przyjęciu propozycji określającej miejsce pełnienia służby, stanowisko i uposażenie albo o odmowie przyjęcia a także niezłożenie jakiegokolwiek oświadczenia w powyższej kwestii powoduje ściśle określone ukształtowanie praw danego funkcjonariusza. W przypadku bowiem niezłożenia oświadczenia w ustawowym terminie oznacza to odmowę przyjęcia przedstawionych propozycji, co skutkuje obowiązkiem zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby. Nie budzi więc wątpliwości, że termin określony w art. 222 ust. 1 ww. ustawy do dokonania określonej czynności wywołuje bezpośrednie skutki materialnoprawne, bowiem jego upłynięcie wywołuje skutek prawny odnoszący się do określonych praw i obowiązków funkcjonariusza. Termin taki nie podlega przywróceniu. Natomiast organ nie dokonał w sposób prawidłowy ustaleń faktycznych przedmiotowej sprawy, bowiem nie rozważył kwestii, czy i kiedy zaczął biec termin do wniesienia przedmiotowego oświadczenia przez skarżącego. Bezspornym jest bowiem, iż B. B. od szeregu miesięcy przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku z chorobą, która mogła mieć wpływ na jego świadomość i możliwość składania oświadczeń woli. Skarżący podnosi w odwołaniu, że miał wyłączoną możliwość świadomego podejmowania decyzji. Fakt ten potwierdza złożone w toku postępowania sądowego zaświadczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2013 r. (k 177 akt sądowych). Bieg terminu określonego w art. 222 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej następował od dnia otrzymania propozycji. Przy czym ustawa nie posługuje się pojęciem "doręczenia", ale pojęciem "otrzymania" propozycji. Otrzymanie propozycji to nie tylko jej doręczenie, ale świadome zapoznanie się z treścią propozycji. W niniejszej sprawie przyjęty przez organy i termin otrzymania propozycji przez skarżącego, to dzień jej doręczenia. Przyjęto więc stosowne domniemanie, że z datą doręczenia propozycji skarżący nie tylko otrzymał ją fizycznie, ale również miał świadomość zaprezentowanych warunków służby, a także skutków prawnych złożenia stosownego oświadczenia woli w ustawowym terminie. Jednakże skarżący podnosząc kwestie związane z jego stanem zdrowia i niemożnością w tym czasie podejmowania świadomych decyzji, faktycznie zakwestionował przyjęte domniemanie. Kwestie te mają charakter ustaleń faktycznych, których zobligowany był dokonać organ. Należy bowiem zwrócić uwagę, że stan wyłączający zrozumienie znaczenia określonej czynności, świadome podjęcie decyzji i wyrażenie woli nie musi oznaczać całkowitego zniesienia świadomości. Wystarczy istnienie takiego stanu, który oznacza brak rozeznania, niemożność rozumienia posunięć własnych i innych osób oraz niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia i skutków własnego postępowania (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II CSK 147/10; z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt IV CSK 7/05). Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze Sąd uznał, że organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie organy powinny ustalić, czy i kiedy zaczął biec termin do wniesienia oświadczenia w trybie art. 222 lit. 5 ustawy o Służbie Celnej. Z tych przyczyn Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, o wstrzymaniu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekając w myśl art. 152 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 i 209 P.p.s.a.