II SA/Wa 701/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego G. K. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 922), zwanej dalej u.o.d.o. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku G.K.. W uzasadnieniu organ wskazał, że do Biura GIODO wpłynęła skarga G.K. na przetwarzanie jego danych osobowych przez M.W. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G., M.B. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. i S.D. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...] Skarżący wskazał, że z końcem marca 2011 r. otrzymał od pracodawcy, tj. M.W., wypowiedzenie zmieniające warunki płacy, obniżające jego wynagrodzenie. Podał, że złożył odwołanie do Sądu Pracy o czym poinformował pracodawcę. Podniósł, że skutkiem powyższej informacji było pozbawienie go pracy z dniem [...] czerwca 2011 r. Podał, że zaczął wysyłać pocztą elektroniczną oferty współpracy oraz oferty współpracy z załączonym CV do innych kancelarii komorniczych. Wskazał, że w związku z toczącym się postępowaniem przed Sądem Pracy otrzymał pismo od pełnomocnika strony pozwanej M.W., do którego dołączone były kopie e-maili wysłanych przez niego do komorników M.B. i S.D. Skarżący podał, że dane zawarte w e-mailach były przeznaczone wyłącznie do wiadomości zainteresowanych i ściśle związane z ofertą współpracy. Skarżący wskazał, że e-maile te zostały przekazane jego pracodawcy (M.W.). Zdaniem skarżącego Komornicy M.B., S.D. oraz M.W. przekazywali sobie ww. oferty pracy przesyłane pocztą elektroniczną, naruszając tym samym zapisy Kodeksu Cywilnego oraz ustawy o ochronie danych osobowych. GIODO wskazał, że przeprowadził w sprawie postępowanie wyjaśniające, w toku którego pozyskał wyjaśnienia ww. komorników. Organ podał, że z wyjaśnień Komornika Sądowego S.D. wynika, że nie przetwarza danych osobowych G.K.. Skarżący nie był u niego zatrudniony na umowę o pracę, nie świadczył usług na podstawie umowy cywilnoprawnej, ani w żaden inny sposób nie współpracował z Komornikiem Sadowym przy sądzie Rejonowym w P. S.D. GIODO wskazał, że Komornik Sądowy S.D. był przesłuchiwany w charakterze świadka przed Sądem Pracy, w związku ze sprawą sądową toczącą się między pozwanym Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w G. M.W., a powodem G.K., w trakcie której udzielił informacji zgodnie z żądaniem Sądu tj. że nie pamięta czy był w posiadaniu danych osobowych skarżącego i czy były one przedmiotem jego zeznań. Jednocześnie powyższy podmiot w swoich wyjaśnieniach wskazuje, że ze względu na znaczny upływ czasu nie pamięta czy przedłożył Sądowi wydruk elektronicznej wiadomości, dotyczącej chęci nawiązania współpracy skarżącego z prowadzoną przez jego kancelarią komorniczą. GIODO podał, że Komornik Sądowy M.B. w swoich wyjaśnieniach wskazał, że nie przetwarzał i nie przetwarza danych osobowych skarżącego. Wskazał, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym dla W. w W. w którym skarżący był powodem, a pozwana M.W. prowadząca kancelarię komorniczą w G. był powołany w charakterze świadka. Przedmiotem jego zeznań były okoliczności związane z poszukiwaniem przez skarżącego pracy w prowadzonej przez niego kancelarii. Wiadomość kierowana do niego przez skarżącego zawierała informację sprowadzającą się wyłącznie do faktu oferowania współpracy przez skarżącego. Podał, że wszystkie e-maile nie związane z prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi są systematycznie kasowane po upływie kilku lat. Komornik Sądowy wskazał, iż nie pamięta aby udostępniał komornik M.W. dane osobowe skarżącego, związane z jego korespondencją kierowaną na adres Kancelarii Komorniczej prowadzonej przez M.B. Ww. podmiot wskazał także, że z uwagi na upływ czasu nie pamięta on treści swoich zeznań składanych w postępowaniu sądowym toczącym się pomiędzy skarżącym a Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym w G. M. W., w którym również występował w charakterze świadka. GIODO podał, że Komornik Sądowy M. W. w swoich wyjaśnieniach wskazała, że skarżący był zatrudniony w prowadzonej przez nią Kancelarii Komorniczej w G. Po rozwiązaniu stosunku pracy skarżący wystąpił z powództwem do Sądu Rejonowego dla W., w którym dochodził przywrócenia go do pracy (sygn. [...]). Wyrokiem z [...] października 2013 r. Sąd oddalił powództwo w całości. M.B. jak i S.D. byli świadkami w ww. sprawie z powództwa skarżącego. Sąd dopuścił i przeprowadził dowód z przesłuchania ww. komorników m.in. na okoliczność, że skarżący podczas okresu wypowiedzenia u dotychczasowego pracodawcy szukał nowego miejsca pracy i nie wiązał swojej przyszłości z zatrudnieniem w Kancelarii prowadzonej przez M. W., przedmiotem zeznań świadków była oferta skarżącego, dotycząca współpracy z ww. komornikami. Tym samym otrzymanie ofert współpracy adresowanych przez skarżącego zostało ujawnione jego byłemu pracodawcy w toku postępowania sądowego. GIODO wskazał, że Komornik M. W. obecnie przetwarza dane osobowe skarżącego w związku z obowiązkiem przechowywania dokumentacji pracowniczej. Ponadto, w toku niniejszego postępowania Komornik M. W. wskazała, że skarżący był informowany o miejscu ich przechowywania i w razie zgłoszenia takiej potrzeby miał do nich dostęp. Organ podał, że jednocześnie w treści powyższych wyjaśnień wskazano, że A. O. był osobą, która miała pośrednio dostęp do danych osobowych skarżącego, z uwagi na fakt, iż wykonywał prace w Kancelarii Komorniczej M. W. jako informatyk i został dopuszczony do przetwarzania danych na podstawie upoważnienia, udzielonego przez administratora danych osobowych zgodnie z art. 37 ustawy i tylko w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich obowiązków. GIODO podał, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest zarzut przetwarzania danych osobowych skarżącego przez Komorników Sądowych, polegającego na udostępnieniu M. W., byłemu pracodawcy skarżącego, przez M. B. i S. D. treści wiadomości e-mail przesłanych do nich przez skarżącego dnia [...] lipca 2011 r. GIODO stwierdził, że w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego brak jest niebudzących wątpliwości dowodów, które potwierdzałyby zarzut skarżącego dotyczący nieuprawnionego udostępnienia jego danych osobowych przez Komorników, do których skierował oferty pracy, na rzecz byłego pracodawcy. GIODO podał, że M.B.i S.D. potwierdzili otrzymanie od skarżącego wiadomości e-mail z dnia [...] lipca 2011 r. stanowiących ofertę współpracy i fakt, że na tę okoliczność składali zeznania w ww. postępowaniu sądowym. Jednak z oferty skarżącego nie skorzystali, dlatego nie przetwarzali i nie przetwarzają jego danych osobowych. Komornik M. W. oświadczyła, że nie jest w stanie jednoznacznie wypowiedzieć się, czy ww. wiadomości e-mail otrzymała bezpośrednio od komorników M. B.i S. D., a ponadto tym bardziej nie jest w stanie stwierdzić, kiedy je otrzymała oraz w jakich okolicznościach. GIODO stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdziła w sposób jednoznaczny i bezsporny, że doszło do kwestionowanego przez skarżącego udostępnienia jego danych osobowych. Skarżący nie przedstawił w sprawie jednoznacznych dowodów na poparcie podniesionego w skardze zarzutu udostępnienia jego danych osobowych przez ww. komorników. W szczególności dowodu na potwierdzenie kwestionowanego udostępnienia danych osobowych skarżącego nie stanowi odpowiedź z dnia [...] września 2015 r. pełnomocnika pozwanych na pozew skarżącego. Odnosząc się do zarzutu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącego przesłania przez Komornika S. D. oraz Komornika M. B. wiadomości e-mail pochodzących od skarżącego, w których aplikował on do pracy w kancelariach ww. Komorników, zawierających jego dane osobowe - byłemu pracodawcy tj. Komornik M.W. GIODO stwierdził, że nie ma on wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Wskazał, że okoliczność ewentualnego przesłania korespondencji, stanowiącej oferty pracy skarżącego byłemu pracodawcy, stanowi przedmiot oceny postępowania sądowego, która odbywa się na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w toku i na potrzeby tego postępowania m. in. złożonych przez strony dokumentów, tym samym ocena ta należy do sądu, który po dokonaniu selekcji faktów i dowodów pod względem ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy może określone dowody uznać lub odrzucić. Generalny Inspektor nie ma uprawnień do ingerowania w proces zbierania materiału dowodowego i orzekania w procesie cywilnym. Kwestionowanie ww. materiału dowodowego dopuszczalne jest tylko w trybie środków zaskarżenia określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Przepisy normujące procedurę cywilną zezwalają sądom powszechnym na gromadzenie oraz utrwalanie w aktach prowadzonych postępowań wszelkich informacji, w tym danych osobowych, które są istotne i niezbędne dla prowadzenia tych postępowań. Odnosząc się do dostępu A.O., niebędącego pracownikiem Kancelarii Komornika Sądowego M.W., do danych osobowych skarżącego GIODO wskazał, że z akt sprawy wynika, iż administrator danych nadał ww. osobie na podstawie art. 37 u.o.d.o. upoważnienie do przetwarzania danych osobowych w systemie informatycznym. Wskazany przepis stanowi zaś, że do przetwarzania danych osobowych mogą być dopuszczone wyłącznie osoby posiadające upoważnienie nadane przez administratora danych. W tym stanie sprawy GIODO stwierdził, że przepis art. 18 ust. 1 u.o.d.o. nie znajduje zastosowania albowiem brak dowodów potwierdzających, że doszło do naruszenia przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi G.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie materiału dowodowego w postaci e-maili przez co nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał m.in., że Generalny Inspektor wydając zaskarżone decyzje ustalił stan faktyczny jedynie na podstawie pism M.W., S.D. i M.B., jednocześnie nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego w postaci e-maili, uznając, że dowód ten nie ma znaczenia dla sprawy wobec jego niewiarygodności. Oparcie decyzji jedynie na pismach strony przeciwnej, które bezpośrednio są zainteresowane na oddaleniu skargi, przy jednoczesnym odmówieniu wiarygodności twierdzeniom skarżącego, stanowi istotną wadę przeprowadzonego postępowania, która miała wpływ na treść wydanej decyzji. Skarżący podniósł, że nie chodzi mu o karanie wyżej wskazanych osób, czy też nakazanie im naprawienia uchybień, czy też zakazanie im przetwarzania danych osobowych skarżącego, gdyż jak twierdzą, nie przetwarzają obecnie żadnych danych skarżącego, wobec usunięcia przedmiotowych e-maili. Skarżący podał, że jedynie chce by Generalny Inspektor sprawiedliwie ocenił, czy działania M.W., S.D. oraz M.B. (jako pracodawców) poprzez wymianę e-maili, było zgodne z prawem, czy też nie. Skarżący podniósł, że przekazanie e-maili z danymi osobowymi osobie trzeciej jest przetwarzaniem danych. Skarżący wskazał, że zgodnie z zapisami ustawy o ochronie danych osobowych Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jest powołany po to, by czuwać nad przestrzeganiem prawa między innymi przez osoby prowadzące działalność gospodarczą, nie wyłączając tych którzy są pracodawcami. To że pełnią dodatkowo funkcje publiczne (jako komornicy sądowi) nie zwalnia ich z obowiązku przestrzegania prawa. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W ocenie Sądu w sprawie tej naruszony został przepis art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na poparcie swych twierdzeń dotyczących zarzucanego udostępnienia jego danych osobowych przez komorników sądowych M.B. i S. D. załączył m.in. kserokopię wydruku zawierającego jego dane osobowe imię, nazwisko, adres oraz numer telefonu komórkowego (zamieszczone w treści e-maila), który według skarżącego miał być wysłany [...] stycznia 2012 r. z adresu Komornik Sądowy [...]do adresata [...] Do przedstawionej przez skarżącego przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kopii niniejszego wydruku, stanowiącego według skarżącego dowód udostępnienia jego danych osobowych, GIODO w istocie się nie odniósł. Tymczasem, m.in. na tym opierała się zasadnicza argumentacja skarżącego, który twierdził, że do udostępnienia jego danych osobowych doszło. GIODO w zaskarżonej decyzji stwierdził, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie potwierdziła w sposób jednoznaczny i bezsporny, że doszło do kwestionowanego przez skarżącego udostępnienia jego danych osobowych. Z akt sprawy nie wynika, aby GIODO odmówił przeprowadzenia dowodu z wydruku kopii e-maila załączonego przez skarżącego do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie jednak organ w istocie ten przedłożony wydruk kopii e-maila, jak i argumentację strony pominął. Nie rozważył tym samym na gruncie tej sprawy wszystkich podniesionych przez stronę okoliczności. Powyższe stanowi w ocenie Sądu uchybienie w postaci braku należytego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji – biorąc pod uwagę treść wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne nie zawiera, w nawiązaniu do powyższego, należytego wyjaśnienia podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o., ustawę stosuje się również do osób fizycznych i osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, jeżeli przetwarzają dane osobowe w związku z działalnością zarobkową, zawodową lub dla realizacji celów statutowych – które mają siedzibę albo miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo w państwie trzecim, o ile przetwarzają dane osobowe przy wykorzystaniu środków technicznych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa znajduje zatem zastosowanie do podmiotów, których wniosek skarżącego do GIODO dotyczył. Ustawę stosuje się do przetwarzania danych osobowych m.in. w systemach informatycznych, także w przypadku przetwarzania danych poza zbiorem danych (art, 2 ust. 2 pkt 2 u.o.d.o.). Wskazania przy tym wymaga, że imię, nazwisko, adres zamieszkania (zameldowania), adres e-mail, który zawiera imię i nazwisko, a także numer telefonu komórkowego, dotyczące skarżącego, które są zawarte na treści kserokopii wydruku przedłożonego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy bezspornie stanowią dane osobowe w rozumieniu u.o.d.o. (art. 6 u.o.d.o.). Przetwarzaniem danych osobowych wedle u.o.d.o. jest m.in. udostępnianie danych (jakiekolwiek operacje wykonywane na danych osobowych, a zwłaszcza te, które wykonuje się w systemach informatycznych) – art. 7 pkt 2 u.o.d.o. Zatem, pozyskanie przez potencjalnego pracodawcę danych osobowych i dokonywanie jakichkolwiek operacji na tych danych osobowych (w tym w systemach informatycznych) stanowi przetwarzanie danych osobowych w rozumieniu u.o.d.o. Wniosek osoby, której dane osobowe dotyczą podlega rozpatrzeniu przez GIODO na podstawie u.o.d.o. i ocenie tego organu na gruncie u.o.d.o. Tym samym twierdzenie przez skarżącego, że jego dane osobowe zostały nieuprawnienie udostępnione i powoływanie się na potwierdzający to w ocenie skarżącego wydruk z wiadomości e-mail wymaga odniesienia się do powyższego przez GIODO. Podkreślenia przy tym wymaga, że przedmiotem postępowania przed GIODO nie były w tej sprawie kwestie poszukiwania przez skarżącego pracy w tym, czy w innym okresie oraz wyboru przez skarżącego potencjalnych pracodawców. Kwestia zgodności z prawem przetwarzania danych osobowych skarżącego (mienia, nazwiska, adresu, numeru telefonu komórkowego, adresu e-mail), tj. zarzucanego ich udostępnienia przez komorników sądowych byłemu pracodawcy (także komornikowi sądowemu) na gruncie u.o.d.o. nie była – wbrew twierdzeniom GIODO – przedmiotem oceny Sądu Pracy. W zaskarżonej decyzji GIODO nie wskazał żadnego dowodu na poparcie tego twierdzenia. Kwestia postępowania przed Sądem Pracy jest nadto odrębnym zagadnieniem. Także okoliczność powołana przez M. W. w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., że Sąd Rejonowy w G. wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...] z powództwa skarżącego o zadośćuczynienie w związku z pozyskaniem w sposób nieuprawniony od M.B. i S.D. wiadomości e-mail z dnia [...] listopada 2011 r. zawierające oferty Skarżącego podjęcia współpracy skierowanej do M.B i S.D. oraz, że następnie wykorzystała w sposób nieuprawniony te wiadomości oddalił powództwo skarżącego w całości, nie zmienia ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie. Na rozprawie skarżący podał, że wyrok ten nie jest prawomocny. Ponownie rozpoznając sprawę GIODO rozważy wszechstronnie wszystkie okoliczności sprawy powołane przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i odniesie się do nich w uzasadnieniu decyzji. Uzasadnienie to w szczególności powinno wskazywać, w przypadku odmowy przez organ wiarygodności i mocy dowodowej przedłożonej przez skarżącego wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy kserokopii wydruku e-mail (który według skarżącego miał być wysłany [...] stycznia 2012 r. z adresu Komornik Sądowy [...] do adresata [...]), przyczyny, z powodu której organ nie uwzględnił kserokopii tego wydruku (art. 107 § 3 k.p.a.). Zależnie od dokonanych ustaleń i ocen – po wszechstronnym rozważeniu materiału dowodowego – GIODO wyda decyzję. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie drugim wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony przez skarżącego wpis sądowy w wysokości 200 zł.