II SA/Wa 707/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. M. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym z dnia [...] lutego 2013 r., działając na podstawie art. 138 § 1 Kpa oraz art. 50 oraz art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 29, poz. 154 z 2010 r. ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2012 r. o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby, uchylił powyższy rozkaz w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby i wyznaczył nowy termin zwolnienia ze służby na dzień [...] lutego 2013 r., utrzymując ten rozkaz w pozostałym zakresie w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, co następuje: Wnioskiem personalnym z dnia [...] września 2012 r. Dyrektor Delegatury ABW w [...] wystąpił do Szefa ABW o zwolnienie funkcjonariusza - M. M. ze służby w ABW ze względu na ważny interes służby, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. Przesłankę zwolnienia Dyrektor Delegatury argumentował częstymi i długotrwałymi zwolnieniami lekarskimi funkcjonariusza przy jednoczesnej potwierdzonej stosownymi badaniami jego zdolności do służby. Stan ten dezorganizował wykonywanie zadań przez komórkę organizacyjną ABW. Po wszczęciu postępowania i zapoznaniu się funkcjonariusza z aktami sprawy Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2012 r. zwolnił M. M. ze służby w ABW ze względu na ważny interes służby, na podstawie art. 50 oraz art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy o ABW oraz AW. M. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając organowi nieuwzględnienie jego wniosku o skierowanie go na leczenie w resortowej służbie zdrowia oraz brak pomocy ze strony przełożonych w trudnych dla niego chwilach życiowo zdrowotnych pomimo tego, że jego dotychczasowa służba w ABW była służbą wzorową. Podkreślił, że podczas pełnienia przez niego służby w ABW, czas jego dziennej służby nie ograniczał się jedynie do ośmiu godzin, ale niejednokrotnie przekraczała ona 14 — 16 godzin na dobę, za co nie otrzymywał żadnego ekwiwalentu. W swoim odwołaniu wniósł o uchylenie rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2012 r. oraz skierowanie go do resortowej służby zdrowia celem podjęcia kroków do jego całkowitego wyleczenia lub skierowanie na komisję lekarską celem ustalenia jego stanu zdrowia. Ponownie rozpatrując sprawę organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i jedynie dokonał zmiany terminu zwolnienia funkcjonariusza ze służby, ustalając późniejszy termin – dzień [...] lutego 2013 r. Organ wskazał, iż M. M. w 2011 roku był nieobecny w służbie łącznie [...] dni a zaś w 2012 roku, do dnia wszczęcia postępowania, czyli do dnia [...] września 2012 r. - było to 250 dni. Nieobecności w służbie przerywane były z reguły jedno czy dwudniowymi obecnościami, lecz mimo tego uniemożliwiały powierzenie realizacji jakichkolwiek zadań temu funkcjonariuszowi. Podkreślić należy, że czynności realizowane przez Wydział [...], w którym pełni służbę M. M., są zadaniami o największej różnorodności i stopniu skomplikowania w skali zadań Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Długotrwała absencja w służbie M. M. powoduje stałą konieczność zapewnienia zastępstwa na jego stanowisku służbowym przez innych funkcjonariuszy tego wydziału, co powoduje często pełnienie przez nich służby ponad obowiązujące normy czasu służby, za który przysługuje czas wolny od służby w tym samym wymiarze. Wymusza to z kolei konieczność zapewnienia tym funkcjonariuszom możliwości odbioru wypracowanych w ten sposób nadgodzin. Duże natężenie pracy w wydziale, w którym pełni służbę wyżej wymieniony funkcjonariusz oraz konieczność organizowania zastępstwa podczas jego długotrwałych nieobecności nie tylko dezorganizuje służbę, ale także wpływa demotywująco na pozostałych funkcjonariuszy, wpływając negatywnie na wydajność i jakość pełnionej przez nich służby. Organ podkreślił, że pomimo orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej [...] ABW z dnia [...] czerwca 2012 r. uznającego ww. za zdolnego do pełnienia służby w ABW, funkcjonariusz nadal, po wydaniu tego orzeczenia, przedkładał zaświadczenia o niezdolności do podjęcia zadań służbowych. Z informacji uzyskanej od Kierownika [...] w [...], M. M. nie posiada na dzień 29 stycznia 2013 r. do wykorzystania żadnych nadgodzin. Ostatnie nadgodziny, wypracowane przez wymienionego podczas dyżuru w dniu [...] lutego 2012 r. w budynku przy ul. [...] w [...], zostały przez funkcjonariusza wykorzystane poprzez odbiór dnia wolnego za nadgodziny w dniu [...] lutego 2012 r., co potwierdza znajdujący się w aktach postępowania administracyjnego wydruk z bazy [...]. Ustosunkowując się do prośby funkcjonariusza, dotyczącej skierowania go do resortowej służby zdrowia celem podjęcia kroków do jego całkowitego wyleczenia lub skierowanie na komisję lekarską celem ustalenia jego stanu zdrowia, należy zaznaczyć, że ani dyrektor Delegatury ABW w [...], ani Szef ABW nie posiada kompetencji do kierowania funkcjonariuszy na specjalistyczne badania do Centralnego Szpitala Klinicznego w [...]. Taką możliwość posiada jedynie lekarz specjalista prowadzący danego pacjenta. (O braku możliwości skierowania do resortowej służby zdrowia M. M. został poinformowany przez dyrektora Delegatury ABW w [...] pismem z dnia [...] października 2012 r.). Przełożeni właściwi w sprawach osobowych mają natomiast możliwość kierowania z urzędu podległych im funkcjonariuszy do Regionalnej Komisji Lekarskiej [...] w [...] celem ustalenia stanu zdrowia i zdolności do dalszej służby w ABW, z którego to uprawnienia dyrektor Delegatury ABW w [...] skorzystał w dniu [...] lutego 2012 r. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Regionalna Komisja Lekarska [...] AB W uznała M. M. za zdolnego do pełnienia służby w ABW, a funkcjonariusz nie skorzystał z możliwości wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej ABW. W swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zainteresowany wskazał, że stan jego zdrowia ulega stałej poprawie, a lekarze prowadzący "diagnozują jego powrót do zdrowia w stosownym czasie". Z uwagi na fakt, że ww. był poddany ocenie stanu zdrowia przez RKL w czerwcu 2012 r., a stan jego zdrowia nie uległ do dnia dzisiejszego pogorszeniu, brak jest podstawy do ponownego skierowania M. M. do komisji lekarskiej. Podkreślenia wymaga fakt, że stosunek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych charakteryzuje się znaczną dyspozycyjnością i zdyscyplinowaniem, bez których służby te tracą nieodzowną w ich funkcjonowaniu operatywność, co wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa. Jakkolwiek korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ze względu na ważny interes służby, to jednak w sytuacji, gdy długotrwałe absencje chorobowe przerywane są jedynie krótkimi okresami formalnej obecności funkcjonariusza w służbie, nie sposób nie dostrzec, że tego rodzaju postawa funkcjonariusza może świadczyć o braku profesjonalnego podejścia do służby, zwłaszcza w świetle orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej [...] ABW z dnia [...] czerwca 2012 r., uznającego ww. za zdolnego do pełnienia służby w ABW i wobec faktu nieskorzystania przez funkcjonariusza z możliwości wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej ABW, pomimo, iż - jak twierdzi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2012 r. - nie był w pełni wyleczony i jego zdaniem komisja powinna była przeprowadzić dodatkowe badania. Tego rodzaju postawa funkcjonariusza nie może zostać niezauważona w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję o zwolnieniu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Niniejsza sytuacja, w ocenie organu, uzasadniała dokonanie zwolnienia funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby (art. 60 ust. 2 pkt 5 ustawy pragmatycznej). M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie Szefa ABW, uważając go za krzywdzące. W jej uzasadnieniu podniósł, miedzy innymi, iż od sierpnia 2011 r. przebywał na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. W kwietniu 2012 r. w Szpitalu Wojewódzkim w [...] wykonano mu zabieg [...], który w znacznym stopniu wyhamował [...]. Nie udało mu się jednak do dnia dzisiejszego wrócić do zdrowia sprzed sierpnia 2011 r. Po zapoznaniu się z materiałami niniejszej sprawy złożył wnioski między innymi, co do dalszego leczenia. Nie wie, czy przydzielane mu zadania były zgodne ze wskazaniami zawartymi w orzeczeniu resortowej komisji lekarskiej nr [...] w P. z dnia [...] października 2007 r. (w pkt 3 komisja stwierdza – "przeciwwskazana służba w narażeniu [...]"). Stając przed Regionalną Komisją Lekarską [...] ABW w [...] w dniu [...] czerwca 2012 r. oświadczył komisji, że przebywał nadal na zwolnieniu lekarskim, ale po wyleczeniu pragnie wrócić do służby, co nastąpiło w dniu [...] września 2012 r. Po kilku dniach w pracy odnowiły się dolegliwości, które miał wcześniej, w związku z czym dalej przebywał na zwolnieniach lekarskich. Wyjaśnił, że nie skorzystał z możliwości wniesienia odwołania do Centralnej Komisji Lekarskiej ABW, gdyż jego celem nie było opuszczenie szeregów ABW, a powrót do służby. Był przekonany, zwłaszcza po zapewnieniach lekarza prowadzącego, że powrót do służby nastąpi w krótkim czasie. W skardze kwestionował okoliczność, że jego zwolnienia dezorganizują prace organu, albowiem w Delegaturze ABW w [...] jest dużo wakatów i nigdy nie zaproponowano mu innego stanowiska. Natomiast inni funkcjonariusze byli przenoszeni na inne stanowiska w związku z ich niekompetencją. W odpowiedzi na skargę Szef ABW wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga nie jest zasadna. Jak wynika z treści art. 60 ust. 1 pkt. 5 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu zwolnienie funkcjonariusza ABW ze służby jest możliwe, gdy wymaga tego ważny interes służby. Decyzja taka jest zatem decyzją uznaniową, wymagając dla swojej prawidłowości, wykazania przez organ dlaczego wskazane przez niego okoliczności uzasadniają zastosowanie niekorzystnego dla funkcjonariusza rozstrzygnięcia i z jakich przyczyn okoliczności te stanowią "ważny interes służby". W niniejszej sprawie Szef ABW za ważny interes służby uznał okoliczność dezorganizowania pracy w Delegaturze ABW, w której służył funkcjonariusz. Organ wskazał tu z jednej strony na liczne i długotrwałe zwolnienia lekarskie funkcjonariusza, przerywane krótkimi okresami pełnienia służby, z drugiej zaś strony zaistnienie takiej sytuacji organ wiązał z okolicznością braku odwołania się przez funkcjonariusza od orzeczenia Regionalnej Komisji Lekarskiej [...] ABW w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., orzekającej o zdolności tego funkcjonariusza do służby w ABW, a przynajmniej biernej postawy funkcjonariusza w tym zakresie, ograniczającego się do dalszego przebywania na zwolnieniach lekarskich. Okoliczność organizacji pracy (służby) w danej Delegaturze ABW należy do kompetencji jej Dyrektora oraz Szefa ABW, skoro zaś organy te wskazują na dezorganizację pracy komórki, w związku z licznymi zwolnieniami skarżącego, brak jest podstaw do kwestionowania tego faktu, zwłaszcza, iż za długotrwałością i częstotliwością tych zwolnień przemawiają podane przez organ dane liczbowe. (W 2011 roku funkcjonariusz był nieobecny w służbie łącznie 84 dni na zaś w 2012 roku, do dnia wszczęcia postępowania, czyli do dnia [...] września 2012 r. – przez 250 dni, przy czym nieobecności w służbie przerywane były z reguły jedno czy dwudniowymi obecnościami.) Jednakże nie ta okoliczność była w niniejszej sprawie decydująca o zastosowaniu wspomnianego przepisu. Organ wyraźnie wskazał na fakt dziwnego zachowania skarżącego, polegającego z jednej strony na wskazywaniu (ale dopiero od dnia [...] października 2012 r. – dla potrzeb wyłącznie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby) okoliczności, iż nie czuje się całkowicie wyleczony, przy jednoczesnym braku złożenia przez niego odwołania od komisji lekarskiej uznającego go w dniu [...] czerwca 2012 r. za zdolnego do służby. Nawet gdyby przyjąć, iż istotnie skarżący (w chwili właściwej do składania tego odwołania) uważał, iż stan zdrowia poprawi się, to już przy okazji kolejnego zwolnienia lekarskiego – powinien, konstatując błędność poprzedniego założenia, wnosić o ponowne przebadanie jego stanu zdrowia. Tymczasem funkcjonariusz wnioski w tym przedmiocie formułuje dopiero w początku października 2012 r., a zatem ponad trzy miesiące od badania przez komisję lekarską. Skarżący przez ten czas skwapliwie korzysta ze zwolnień lekarskich, ale samemu nie podejmuje żadnego działania, aby podjąć specjalistyczne leczenie, czy dokonać ponownej oceny stanu jego zdrowia. Trafnie zatem, w kontekście dyspozycyjności i zdyscyplinowania stosunku służbowego funkcjonariuszy służb mundurowych, Szef ABW wskazuje na niewłaściwą postawę funkcjonariusza w zaistniałej sprawie i łączy takie zachowanie z negatywnym jego skutkiem dla dobra służby. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie sposób w kontekście "ważnego interesu służby" nie dostrzegać takiego zachowania skarżącego. Dopiero zestawienie tych zachowań funkcjonariusza wraz powiązaniem z ilością długotrwałych zwolnień lekarskich, przerywanych kilkudniowymi dniami obecności w służbie, daje pełny obraz stanu faktycznego sprawy. W takim stanie sprawy trudno nie podzielić stanowiska organu o dezorganizacji wykonywania zadań w Delegaturze ABW i obciążania zadaniami należącymi do skarżącego innych funkcjonariuszy, którzy nadto posiadają własne zadania do wykonania. Powyższe okoliczności wyczerpują zatem dyspozycję "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie ze służby. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się aby zaskarżony rozkaz personalny Szefa ABW jak i rozkaz poprzedzający wydane zostały z naruszeniem prawa, skutkującym ich uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności i dlatego, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.