II SA/Wa 703/16
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-08
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia, postępowanie w tym zakresie powinno zostać umorzone jako zbędne, a wniosek o ustanowienie radcy prawnego powinien być rozpoznany na podstawie przepisów o prawie pomocy?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od tych kosztów. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca J. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, po odrzuceniu jej skargi na postanowienie Prezesa Rady Ministrów. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niską emeryturę, orzeczony stopień niepełnosprawności oraz wysokie koszty utrzymania i leczenia. Organ administracji rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie, a przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. przyznać J. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca J. K. po odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 8 czerwca 2016 r. wniesionej przez nią skargi, zwróciła się o przyznanie jej w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podała, że pozostaje sama w gospodarstwie domowym, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, a utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.761,22 zł brutto, którą wydaje w całości na bieżące wydatki. Podniosła, że do jej stałych kosztów utrzymania należą opłaty za mieszkanie - czynsz 313 zł, gaz - 71 zł, energia elektryczna - 50, leki - 230 zł, telefon - 50 zł, środki czystości - 50 zł, paliwo do samochodu - 200 zł, wyżywienie 600 - 700 zł. Natomiast rocznie wydaje, z uwagi na stan zdrowia, 900 zł na wizyty lekarskie u specjalistów, a na ubezpieczenie samochodu - 400 zł. Oświadczyła, że posiada mieszkanie spółdzielcze własnościowe o powierzchni 44 m2 oraz samochód osobowy marki ford focus z 2005 r., natomiast nie ma oszczędności.
Do wniosku dołączyła kopie PIT-40A, PIT-37, PIT/0 za 2015 r. oraz orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Oznacza to, że skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku, jedynym dochodem gospodarstwa domowego wnioskodawczyni jest emerytura w wysokości około 1.760 zł brutto miesięcznie. Skarżąca jest osobą niepełnosprawną, znaczne kwoty wydaje na leki oraz wizyty u lekarzy specjalistów, po uiszczeniu opłat związanych z mieszkaniem, na codzienne utrzymanie zostaje jej około 600-700 zł miesięcznie.
W związku z powyższym oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło