II SA/Wa 701/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Protokolant ref. stażysta Paulina Lichowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, ze zm., zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową), odmówił wyłączenia stosowania wobec G. B. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: G. B. wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazała, że praca w Policji odcisnęła piętno nie tylko na jej zdrowiu somatycznym, ale i psychicznym, wobec czego została zaliczona do III grupy inwalidzkiej, a jej niezdolność do dalszej służby pozostaje w związku ze służbą. Podkreśliła, że za swoją wieloletnią służbę była nagradzania, awansowana i odznaczana. W latach 80-tych podejmowała czynności na rzecz opozycji antykomunistycznej i sama czynnie brała w niej udział. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, iż wnioskodawczyni została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] stycznia 2016 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury. Z informacji Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] sierpnia 1984 r. do dnia [...] września 1989 r., tj. 5 lat, 1 miesiąc i 18 dni. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 31 lat, 5 miesięcy i 25 dni. Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] października 2017 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby G. B. nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., przekazał informację dotyczącą przebiegu służby ww. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że G. B. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki służbowe. Wnioskująca w trakcie służby w Policji zajmowała kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miała podwyższane uposażenie, była awansowana w stopniu, otrzymywała nagrody pieniężne, została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wymienionej karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia. Rozpatrując niniejszą sprawę organ wskazał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosił 31 lat, 5 miesięcy i 25 dni, a służba na rzecz totalitarnego państwa trwała 5 lat, 1 miesiąc i 18 dni, czyli ok.16% całego okresu służby, nie można mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez G. B. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariuszka rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jej służby. Jednakże w ocenie organu brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zdaniem organu w sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie G. B. zakwestionowała decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wnosząc o jej uchylenie w całości z powodu naruszenia prawa materialnego tj. art.8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że 16% okresu służby, wynoszącego 31 lat, 5 miesięcy i 25 dni nie jest krótkotrwałym okresem; obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i oceny rzetelności w służbie; nieuznanie przesłanki "szczególnie uzasadnionego warunku" biorąc pod uwagę liczne nagrody, wyróżnienia i odznaczenia, jak również opinie i oceny, z których wynika, że zawsze miała bardzo dobra opinię i oceny, a w niektórych kategoriach- powyżej wymagań. Podkreśliła również, że w decyzji nie uwzględniono utraty przez nią zdrowia, mającego związek ze służbą. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano bowiem bez wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, w odniesieniu do konkretnego przypadku Skarżącej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w myśl art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., wobec art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie –zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Organ administracji trafnie scharakteryzował uwarunkowania formalne sprawy, w tym przywołał treść stosownych regulacji normatywnych oraz sposób ich rozumienia, według zasad wykładni językowej - w szczególności, jak należy określać ramy dla zastosowania wyjątku, przewidzianego w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże nie odniósł tych rozważań do konkretnego przypadku skarżącej, opisywanych przez nią okoliczności faktycznych jej zatrudnienia, w tym wykonywanej pracy, uzyskanych odznaczeń, nagród oraz ocen służby (znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy). Zupełnie niezrozumiałe jest pominięcie przez organ znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia komisji lekarskiej w S. z dnia [...] stycznia 2017r., zgodnie z którym skarżąca jest trwale niezdolna do służby w Policji. W treści orzeczenia zaznaczono, że "niezdolność do służby pozostaje w związku ze służbą" oraz, że "wieloletnia służba na stanowiskach operacyjnych mogła spowodować ujawnienie lub nasilenie objawów chorobowych". Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się, co do czasu jej trwania, na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżąca pełniła taką służbę 5 lat, 1 miesiąc i 18 dni, a jej całkowity okres służby wynosi 31 lat, 5 miesięcy i 25 dni. Zatem okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi ok. 16% całkowitego okresu służby skarżącej. Zdaniem Sądu, w obliczu osiągnięć skarżącej, organ nieprzekonująco uzasadnił i w związku z tym błędnie ocenił kwestię krótkotrwałości służby, wynoszącej 16% całego okresu służby. Skarżąca poświęciła bowiem aż 31 lat, 5 miesięcy i 25 dni swojego życia na rzecz służby w Policji. G. B. w trakcie służby w Policji zajmowała kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miała podwyższane uposażenie, była awansowana w stopniu, otrzymywała nagrody pieniężne, została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Opisane osiągnięcia, niewątpliwie wyjątkowe na tle większości funkcjonariuszy, nie mogą zostać pominięte. Niewielu jest funkcjonariuszy, mogących się poszczycić takimi osiągnięciami zawodowymi, jak skarżąca. Nadto zaznaczenia wymaga, że osiągnięcia te dotyczą okresu służby po 1989 roku. W konsekwencji podejmowania daleko idących starań i poświęcenia się służbie, skarżąca została uznana za całkowicie niezdolną do służby w Policji, a jej niezdolność pozostaje w związku ze służbą. Orzecznicy podkreślili również (co już zaakcentowano), że wieloletnia służba skarżącej na stanowiskach operacyjnych mogła spowodować ujawnienie lub nasilenie objawów chorobowych. Nie wiadomo zatem dlaczego w uzasadnieniu decyzji organ skonstatował, że "brak jakichkolwiek dowodów, by służba pełniona była z narażeniem zdrowia i życia", skoro przeczy temu treść cytowanego orzeczenia. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia kryteriów, wymaganych przepisami art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, dlaczego organ zignorował znajdujące się w aktach sprawy dowody poświadczające zasługi skarżącej, posiadane przez nią odznaczenia, uzyskane nagrody uznaniowe, motywacyjne, pieniężne, orzeczenie lekarskie potwierdzające niezdolność do służby, mającą z nią związek. Dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowana z porządku prawnego. Sprawa skarżącej musi być zatem ponownie rozważona przez organ administracji, a wyniki analizy muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.