II SA/Wa 70/08
WyrokWSA w Warszawie2008-03-13
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras, Sławomir Antoniuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel ubiegający się o stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego spełnia wymogi kwalifikacyjne, jeśli ukończył studia na kierunku socjologia, a nauczane przez niego przedmioty to etyka i wiedza o społeczeństwie, a także prowadzi zajęcia wychowawcze, a pracodawca uznał jego kwalifikacje za zbliżone do prowadzonych zajęć?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i oparły swoje rozstrzygnięcia na nieprawidłowo zastosowanym przepisie. W szczególności, organ odwoławczy nie ustosunkował się do pisemnego zaświadczenia dyrektora szkoły o uznaniu kwalifikacji skarżącego za zbliżone do prowadzonych zajęć, a także nie wyjaśnił, czy placówki, w których pracował skarżący, mają status placówki specjalnej, co byłoby warunkiem zastosowania § 5 ust. 2 rozporządzenia.Stan faktyczny
Skarżący W. W. ubiegał się o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego. Kurator Oświaty odmówił nadania stopnia, uznając, że skarżący nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych, ponieważ ukończył socjologię, a nie kierunek zbliżony do nauczanych przedmiotów (etyka, wiedza o społeczeństwie) i prowadzonych zajęć wychowawczych. Minister Edukacji Narodowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie prawa przez zastosowanie nieobowiązującego przepisu i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Edukacji Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Kuratora Oświaty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz skarżącego W. W. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], odmawiającą nadania W. W. stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy:
W. W. wnioskiem z dnia 30 października 2006 r., na podstawie art. 9d ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), wystąpił do [...] Kuratora Oświaty o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.
[...] Kurator Oświaty poddał ww. wniosek oraz załączone do wniosku dokumenty analizie formalnej i na jej podstawie stwierdził, iż wnioskodawca nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 ust. 1a - 3 Karty Nauczyciela. W związku z powyższym, w dniu [...] grudnia 2006 r. organ I instancji podjął decyzję o odmowie nadania W. W. kolejnego stopnia awansu zawodowego. Uzasadniając rozstrzygnięcie Kurator podniósł, iż W. W. uzyskał w dniu 30 stycznia 1986 r. tytuł magistra socjologii na Uniwersytecie [...] Wydział Ekonomiczno - Socjologiczny. W dniu 14 września 1988 r. ukończył na Politechnice [...] Podyplomowe Studium Pedagogiczne nadające przygotowanie pedagogiczne. W okresie od 1 października 1983 r. do 30 września 1989 r. studiował na Uniwersytecie [...] filozofię. Uzyskał zaliczenie czterech lat studiów wyższych na kierunku filozofia (planowy okres studiów wynosił 4 lata). W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 19, poz. 239 ze zm.), stosunek pracy z W. W. był nawiązany w dniu 30 września 1996 r. na podstawie mianowania w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii [...] w Ł.. Decyzją z dnia [...] września 2000 r., nr [...] Prezydent Miasta Ł. nadał W. W. stopień nauczyciela mianowanego. Staż na stopień nauczyciela dyplomowanego wnioskodawca odbywał w okresie od 1 września 2003 r. do 31 maja 2006 r. Z zaświadczenia z dnia 26 października 2006 r. wydanego przez Dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii [...] nr [...] w Ł. wynika, iż w tym okresie ubiegający się o kolejny stopień awansu zawodowego zajmował stanowisko nauczyciela etyki - w wymiarze 6/18 godzin tygodniowego obowiązującego wymiaru zajęć, 3/18 wiedzy o społeczeństwie oraz w wymiarze 9/18 realizował zajęcia opiekuńczo - wychowawcze. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.) kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela posiada osoba, która ukończyła studia na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne. Ukończony przez W. W. kierunek - socjologia nie spełnia warunków wskazanych w tym przepisie. Uznania, że ukończony kierunek studiów jest zbliżony z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć dokonuje dyrektor szkoły (placówki). Pisemnego potwierdzenia uznania kwalifikacji za zbliżone do prowadzonych zajęć dydaktycznych i wychowawczych, o których mowa wyżej, wnioskodawca nie przedstawił. Warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest m.in. spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1, ust. 1a - 3 Karty Nauczyciela. Warunku tego wnioskodawca nie spełnił, co uzasadniało wydanie decyzji odmownej dla strony.
W. W. odwołał się od decyzji [...] Kuratora Oświaty i wniósł o jej uchylenie i nadanie wnioskowanego stopnia awansu zawodowego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołujący się zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela, poprzez błędne zastosowanie tego przepisu oraz naruszenie art. 7 i 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie spełniania warunków uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego. W uzasadnieniu odwołania strona podkreśliła, że [...] Kurator Oświaty, kwestionując brak w aktach pisemnego potwierdzenia przez dyrektora szkoły uznania kwalifikacji za zbliżone do prowadzonych zajęć dydaktycznych i wychowawczych, nie zwrócił się do wnioskodawcy o uzupełnienie tego braku. Natomiast już z samego pisma dyrektora Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii, potwierdzającego zatrudnienie wnioskodawcy jako nauczyciela wos i etyki wynika, iż uznał on posiadane przez stronę kwalifikacje za wystarczające do prowadzenia wymienionych zajęć dydaktycznych.
Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w świetle art. 9b ust. 1 pkt 3, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy - Karta Nauczyciela, warunkiem nadania nauczycielowi stopnia nauczyciela dyplomowanego jest: spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela, o której mowa w art. 9c ust. 6 Karty Nauczyciela oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej. Na podstawie art. 9b ust. 6 w związku z art. 9b ust. 1 i 9b ust. 4 pkt 3 Karta Nauczyciela nauczycielowi, który nie spełnia ww. warunków, organ sprawujący nadzór pedagogiczny odmawia nadania stopnia nauczyciela dyplomowanego w drodze decyzji administracyjnej. Kwestię kwalifikacji nauczycieli reguluje art. 9 ww. ustawy oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (...). Zgodnie z § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela lub prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno - wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej, odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów. W myśl przepisów ww. rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w poszczególnych typach szkół posiada m.in. osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne. W świetle § 1 pkt 4 tego rozporządzenia przez kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. Ukończony przez odwołującego się kierunek wyższych studiów magisterskich - socjologia, nie jest kierunkiem zgodnym z rodzajem prowadzonych przez niego zajęć, tj. z etyką oraz z zajęciami wychowawcy w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii (zajęciami socjoterapeutycznymi). Ukończonego przez W. W. kierunku studiów nie można również uznać za zbliżony z rodzajem prowadzonych przez niego zajęć. Kierunek studiów - socjologia nie daje bowiem dostatecznej wiedzy merytorycznej do zajmowania stanowiska wychowawcy (prowadzenia zajęć socjoterapeutycznych) oraz etyki. Program kształcenia studiów wyższych w zakresie socjologii nie uwzględnia treści, które są niezbędne w pracy nauczyciela etyki oraz wychowawcy w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii. Zaświadczenie prodziekana Wydziału Filozoficzno - Historycznego Uniwersytetu [...] o uzyskaniu przez W. W. zaliczenia czterech lat studiów wyższych na kierunku filozofia również nie potwierdza posiadania przez niego kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela etyki, bowiem nie legitymuje się on dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku filozofia. Gdyby odwołujący się ukończył studia magisterskie na kierunku filozofia (potwierdzone dyplomem ukończenia studiów) można by uznać, iż ukończył on kierunek studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu - etyki, a więc posiada kwalifikacje do nauczania tego przedmiotu. W świetle powołanych przepisów W. W. nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowanego stanowiska. Mając powołane ustalenia na uwadze, organ II instancji uznał zarzuty podniesione w odwołaniu za niezasadne.
Decyzja Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] listopada 2007 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] grudnia 2007 r. skarżący zarzucił: 1) rażące naruszenie prawa, poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie nieobowiązującego przepisu § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (...), 2) naruszenie art. 9 ust. 1 Karta Nauczyciela, poprzez jego błędne zastosowanie, 3) naruszenie art. 7 i 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie spełniania warunków uzyskania stopnia nauczyciela akademickiego, oraz pominięcie posiadanych przez skarżącego kwalifikacji i tytułów naukowych oraz faktu, uznania posiadanych kwalifikacji przez pracodawcę. Z uwagi na wskazane naruszenia prawa skarżący wystąpił o stwierdzenie nieważności obu decyzji lub ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że pracodawca – dyrektor Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii [...] potwierdził, iż kwalifikacje skarżącego są właściwe do zatrudnienia go na stanowisku nauczyciela etyki, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowawcy. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2004 r. (publik. Dz. U. z 2004 r., Nr 122, poz. 1290) stwierdził niekonstytucyjność § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w zakresie w jakim powierza kuratorowi ustalenie, czy dany kierunek studiów jest zbliżony do nauczanego przedmiotu lub prowadzonych zajęć. Zastosowanie przez organy orzekające w sprawie nieobowiązującego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika, iż ustawodawca w żadnym z przepisów Karty Nauczyciela nie upoważnił kuratora oświaty do dokonywania ustaleń w zakresie zbieżności ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów z przedmiotem nauczanym. Gdyby nawet przyjąć, iż kuratorowi przysługuje z Karty Nauczyciela takie uprawnienie, to jego kompetencja opierająca się na uznaniu administracyjnym, powinna podlegać wszelkim rygorom tego sposobu stosowania prawa, tj. jakiekolwiek ograniczenia uprawnień lub obowiązków powinny wynikać wprost z przepisu prawa, a uzasadnienie decyzji odmownej powinno opierać się na analizie całokształtu stanu faktycznego. W niniejszej sprawie pominięto ustalenie zakresu kompetencji jakie zdobył skarżący podczas studiów na Wydziale Filozoficzno - Historycznym oraz podyplomowego studium pedagogicznego oraz wskazanie dlaczego (z odniesieniem do programu studiów) ukończenie studiów z zakresu socjologii nie daje gwarancji posiadanych do uzyskania tytułu nauczyciela dyplomowanego. Zdaniem skarżącego organ administracyjny powinien wskazać konkretnie jakiej wiedzy brakuje skarżącemu, poprzez porównanie programów nauczania wskazanych przedmiotów i zakresu merytorycznego ukończonych studiów. W ocenie skarżącego bezspornym jest, iż spełnienie wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 Karty Nauczyciela oraz w rozporządzeniu stanowi niezbędny warunek uzyskania przez nauczyciela stopnia awansu zawodowego. Akt nadania stopnia awansu zawodowego określa jednakże w sposób ogólny wymaganie - poziom wykształcenia, nie przesądza zaś, jakich przedmiotów dany nauczyciel może nauczać w poszczególnych rodzajach szkół i placówek. Wskazanie przedmiotu nauczania należy do pracodawcy - dyrektora szkoły lub placówki.
W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a także przedstawił argumentację świadczącą o niezasadności zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie odwoławcze charakteryzuje się tym, że nie ogranicza się ono do kontroli decyzji organu I instancji lecz organ odwoławczy jest obowiązany ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć. Oznacza to, że przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz do zbadania zasadności żądań i zarzutów podniesionych w skardze.
Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 3 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 1a - 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (t. j.: Dz. U. z 2006 r. Nr 97, poz. 674 ze zm.), warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego nauczycielowi zatrudnionemu w szkole jest: spełnienie przez niego wymagań kwalifikacyjnych, odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej, po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.
W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje.
Kwalifikacje wymagane od nauczycieli określa rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 z zm.). Zgodnie z § 2 - 4 rozporządzenia, kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole podstawowej, gimnazjum oraz liceum ogólnokształcącym posiada osoba, która legitymuje się dyplomem:
1) studiów magisterskich na kierunku zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
2) studiów magisterskich w specjalności zgodnej lub zbliżonej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
3) studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub
4) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) zgodnym lub zbliżonym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć i posiada przygotowanie pedagogiczne lub
5) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych na kierunku (specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne i ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć lub
6) legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności zgodnej z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo
7) legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności innej niż nauczany przedmiot lub rodzaj prowadzonych zajęć, która ponadto ukończyła kurs kwalifikacyjny z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć.
Za kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć należy rozumieć kierunek (specjalność) dający dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć (§ 1 pkt 4 rozporządzenia).
Organy orzekające w sprawie zgodnie przyjęły, iż skarżący nie posiada wystarczającej wiedzy merytorycznej do realizacji podstawy programowej przedmiotu etyki i prowadzenia zajęć wychowawczych (socjoterapeutycznych). [...] Kurator Oświaty powołał się przy tym na brak pisemnego dyrektora szkoły (placówki) uznania ukończonego przez nauczyciela kierunku studiów za zbliżony z nauczanym przedmiotem i rodzajem prowadzonych zajęć. Zarzut ten należy uznać za całkowicie chybiony, skoro organ I instancji, uznając za niezbędne dołączenie do wniosku nauczyciela o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na nauczyciela dyplomowanego tego dokumentu, przed wydaniem decyzji nie wezwał strony do uzupełnienia stwierdzonego braku. Ewidentne uchybienie przez [...] Kuratora Oświaty przepisom art. 7 i 77 § 1 k.p.a. jest tu o tyle istotne, iż skarżący uzyskał w dniu 12 lutego 2007 r. od zatrudniającego go dyrektora placówki oświatowej pisemne zaświadczenie o uznaniu, na podstawie § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia, ukończonych przez niego studiów magisterskich na Uniwersytecie [...] na Wydziale Ekonomiczno – Socjologicznym, kierunku – socjologia za zbliżone do nauczanych przedmiotów: wiedza o społeczeństwie oraz etyka w Gimnazjum nr [...] przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii [...]nr [...] w Ł.. Do tej kwestii organ odwoławczy nie ustosunkował się w swym rozstrzygnięciu stwierdzając, iż organ I instancji w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
Nie można również pominąć, iż zarówno ustawa - Karta Nauczyciela, jak i powołane rozporządzenie, nie wskazują w sposób wyraźny, jakie dokumenty mają zaświadczać o spełnieniu wymagań kwalifikacyjnych przez nauczyciela ubiegającego się o stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego w danym rodzaju i typie szkoły. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (...), jedynie w przypadku wymagań pedagogicznych wskazuje, że o posiadaniu przygotowania pedagogicznego świadczy dyplom lub inny dokument wydany przez szkołę wyższą, dyplom ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli i świadectwo ukończenia pedagogicznego kursu kwalifikacyjnego w tym zakresie. Jak już wcześniej wskazano, skarżący legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku socjologia oraz w dniu 14 września 1988 r. ukończył na Politechnice [...] Podyplomowe Studium Pedagogiczne nadające przygotowanie pedagogiczne.
Natomiast w § 1 pkt 4 ww. rozporządzenia określono jedynie, iż kierunek (specjalność) studiów zbliżony do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć jest to kierunek (specjalność) dająca dostateczną wiedzę merytoryczną z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć. W tym zakresie skarżący legitymuje się dokonanym przez zatrudniającego go dyrektora szkoły ustaleniami zbliżoności ukończonego kierunku studiów z nauczanym przedmiotem i prowadzonymi zajęciami wychowawczymi. Na korzystną dla wnioskodawcy ocenę niewątpliwie miało wpływ uzyskanie przez niego absolutorium na czteroletnich studiach magisterskich o kierunku filozofia (kierunku zbliżonym do kierunku etyka). W tej sytuacji organ odwoławczy powinien był ocenić kwestię spełniania przez skarżącego wymogów kwalifikacyjnych, biorąc pod uwagę powyższy dokument oraz fakt posiadania kwalifikacji do nauczania przedmiotu objętego stażem, wiedza o społeczeństwie. W doktrynie niejednokrotnie wskazywano, iż Karta Nauczyciela nie określa minimalnego wymiaru zajęć koniecznego do zrealizowania w czasie stażu zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami. Za wystarczające należy więc uznać, aby nauczyciel nauczał zgodnie z kwalifikacjami, nawet przez mniejszą liczbę godzin niż połowa wymiaru zajęć. (komentarz do ustawy Karta Nauczyciela, A. Barański, M. Szymańska, J. Rozwadowska-Skrzeczyńska, Dom Wydawniczy ABC, k.64).
W ocenie Sądu, ustalony przez Ministra Edukacji Narodowej stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do zastosowania § 5 ust. 2 powołanego powyżej rozporządzenia, jako przepisu określającego wymogi kwalifikacyjne jakie powinien spełniać skarżący. Z treści powołanego przepisu wynika, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu lub prowadzącego zajęcia w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami niewymienionymi w ust. 1 posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, określone odpowiednio w § 2 - 4 i 10, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej, odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów. Organ nie wyjaśnił, w której z placówek skarżący prowadzi zajęcia socjoterapeutyczne (w Gimnazjum nr [...], czy w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii [...]nr [...] w Ł.) i czy którakolwiek z tych placówek posiada status placówki specjalnej. Z "Planu Rozwoju zawodowego nauczyciela mianowanego w ramach stażu zawodowego" dołączonego do wniosku strony o wszczęcie przez kuratora postępowania kwalifikacyjnego wynika, iż skarżący prowadzi zajęcia wychowawcze z "trudną" młodzieżą, dotkniętą zagrożeniem narkomanią, spożywaniem alkoholu, brakiem akceptacji w społeczeństwie. Nie wynika z akt sprawy, aby skarżący w swej pracy zawodowej zajmował się uczniami o niesprawności fizycznej lub umysłowej, a tylko w takim przypadku ww. przepis powinien mieć zastosowanie.
Wobec braku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i oparcia zaskarżonej decyzji o ww. przepis, rozstrzygnięcie Ministra Edukacji Narodowej zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało wpływ na końcowy wynik sprawy. Nie jest natomiast zasadny wniosek zawarty w skardze o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z powodu zastosowania nieobowiązującego przepisu prawa – § 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia, bowiem Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2004 r., sygn. U 1/04 orzekł o niekonstytucyjności powołanego przepisu jedynie w części, która dotyczy dokonywania przez kuratora oświaty kwalifikacji zbliżoności kierunku studiów z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć.
Rozpatrując ponownie wniosek skarżącego o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego, organ będzie obowiązany wyjaśnić powyżej przedstawione wątpliwości i uwzględnić rozważania Sądu w powyższym zakresie, które powinny stanowić punkt wyjścia do oceny przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 pkt 3 Karty Nauczyciela.
Z uwagi na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W zakresie zasądzenia od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło