II SA/Wa 699/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-21
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Izabela Głowacka-Klimas, Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów prawidłowo stwierdziła z urzędu nieważność uchwały Rady Wydziału o uznaniu zagranicznego dyplomu doktora habilitowanego za równoważny z polskim, biorąc pod uwagę zarzuty strony skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności braku czynnego udziału strony, nierozpatrzenia materiału dowodowego i wadliwego uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Centralna Komisja dopuściła się istotnego naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Naruszenia te polegały na niedostatecznym wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji powodów stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału oraz braku odniesienia się do zarzutów strony skarżącej, co uniemożliwiło kontrolę legalności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. R. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która stwierdziła z urzędu nieważność uchwały Rady Wydziału uznającej dyplom doktora habilitowanego skarżącego uzyskany za granicą za równoważny z polskim. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak zapewnienia czynnego udziału, nierozpatrzenie materiału dowodowego, wadliwe uzasadnienie decyzji oraz błędne zastosowanie przepisów prawa. Centralna Komisja uznała, że uchwała Rady Wydziału została podjęta z rażącym naruszeniem prawa z powodu niepełnej dokumentacji i braku wiedzy o wcześniejszym negatywnym rozpatrzeniu dyplomu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, , Joanna Mazur, Protokolant Referent Stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego A. R. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów (dalej także: "Centralna Komisja" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej: "k.p.a.") w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm. - dalej także: "ustawa o stopniach naukowych") w zw. art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. poz. 1669) - po rozpoznaniu odwołania A. R. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] (dalej także: "Rada Wydziału" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego – stwierdziła z urzędu nieważność w/w uchwały z dnia [...] czerwca 2018 r.
Zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów wydana została w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] września 2017 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] - działając na podstawie Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki uzyskanych za granicą uznała dyplom habilitacyjny Venia Legendi, nadany skarżącemu dr A. R. za równoważny z dyplomem doktora habilitowanego nauk [...] w zakresie [...] wydawanym przez polskie uczelnie.
Pismem z dnia [...] kwietnia Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] poinformowała Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów o stwierdzeniu błędów formalnych uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego skarżącego A. R. (doktora habilitowanego) za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego. W treści pisma Rada Wydziału wskazała, że po podjęciu uchwały Rady Wydziału o nostryfikacji dyplomu okazało się, iż dokumentacja postępowania nostryfikacyjnego była niepełna.
W treści pisma Rada Wydziału wskazała, że nie miała wcześniej wiedzy, że przedłożony dyplom skarżącego nie jest dokumentem potwierdzającym nadanie stopnia doktora habilitowanego i nie jest równoważny z odpowiednim polskim dyplomem doktora habilitowanego.
W związku z powyższym, Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, działając na podstawie art. 157 § 1 i § 2 k.p.a. wydała postanowienie z urzędu o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu skarżącego stopnia naukowego doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego
Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów - działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych w zw. art. 179 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – stwierdziła z urzędu nieważność uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r., uznającej dyplom stopnia naukowego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego.
W uzasadnieniu do wydanej decyzji Centralna Komisja stwierdziła, ze z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Centralą Komisję wyniknęło, że przeprowadzająca postępowanie nostryfikacyjne Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nie miała wiedzy o zbadaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego dyplomu skarżącego i uznaniu przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego ww. dyplomu jako dokumentu nie potwierdzającego nadania stopnia doktora habilitowanego.
Centralna Komisja zaznaczyła, że z dokumentu urzędowego Departamentu [...] Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] bezspornie wynika, że dyplom skarżącego dra A. R. nie potwierdza nadania stopnia doktora habilitowanego i że dyplom ten nie może być uznany za równoważny z odpowiednim polskim dyplomem doktora habilitowanego. Centralna Komisja zaznaczyła, że Departament [...] Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada kompetencje do oceny waloru przedkładanych przez kandydatów dyplomów zagranicznych organów i instytucji z punktu widzenia uznawania ich za równoważne z odpowiednimi polskimi dyplomami o nadaniu stopnia naukowego.
Odnosząc się do stanu faktycznego postępowania i zgromadzonego materiału Centralna Komisja stwierdziła, że w tej sytuacji skarżący A. R. w postępowaniu nostryfikacyjnym prowadzonym przez Radę Wydziała nie przedłożył w istocie dokumentu potwierdzającego nadanie stopnia doktora habilitowanego, równoważnego z odpowiednim polskim dyplomem doktora habilitowanego.
W związku z powyższym Centralna Komisja wskazała, że Rada Wydziału podjęła uchwałę o nostryfikacji dyplomu na podstawie niepełnej dokumentacji, co oznacza, że uchwała Rady Wydziału jest dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kończąc, Centralna Komisja podniosła, że okoliczności zawarte w przesłanym przez radę Wydziału wniosku obligują Centralną Komisję do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. - jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. skarżący A. R., reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, skarżąca zarzuciła, iż Centralna Komisja, wydając sporną decyzję, dopuściła się:
1) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. art. 10 § 2 k.p.a. i 10 § 3 k.p.a.
- poprzez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w trakcie postępowania oraz brak możliwości wypowiedzenia się do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez co organ uniemożliwił skarżącemu możliwość realizacji obrony swoich praw;
2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
– poprzez uznanie, że zaszły przesłanki potwierdzające wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa podczas, gdy Rada Wydziału nie naruszyła żadnego przepisu prawa materialnego, ustrojowego i procesowego a tym bardziej aby takie naruszenie miało charakter rażący, które to naruszenie uzasadniałby stwierdzenie nieważności decyzji,
3) naruszenia art. 77 § 1 k.p.a.
– poprzez nierozpatrzenie zabranego w sprawie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i adekwatny w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy poprzez brak zwrócenia uwagi przez organ na fakt, że dokument wytworzony przez Departament [...] Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2016 r., na który powołuje on się organ dotyczy przesłanki uznania uprawnień za równoważne na podstawie art. 21 a ustawy o stopniach naukowych, a nie w oparciu o art. 24 ustawy o stopniach naukowych, który dotyczy procedury nostryfikacyjnej, co prowadzi bezsprzecznie do uznania, że nawet brak tego dokumentu w postępowaniu nie powoduje, że doszło przy wydawaniu unieważnionej uchwały do naruszenia prawa a tym bardziej do naruszenia prawa o charakterze rażącym,
4) naruszenie art. 75 k.p.a.
– poprzez brak przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, w szczególności [...] B. K., [...] U[...], która była przewodnicząca Komisji nostryfikacyjnej, czy też z przesłuchania samego skarżącego na okoliczność posiadania wiedzy o wcześniej toczącym się postępowaniu o nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie art. 21 a ustawy o stopniach naukowych oraz braku potrzeby żądania od skarżącego dokumentów dotyczących ww. postępowania do rozstrzygnięcia postępowania nostryfikacyjnego, co mogło doprowadzić organ do ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób nieprawidłowy, pomimo takich wskazań skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r.,
5) naruszenie art. 80 k.p.a.
– poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, w szczególności: poprzez uczynienie za podstawę rozstrzygnięcia twierdzeń Rady Wydziału zawartych w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. bez przeprowadzenia na tą okoliczność postępowania dowodowego, które potwierdziłoby, że organ posiadał wiedzę o piśmie Departamentu [...] Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2016 r. na etapie poodejmowania uchwały o nostryfikacji,
6) naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.
7) poprzez uzasadnienie decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r. w sposób uniemożliwiający dokonanie instancyjnej kontroli jego prawidłowości z uwagi na lakoniczność i nieprecyzyjność oraz brak odniesienia się do przesłanek uzasadniających stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa, co powoduje, iż organ nie dokonał uzasadnienia decyzji w sposób prawidłowy.
8) naruszenie art. 40 § 2 k.p.a.
– poprzez brak doręczenia decyzji pełnomocnikowi skarżącego lecz bezpośrednio skarżącemu.
Na wstępie uzasadnienia do skargi, skarżący wskazał na art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
W związku z powyższym, skarżący wskazał, że pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik zgłosił swój udział w postępowaniu doręczając do organu pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2018 r., a mimo to decyzja organu z dnia [...] grudnia 2018 r. nigdy nie została doręczona pełnomocnikowi.
Skarżący zauważył, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący podkreślił, że obowiązek ten jest jedną z podstawowych zasad prowadzenia postępowań administracyjnych przez organy administracji publicznej. Oznacza to, zdaniem skarżącego, że organ w żaden sposób nie poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w niniejszej sprawie i odniesieniem się do niego przed wydaniem przedmiotowej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r..
Dodatkowo, skarżący stwierdził, że umożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu po zebraniu materiału dowodowego doprowadziło organ do podjęcia błędnej decyzji o stwierdzeniu nieważności Uchwały Rady Wydziały [...] U[...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia skarżącego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym z poniżej wskazanych powodów.
Skarżący, dokonując analizy wydanego skarżonego rozstrzygnięcia wskazał, że wcześniej prowadzone postępowanie na wniosek [...] A. R. o nabycie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie art. 21 o stopniach naukowych w żaden sposób nie miało wpływu na postępowanie prowadzone przez Radę Wydziału w sprawie nostryfikacji stopnia naukowego uzyskanego za granicą w oparciu o dorobek naukowy i postępowanie habilitacyjne oraz w oparciu o dyplom habilitacyjny nadający uprawnienia Venia Legendi w zakresie [...], przyznanego przez Radę Wydziału Uniwersytetu w Kraju S. w dniu [...] lipca 2015 r., a w szczególności na wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy. W tym zakresie skarżący dodał, że dokument dotyczący postępowania przeprowadzonego na podstawie art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, w którym organ zobowiązany jest stosować inne przesłanki, celem rozstrzygnięcia o nabyciu uprawnień równoważnych, bez wątpienia nie mógł być brany pod uwagę w analizowanym postępowaniu, skoro przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 24 ustawy o stopniach naukowych organ bada całkowicie inne przesłanki, które warunkują uznanie stopnia naukowego uzyskanego przed daną osobę zagranicą w postępowaniu nostryfikacyjnym. Skarżący dodał, że postępowanie nostryfikacyjne prowadzone na ww. podstawie prowadzi do określenia polskiego odpowiednika zagranicznego stopnia naukowego, a nie do uznania stopnia naukowego uzyskanego za granicą za równoważny ze stopniem naukowym uzyskanym w Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też, skarżący zaznaczył, że sam fakt wydania odmownej decyzji w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych nie ma żadnego istotnego wpływu na wydanie rozstrzygnięcia w procedurze przeprowadzanej przez Radę Wydziału.
W związku z powyższym, skarżący wskazał, że organ całkowicie błędnie określa, że zachodzą jakiekolwiek przesłanki do możliwości stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2017 r. z powodu toczącego się wcześniej innego postępowania, które nie ma żadnego wpływu na nostryfikację dyplomu zagranicznego.
W dalszej części uzasadnienia skarżący zaznaczył, że ów dokument był w posiadaniu organu w momencie podejmowania decyzji i był mu jak najbardziej znany, co mogło zostać stwierdzone, gdyby przeprowadzono postępowanie dowodowe w odpowiedni sposób. Zdaniem skarżącego, Komisja ds. postępowania nostryfikacyjnego Wydziału przeprowadziła postępowanie w sposób prawidłowy, dokonując oceny materiału dowodowego znajdującego się w aktach uznając, iż dokument wydany na potrzeby postępowania prowadzonego w trybie art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych jest dowodem nieistotnym dla rozstrzygnięcia postępowania toczącego się z wniosku A. R. o nostryfikację stopnia naukowego Venia Legendi z dnia [...] maja 201 7 r., dlatego też nie miała obowiązku informowania o tym fakcie członków Rady Wydziału [...].
Odnosząc się do powyższego skarżący stwierdził, że sama więc decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2016 r. oraz pismo z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie może stanowić jako tako dowodu mającego na celu określone istotnych dla sprawy okoliczności, gdyż dotyczy ona merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy opartej na innych przesłankach i nie dotyczy okoliczności zarówno faktycznych jak i prawnych sprawy prowadzonej na podstawie przepisów o nostryfikacji stopni naukowych.
Ponadto, skarżący wskazał, że w § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 8 sierpnia 2011 r. w sprawie nostryfikacji stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki uzyskanych za granicą (Dz. U. Nr 1 79, poz. 1067, dalej także: "rozporządzenie w sprawie nostryfikacji") wskazano katalog dokumentów, jakie osoba ubiegająca się o uznanie tytułu naukowego za równoważny powinna złożyć wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania nostryfikacyjnego.
W związku z powyższym, Komisja ds. nostryfikacji dyplomu skarżącego w protokole z posiedzenia, które odbyło się w dniu [...] lipca 2017 r., stwierdziła, że A. R. przedstawił wszystkie dokumenty zgodne z ww. rozporządzeniem, które pozwalają na podjęcie uchwały o nostryfikacji dyplomu uzyskanego na [...].
W dalszej części uzasadnienia do skargo, skarżący wskazał na orzecznictwo sądowo administracyjne, tj. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2006 r., sygn. akt I OSK 192/06 dotyczący kwestii nadawania stopni naukowych i przeprowadzenia w tej materii postępowania dowodowego, w którym Sąd doszedł do przekonania, że "W postępowaniu przed Centralną Komisją postępowanie dowodowe ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji. Przy czym, zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy, jeżeli co najmniej [pic]jedna opinia jest negatywna, sekcja powołuje recenzenta spoza składu Centralnej Komisji. Jeżeli zatem został spełniony ten wymóg i uzyskano odpowiednią liczbę recenzji, sprawę rozpatrywała na swym posiedzeniu odpowiednia Sekcja Centralnej Komisji zapewniając udział recenzentów i dokumentując swe czynności w sposób umożliwiający kontrolę stosowanej procedury', a następnie podjęto uchwałę - to tak przygotowany materiał dowodowy mógł stanowić podstawę do poddania go ocenie przez Prezydium, a następnie podstawę wydanej decyzji." (tak też: A. Wróbel. Art. 75. W: Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego. System Informacji Prawnej LEX, 201 6.).
Skarżący stwierdził, że odnosząc się do stanu faktycznego w niniejszej sprawy należy wskazać, że organ wydający decyzję w sprawie nostryfikacji stopnia naukowego A.R. był w posiadaniu wszystkich dokumentów potrzebnych i niezbędnych do wydania decyzji o uznaniu albo odmowie uznania stopnia naukowego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym, o których mowa w ww. rozporządzeniu w sprawie nostryfikacji. Skarżący uznał tym samym, że brak dokumentu dotyczącego wcześniej toczącego się postępowania na etapie prowadzenia postępowania nie mógłby być uznany za fakt umożliwiający organowi podjęcie decyzji w sprawie z wniosku skarżącego, co oznacza, że dowód ten zatem nie ma charakteru dowodu istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem skarżącego nie można pominąć kwestii, że Komisja ds. nostryfikacji dyplomu skarżącego A. R., w szczególności jej przewodnicząca [...] B. K., [...]U[...], posiadała wiedzę o wcześniej toczącym się postępowaniu na podstawie art. 21a ustawy o stopniach naukowych i dokumentach dotyczących tego postępowania. W ślad za tym skarżący wyraźnie wskazał, że w trakcie postępowania nostryfikacyjnego chciał złożyć dokumenty związane z postępowanie toczącym się w pierwszej instancji przed Rektorem U[...], a następnie przed Centralną Komisją do spraw Stopni Naukowych, jako organem II instancji, jednakże Komisja ds. postępowania nostryfikacyjnego uznała, że te dokumenty są zbędne do prowadzenia postępowania na podstawie art. 24 ustawy o stopniach naukowych.
Powyższe, w opinii skarżącego wskazuje, że na tym etapie dokumenty te należy uznać za zbędne dla rozstrzygnięcia kwestii związanych z nostryfikacją dyplomu zagranicznego.
Skarżący uznał, że na obecnym etapie bezzasadne jest powoływanie się przez Radę Wydziału, że nie posiadała ona odpowiednich dokumentów, podnosząc, że zaniechanie przez organ przeprowadzenia postępowania dowodowego i uniemożliwienie skarżącemu złożenia wniosków dowodów mających na celu uzupełnienie przeprowadzonego postepowania dowodowego doprowadziło do tego, że decyzja o stwierdzeniu nieważności jest błędna i nie może się ostać.
Skarżący wskazał, że organ w swej decyzji nie wskazał jaki to przepis prawa został naruszony przez Radę Wydziału oraz, że nie podjęto nowej próby wykazania aktu prawa, którego przepisy miałyby być naruszone, nie wspominając o konkretnym przepisie i normie prawnej z niego płynącej. W tym miejscu skarżący wskazał, że gdyby doszło do naruszenia prawa to i tak organ nie jest upoważniony do automatycznej eliminacji danej decyzji z obrotu prawnego. Skarżący przy tym zaznaczył, że chodzi tylko o takie naruszenia, którym można przypisać rangę "rażącego" naruszenia prawa, a więc takiego, które spełnia łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 486/18).
W dalszej części uzasadnienia do skargi skarżący podniósł, że ciężko jest się odnieść do zdawkowego twierdzenia organu, że doszło do tej kwalifikowanej formy naruszenia prawa, gdyż po prostu organ tego nie wyjaśnił. Skarżący wskazał, iż jego zdaniem nie można w niniejszej sprawie uznać, aby przy przeprowadzeniu postępowania nostryfikacyjnego i podejmowaniu uchwały doszło do jakichkolwiek naruszeń powodujących teraz możliwość stwierdzenia nieważności uchwały, a tym bardziej aby naruszenie to miało postać kwalifikowaną. W ocenie skarżącego organ zebrał w postępowaniu nostryfikacyjnym cały materiał dowodowy potrzebny do rozpatrzenia sprawy w sposób prawidłowy, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie nostryfikacji.
Zdaniem skarżącego, organ w żaden sposób nie uzasadnił dlaczego jego zdaniem doszło do rażącego naruszenia prawa, o ile w ogóle do jakiegoś naruszenia doszło, gdyż organ nie wskazał jaki przepis prawa materialnego czy to proceduralnego został naruszony i to w sposób rażący.
Skarżący stwierdził, że organ naruszył art. 80 k.p.a., gdyż nie przeprowadził stosownego postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie czy faktycznie organ podejmujący uchwałę posiadał wiedzę o dokumentach, na które powołano się w decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., czym bez wątpienia naruszył art. 75 k.p.a. Zdaniem skarżącego - organ zaniechał więc zebrania materiału dowodowego do wydania decyzji w sposób wyczerpujący i zmierzający do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych. Skarżący podniósł, że organ nie mógł oprzeć się jedynie na twierdzeniach Rady Wydziału w piśmie z dnia [...] kwietnia 2018 r. bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, które doprowadziłoby do potwierdzenia okoliczności, na których oparł on swoje rozstrzygnięcie.
Skarżący zauważył, że dowody zebrane w sprawie, a zwłaszcza dokumenty urzędowe, nie mogą zastępować uzasadnienia decyzji. Zdaniem skarżącego, organ administracji, uzasadniając decyzję, może powoływać się na dowody zebrane w sprawie, jednakże nie zwalnia to go z obowiązku przedstawienia własnego stanowiska w sprawie i podania motywów tego stanowiska (por. wyrok NSA z 17 sierpnia 1998 r., IV SA 615/97, LEX nr 45910; wyrok NSA z 22 września 1998 r., I SA/Łd 1270/96, LEX nr 37597).
Nadto, skarżący dodał, że nie ma wątpliwości, że organ naruszył przepisy o prawidłowości sporządzania uzasadnienia decyzji, gdyż w uzasadnieniu wskazał jedynie lakonicznie i krótko, co jednoznacznie wskazuje, że organ bezsprzecznie nie dopełnił w żaden sposób obowiązków w zakresie wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych swojej decyzji.
Kończąc, skarżący stwierdził, że tak "uzasadnione" stwierdzenie istnienia podstaw do uznania nieważności uchwały Rady Wydziału należy uznać za lapidarne i niewystarczające oraz należy wnioskować stąd, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę istnienia wiążących go w dacie orzekania uregulowań prawnych w zakresie sporządzania uzasadnienia podejmowanych decyzji odnosząc się w prawdzie jednozdaniowo do zasadności swojego rozstrzygnięcia nie przedstawiając motywów i argumentacji swojego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego, stanowisko organu w żaden sposób nie pozwala się zweryfikować skarżącemu skoro organ nie wskazał jakie dowody uznał za wiarygodne i na podstawie jakich dowodów rozpoznał sprawę oraz jakim dowodom odmówił on wiarygodności pomijając je przy orzekaniu.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Centralna Komisja wskazała, że pracownik biura organu przeoczył zgłoszenie się pełnomocnika do udziału w postępowaniu, i wysłał wydaną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. bezpośrednio skarżącemu jako stronie, podnosząc przy tym, że skarżący odebrał bezpośrednio przesyłkę i przekazał ją pełnomocnikowi. Centralna Komisja uznała, że uchybienie to ma konsekwencje generalnie w zakresie punktu dot. ustalenia daty właściwego doręczenia, ale nie miało realnego wpływu na ew. zagrożenia praw proceduralnych strony.
Centralna Komisja stwierdziła, że uzasadnienie decyzji organu zawierało motywy formalne stwierdzenia z urzędu nieważności uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie nostryfikacji dyplomu skarżącego.
Centralna Komisja wskazała, że w wyniku postępowania wyjaśniającego wyniknęła bezspornie okoliczność, że przeprowadzająca postępowanie nostryfikacyjne Rada Wydziału podjęła uchwałę pod wpływem błędu, iż dokumentacja postępowania nostryfikacyjnego jest pełna i że przedłożony dyplom skarżącego jest dokumentem potwierdzającym nadanie stopnia doktora habilitowanego (właściwym odpowiednikiem polskiego dyplomu doktora habilitowanego).
Centralna Komisja stwierdziła, że podstawowy dowód, z którego Centralna Komisja wywodziła o stwierdzeniu nieważności uchwały Rady Wydziału w sprawie nostryfikacji dyplomu skarżącego, był już wskazany w pierwotnym postanowieniu organu o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Wydziału, co oznacza, że był więc od razu znany stronie i jej profesjonalnemu pełnomocnikowi. W ocenie organu nie nastąpiło tu więc zagrożenia praw proceduralnych strony, gdyż strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika miała wiedzę o możliwościach procesowych strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga A. R. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. - narusza obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, wydając sporną decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r., dopuściła się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego stwierdziła nieważność z urzędu uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. Sąd uznał, że w konsekwencji wskazanego powyżej uchybienia, Centralna Komisja, jako organ odwoławczy – stwierdzając z urzędu nieważność uchwały z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego - o których mowa w przepisie art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych.
Tym samym, Sąd stwierdził, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych oraz art. 7 Konstytucji RP.
Zdaniem Sądu, zarówno naruszenie powołanych wyżej przepisów procedury administracyjnej, jak i związana z tym uchybieniem niewłaściwa ocena prawidłowości zastosowania normy prawa materialnego, mogły mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowią dostateczną podstawę prawną do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r.
Przechodząc do oceny spornego rozstrzygnięcia Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów, na wstępie warto zauważyć, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych stanowi, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Na gruncie powyższego przepisu cyt. ustawy przyjmuje się w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu doktora oraz tego, czy posiada ona odpowiednie osiągnięcia naukowe, etc. Sąd administracyjny nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz regulacji zawartych w statucie Centralnej Komisji, a także odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 275/17, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1436/16).
Jednocześnie, przyjmuje się, że postepowanie przed sądem administracyjnym nie może stanowić forum, na którym toczy się szeroko zakrojona dyskusja naukowa, czy też ścierają się różne poglądy, teorie naukowe, bądź też polemiki z konkluzjami o charakterze stricte naukowym wypracowane przez Centralną Komisję, albowiem rolą sądu administracyjnego jest jedynie przeprowadzenie kontroli legalności działania wspomnianego wyżej organu pod względem zgodności z prawem.
Jednakże, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że aby sąd administracyjny mógł w ogóle zrealizować skutecznie ustawowe zadanie, to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2052/14).
Tymczasem, w niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że - wbrew wskazanym powyżej obowiązkom - Centralna Komisja nie wyjaśniła w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego stwierdziła nieważność z urzędu uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego skarżącego doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego.
Należy wskazać, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] grudnia 2018 r. jest bardzo lakoniczne i niejasne, jeśli chodzi o wyjaśnienie zaistnienia przesłanek stwierdzenia nieważności z urzędu uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r., zaś pewna próba sanowania tego uchybienia dopiero w odpowiedzi na skargę nie może być uwzględniona przez Sąd, albowiem odpowiedź organu na skargę jest pismem procesowym, które nie może uzupełniać zaskarżonego aktu lub czynności (por. m.in. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017).
Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie Centralnej Komisji winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego została stwierdzona nieważność z urzędu uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2017 r.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że nie sposób stwierdzić na podstawie treści uzasadnienia spornej decyzji z dnia [...] grudnia 2018 r., z jakich przyczyn Centralna Komisja nie podzieliła zasadności poszczególnych zarzutów strony skarżącej podniesionych w skardze, pomimo, iż organ odwoławczy miał dostateczny materiał do przeprowadzenia szczegółowej analizy w tym zakresie.
Tymczasem, w ocenie Sądu, stwierdzić należy, że skarżący ma pełne prawo wiedzieć, dlaczego - Centralna Komisja stwierdziła nieważność z urzędu uchwały Rady Wydziału z dnia [...] września 2017 r., a w szczególności ma prawo poznać konkretne przyczyny, z powodu których organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów strony skarżącej zawartych w treści skargi.
Niestety, pomimo wyraźnego obowiązku w powyższym zakresie, Centralna Komisja nie dokonała prawidłowej - by nie rzec żadnej - oceny owych zarzutów skarżącej w, czym w konsekwencji dopuściła się istotnego naruszenia m. in. przepisu art. 80 k.p.a., który nakazuje organowi wnikliwie rozpatrzenie wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów.
Mając powyższe na względzie, uznać trzeba, iż Centralna Komisja nie dołożyła należytej staranności w ocenie całości zgromadzonego materiału dowodowego, co w efekcie wpłynęło na rzetelność oceny dokonanej przez ten organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji.
W konsekwencji, Sąd przyjął, iż Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, wydając kwestionowaną decyzję, dopuściła się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, albowiem w sposób wyjątkowo lakoniczny wyjaśniła w uzasadnieniu spornej decyzji, dlaczego stwierdziła z urzędu nieważność uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. w sprawie uznania dyplomu stopnia naukowego A. R. doktora habilitowanego za równoważny z odpowiednim polskim stopniem naukowym doktora habilitowanego.
Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.
W ocenie Sądu, uzasadniając sporną decyzję w sposób wyjątkowo nieprecyzyjny, bez odniesienia się do zasadności zarzutów skarżącego, organ odwoławczy dopuścił się tym samym naruszenia przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.
W tym stanie rzeczy, należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie mogła ostać się w obrocie prawnym, jako naruszająca w sposób istotny obowiązujące przepisy prawa.
Rozpatrując sprawę ponownie, Centralna Komisja zobowiązana będzie wziąć pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie zarówno uwarunkowania formalne, wyrażone m.in. w k.p.a., jak i materialne przepisy ustawy o stopniach naukowych, organ odwoławczy przede wszystkim zobowiązany będzie w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ocenić poszczególne zarzuty strony skarżącej i wskazać ewentualnie, z jakich powodów nie uznaje ich zasadności.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. - orzekł, jak w pkt. 1 sentencji wyroku.
Zasądzając jednocześnie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 P.p.s.a. w związku z art. 209 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło