II SA/Wa 700/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych – oddala skargę – Komendant Powiatowy Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), zawiesił S. G. w czynnościach służbowych od dnia [...] grudnia 2012 r. do dnia [...] marca 2013 r. oraz zawiesił od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. Ponadto na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), rozkazowi nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] października 2011 r. prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] w sprawie o sygn. akt [...] przedstawił S. G. zarzut, że w dniu [...] grudnia 2010 r. w [...] , będąc funkcjonariuszem Komisariatu Policji w [...] , działając wspólnie i w porozumieniu z funkcjonariuszem M. G., w zamian za odstąpienie od czynności służbowej polegającej na nałożeniu mandatu karnego za nieobyczajny wybryk w miejscu publicznym, przyjął korzyść majątkową w kwocie 50 zł od H. K., poświadczając jednocześnie nieprawdę w notatniku służbowym co do okoliczności mającej znaczenie prawne przez dokonanie wpisu o pouczeniu ww. o prawidłowym parkowaniu, tj. o czyn z art. 228 § 3 kk w zb. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Ponadto prokurator na podstawie art. 249 § 1-4 i art. 276 kpk zastosował wobec podejrzanego środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych polegających na wykonywaniu obowiązków dzielnicowego Komisariatu Policji w [...], z uwagi na konieczność prawidłowego zabezpieczenia toku postępowania. Wskazał też, że w dniu [...] grudnia 2012 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny w [...], postanowieniem o sygn. akt II K [...] , uchylił stosowany wobec funkcjonariusza środek zapobiegawczy, które dotychczas nie uprawomocniło się. Organ wskazał, że zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, w razie wszczęcia przeciwko policjantowi postępowania karnego w sprawie o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego, policjanta zawiesza się obligatoryjnie w czynnościach służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z tego względu oraz mając na uwadze charakter zarzucanego policjantowi czynu rażąco naruszającego obowiązujący porządek prawny, a nadto zabezpieczenie interesu służby tożsamego z interesem społecznym, takie rozstrzygnięcie jest zasadne. Interesem służby organ uzasadnił też nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego S. G. zarzucił mu naruszenie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029 ze zm.), poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż istnieją przesłanki do zawieszenia go w czynnościach służbowych wobec prawomocnego uznania przez niezawisły Sąd o braku przesłanek do stosowania przedmiotowego środka zapobiegawczego. Odwołujący podniósł również zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie rozkazu bez podjęcia wszelkich niezbędnych czynności do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, co skutkowało brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i obrazą zasady praworządności. Wniósł w związku z tym o jego uchylenie i umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Komendant [...] Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny. W uzasadnieniu podał, że w jego ocenie zaistniały wymagane prawem przesłanki do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia. Użycie w art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zwrotu "zawiesza się" oznacza bowiem, iż w razie zaistnienia określonych warunków, istnieje obowiązek zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W rozpatrywanej sprawie takie warunki zaistniały, co wynika z przedstawienia funkcjonariuszowi przez prokuratora zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 228 § 1 kk w zb. z art. 271 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Powołał się również na obligatoryjność zawieszenia policjantowi 50% ostatnio należnego uposażenia, wynikającą z treści art. 124 ust. 1 ustawy o Policji. Organ stwierdził także, że wystąpiły przesłanki do nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, bowiem policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa, a sam fakt naruszenia obowiązującego porządku prawnego, stanowi sprzeniewierzenie się obowiązkom policjanta. Zwrócił uwagę na szczególną rolę społeczną Policji, charakter powierzonych jej zadań i kompetencji, związanych z ingerencją w sferę wolności oraz praw obywatelskich, a nadto wymagane od tej formacji społeczne zaufanie. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że kwestia zastosowania środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w postępowaniu karnym prowadzonym przeciwko policjantowi, jest odrębną procedurą, do badania której ani Komendant Powiatowy Policji w [...] , ani Komendant Stołeczny Policji, nie są upoważnieni. Podkreślił też, że decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w czynnościach służbowych podjęta przez Komendanta Powiatowego Policji w [...] jest rozstrzygnięciem niezależnym od postanowienia prokuratora, zaś jej wydanie było obligatoryjne wobec uchylenia przedmiotowego środka zapobiegawczego przez Sąd. Ponadto, w ocenie organu, nie ma w sprawie zastosowania przepis § 5 powołanego rozporządzenia z 17 lipca 2002 r., gdyż nie ustała przesłanka uzasadniająca zawieszenie zainteresowanego w czynnościach służbowych. W skardze na powyższy rozkaz personalny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. G. ponownie podniósł zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie trybu zawieszania policjantów w czynnościach służbowych przez przełożonych, poprzez błędne przyjęcie, iż istnieją przesłanki do zawieszenia go w czynnościach służbowych. Zaskarżonemu rozkazowi zarzucił również naruszenie art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie go bez podjęcia niezbędnych czynności do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, co skutkowało brakiem wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i obrazą praworządności. W uzasadnieniu powołał się w szczególności na okoliczność uchylenia przez Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny, zastosowanego w postępowaniu karnym środka zapobiegawczego w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych, dokonanego postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie II K [...] , które od 7 stycznia 2013 r. jest prawomocne. Uchylenie środka zapobiegawczego przez Sąd oznacza bowiem, że brak jest dużego prawdopodobieństwa, że skarżący popełnił zarzucany mu czyn, co wynika z zebranego materiału dowodowego. Do takiej sytuacji należy odnieść przepis § 5 pkt 1 cyt. rozporządzenia. W ocenie skarżącego organy administracji zignorowały więc rozstrzygnięcie Sądu, które zostało wydane w oparciu o ustalenie braku dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powołaniem na dotychczasową argumentację faktyczną i prawną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie jest przez skarżącego kwestionowany. Spór dotyczy natomiast wykładni przepisów prawa, które mają zastosowanie w odniesieniu do instytucji zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych. W myśl art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego – na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Nie ulega wątpliwości, że zarzucane skarżącemu czyny określone w art. 228 § 3 kk (łapownictwo) i art. 271 § 1 kk (fałsz intelektualny), mają charakter umyślny i mogą być popełniane w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym (por. M. Mozgawa, Komentarz do art. 228 i art. 271 Kodeksu karnego, Lex 2013). Ponadto podkreślenia wymaga, że użycie przez ustawodawcę w przepisie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji zwrotu "policjanta zawiesza się w czynnościach służbowych" jednoznacznie wskazuje, iż w opisanych w nim sytuacjach takie zawieszenie jest obligatoryjne i nie wymaga powoływania się na inne przesłanki. Odrębnie kwestię zawieszenia w czynnościach służbowych reguluje ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 1997 r. Nr 89, poz. 555 ze zm.). Zgodnie z art. 249 § 1 kpk, środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania, a wyjątkowo także w celu zapobiegnięcia popełnienia przez oskarżonego nowego, cięższego przestępstwa, można je stosować tylko wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo. Oznacza to, że podstawową przesłanką zastosowania środka zapobiegawczego w świetle Kodeksu postępowania karnego jest dobro postępowania. Z kolei w myśl § 2 ww. przepisu, w postępowaniu przygotowawczym można stosować środki zapobiegawcze tylko względem osoby, wobec której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Natomiast stosownie do treści art. 276 kpk, tytułem środka zapobiegawczego można zawiesić oskarżonego w czynnościach służbowych lub w wykonywaniu zawodu albo nakazać powstrzymanie się od określonej działalności lub od prowadzenia określonego rodzaju pojazdów. Taki też środek zapobiegawczy w stosunku do S. G. zastosował prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. sygn. akt [...] , motywując go koniecznością prawidłowego zabezpieczenia toku postępowania. Co prawda Sąd Rejonowy w [...] II Wydział Karny, prawomocnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt II [...] , uchylił przedmiotowy środek zapobiegawczy, lecz okoliczność ta nie ma znaczenia dla stosowania go przez organ Policji na podstawie cyt. art. 39 ust. 1 ustawy o Policji. Sąd podziela argumentację organu, że zastosowanie instytucji zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych dodatkowo uzasadnia charakter zarzucanego mu czynu, pozostającego w związku ze służbą i rażąco naruszającego obowiązujący porządek prawny, do którego przestrzegania są zobligowani w szczególności funkcjonariusze Policji. Stąd też zarzut naruszenia art. 39 ust. 1 ustawy o Policji nie znajduje uzasadnienia, podobnie jak zarzut naruszenia art. 124 ust. 1 tej ustawy, którego zastosowanie było tylko konsekwencją zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Nie jest również uprawniony zarzut naruszenia § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029 ze zm.). Zgodnie z jego treścią, organ, który w pierwszej instancji wydał decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych, uchyla ją przed ukończeniem postępowania karnego w przypadku ustania przesłanek uzasadniających zawieszenie policjanta w czynnościach służbowych. W ocenie Sądu przepis ten ma zastosowanie w sytuacji, kiedy organ Policji na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy o Policji, przedłużył okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego z uwagi na szczególnie uzasadniony przypadek. Powyższe rozważania uprawniają do przyjęcia, że chybiony jest również zarzut naruszenia przepisów art. 7 i art. 8 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. z powołaniem się na wspomniane postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., uchylające środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji wyroku.