II SA/Wa 709/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Iwona Maciejuk, Eugeniusz Wasilewski, Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi D.P. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę. Komendant [...] Policji działając na podstawie art. 135 j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), wydał w dniu [...] stycznia 2015 r. decyzję nr [...]. W orzeczeniu tym organ uznał D. P. winnym utraty legitymacji służbowej oraz wymierzył mu karę nagany. Organ podniósł, że zgromadzony w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdził popełnienie przez policjanta zarzucanego mu czynu, do czego obwiniony przyznał się podczas przesłuchania. Policjant, nie zachował należytej staranności w zabezpieczeniu legitymacji służbowej. Funkcjonariusz wniósł odwołanie od ww. orzeczenia. Stwierdził, że nie zgadza się z treścią orzeczenia dyscyplinarnego oraz wnosi o jego uchylenie. Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], działając na podstawie art. 135n ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia podniósł, że przesłuchany w charakterze obwinionego D. P. przyznał się do zarzuconego mu czynu i wyjaśnił, że do utraty legitymacji doszło w nocy z [...] na [...] listopada 2014 r. gdy pełnił służbę w ramach nadzoru nad funkcjonariuszami Wydziału [...] Komendy [...] Policji. Obwiniony wskazał, że około godz. 2.10 kontrolował patrol zabezpieczający miejsce zamieszek w dniu [...]. Wskazał, że przy wyciąganiu z kieszeni bluzy notatnika służbowego, wraz z nim prawdopodobnie wysunęła się również legitymacja służbowa. Funkcjonariusz stwierdził, że z uwagi na zaśmiecenie rejonu zamieszek i hałas maszyn sprzątających, nie mógł usłyszeć upadającej legitymacji. W uzasadnieniu decyzji organ nadmienił, że obwiniony wyraził żal z powodu utraty dokumentu oraz opisał przebieg swojej służby w Policji. Organ stwierdził, że wyjaśnienia złożone przez obwinionego potwierdzone zostały przez zeznania przesłuchanego w charakterze świadka Z. W. oraz zapisy zawarte w załączonej do materiałów sprawy kopii notatnika służbowego obwinionego. W ocenie organu, za wiarygodne i spójne należało uznać zeznania i wyjaśnienia złożone w toku postępowania dyscyplinarnego, bowiem przedstawiony przebieg zdarzeń znajduje potwierdzenie w całości zebranego materiału dowodowego. Okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego wskazują, iż policjant swoim zachowaniem wyczerpał znamiona zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego. Organ uznał, że w kontekście ustalonego stanu faktycznego, nie budzi wątpliwości, że obwiniony dopuścił się zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego. Zachowanie D. P. w zakresie zarzuconego mu czynu było zawinione. Funkcjonariusz niewątpliwie był świadomy, iż powinien przechowywać legitymację służbową w taki sposób, aby nie dopuścić do jej utraty. Natomiast przechowywanie legitymacji służbowej w kieszeni razem z innymi rzeczami nie jest właściwe i stwarza ryzyko jej utraty. D. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenia Komendanta Głównego Policji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wniósł także o uchylenie na podstawie art. 135 ww. ustawy, obu decyzji z uwagi na to, że w sposób rażący naruszają prawo. Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie narusza: art. 132 ust. 2 pkt 7), art. 132 a pkt 2 - ustawy o Policji, art. 7, art. 6, art. 8, art. 9, art. 77, art. 107 § 3, a także art. 138 § 1 pkt 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób dopatrzyć się winy skarżącego, której wykazanie jest konieczne do przypisania mu odpowiedzialności. Ponadto jego zdaniem organ błędnie ocenił wyjaśnienia skarżącego, który nie przyznał, iż nie zachował należytej staranności, ale zgłosił fakt zagubienia legitymacji i wyraził z tego powodu skruchę. Również natychmiastowe zgłoszenie zaistniałego zdarzenia i przyjęcie odpowiedniej postawy, wskazuje na szczególnie pozytywne warunki osobiste skarżącego. Zdaniem policjanta organ nie odniósł się do zeznań P. N., który podał, że w dniu utraty legitymacji służbowej, podczas wykonywania czynności służbowych, policjanci byli obrzucani różnymi przedmiotami, a pojazdy sprzątające powodowały duży hałas i dodatkowe zamieszanie, co spowodowało brak możliwości spostrzeżenia legitymacji. Deprecjonowanie okoliczności zagubienia legitymacji służbowej, zdaniem skarżącego, znacząco wpłynęło na rozstrzygnięcie sprawy. Organ nie odniósł się i nie ocenił, w jakich warunkach skarżący pełnił służbę, szczególnie, że były one wyjątkowo trudne. Konsekwencją powyższego było wydanie decyzji błędnej i niedostosowanej do faktycznego stanu sprawy. Skarżący nadmienił, że w uzasadnieniu decyzji pominięto warunki osobiste skarżącego, czyli fakt, że od ponad 20 lat pełni nienaganną służbę. Funkcjonariusz stwierdził, że decyzje organu są niesprawiedliwe i krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując twierdzenia podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Dokonując oceny zasadności skargi, wniesionej przez D. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Zgodnie z art. 132 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 287, poz.1687 ze zm.), policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności: utrata służbowej broni palnej, amunicji lub legitymacji służbowej. Zgodnie z art. 134 ustawy o Policji, karami dyscyplinarnymi są: nagana; zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; obniżenie stopnia; wydalenie ze służby. Kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy). Wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby (art. 134h ust 1 ustawy). W niniejszej sprawie Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję orzekającą o uznaniu D. P. winnym utraty legitymacji służbowej oraz wymierzeniu kary nagany. Przepisy ustawy o Policji nie wyznaczają organom dyscyplinarnym merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co oznacza, że mają one możliwość swobodnej oceny dowodów. W tej sytuacji sądowa kontrola oceny dowodów polega na sprawdzeniu, czy dokonana ocena nie jest dotknięta błędami natury faktycznej lub logicznej albo nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 994/06, Baza Informacji Prawnej LEX nr 344637). Możliwość swobodnej oceny dowodów nie oznacza dowolności ani nie usprawiedliwia braku czy też niepełnego uzasadnienia dokonanej oceny. W niniejszej sprawie skarżący D. P. przyznał się do zarzucanego mu czynu. Następnie wyjaśnienia obwinionego potwierdzone zostały zeznaniami świadka Z. W., a także zapisami zawartymi w notatniku służbowym obwinionego. Zdaniem Sądu w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego dowiedziono, że obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne opisane w zarzutach. Kwestią sporną pozostaje zatem ocena zaistniałych zdarzeń, pod kątem odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wymierzenie kary nagany. Stosując wprost art. 137 ust. 3 pkt 7 ustawy o Policji, organ właściwie zakwalifikował zaistniałe uchybienie policjanta jako naruszenie dyscypliny służbowej. Należy podkreślić, że utrata legitymacji służbowej świadczy o niedbałości, niedostatecznym sprawowaniu pieczy nad powierzonym dokumentem oraz zawsze obciąża obwinionego. Dlatego też wina D. P. nie budzi wątpliwości. Nie można zgodzić się z twierdzeniem przedstawionym w skardze, że funkcjonariusz nie miał wpływu na utratę legitymacji i jednocześnie dochował należytej staranności w zapobieżeniu jej utraty. Pamiętać należy, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy należyta staranność winna polegać na odpowiednim zabezpieczeniu dokumentu. Natomiast podnoszone w skardze okoliczności takie jak fakt zgubienia legitymacji podczas zabezpieczenia demonstracji czy też usprawiedliwianie policjanta panującym w tamtym czasie hałasem nie tłumaczy niedbałości funkcjonariusza. Wskazać należy stanowczo, że służba skarżącego w dniu utraty legitymacji nie polegała na zabezpieczaniu demonstracji, lecz sprowadzała się do kontroli czynności i działań wykonywanych przez podległych mu funkcjonariuszy. Stąd też powoływanie się na trudne warunki służby nie wydaje się uzasadnione. W ocenie Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że zachowanie funkcjonariusza w zakresie zarzucanego czynu było zawinione. Będąca przedmiotem badania sytuacja wypełnia znamiona opisane w art. 132a pkt 2) ustawy o Policji. Zgodnie z ww. przepisem przewinienie dyscyplinarne jest zawinione także wtedy, gdy policjant: nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Przy odpowiedzialności dyscyplinarnej nie ma znaczenia to, czy działanie lub zaniechanie konkretnej osoby było zamierzone czy też nie. Jeśli dochodzi do przewinienia służbowego, wówczas samo naruszenie obowiązków służbowych może skutkować zastosowaniem tej odpowiedzialności (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2004 r., II SA 4149/03, LEX nr 155895). Zdaniem Sądu bezsporna wina skarżącego nie świadczy o umyślności dokonanego przewinienia. Natychmiastowe zgłoszenie zaginięcia, przyznanie się skarżącego do winy, szereg złożonych wyjaśnień czy wyrażenie skruchy należy określić jako prawidłowe zachowanie strony wobec zaistniałego uchybienia, co niewątpliwie organ wziął pod uwagę jako okoliczności łagodzące. Należy podkreślić, że w zachowaniu obwinionego w toku całego postępowania trudno dopatrzyć się jakichkolwiek negatywnych motywacji lub pobudek działania. Obwiniony pełni służbę od 1994 r., z czego od dnia 1 grudnia 2013 r. pełni ją na stanowisku kierowniczym. Przedmiotowe przewinienie było pierwszym takim zachowaniem funkcjonariusza, natomiast jego dotychczasowa służba opisana została jako wzorowa. Jednak w niniejszej sprawie prawidłowo działające w sprawie organy miały podstawę do stwierdzenia winy D. P. oraz orzeczenia o wymierzeniu kary nagany. Przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej organ rozważył szereg przesłanek. Wziął również pod uwagę wzorowy przebieg służby skarżącego, pozytywną opinię służbową z dnia [...] kwietnia 2013 r. a także fakt natychmiastowego zgłoszenia zdarzenia przełożonemu wyrażenie skruchy oraz podjęcie działań mających pomóc w wyjaśnieniu sprawy. Organ przeprowadził kwerendę akt osobowych skarżącego oraz stwierdził, że do swoich obowiązków służbowych podchodził zawsze w sposób należyty, ponadto jest wysoko oceniany poprzez pryzmat zaangażowania, posiadanych kwalifikacji zawodowych i realizowanych zadań Należy zgodzić się ze stwierdzeniem Komendanta Głównego Policji, że wobec poczynionych powyżej ustaleń wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej "nagany" jest współmierne do popełnionego przewinienia i ma uzasadnienie w przepisach prawa. Organ służbowy, podejmując decyzję o doborze kary dyscyplinarnej, ustalił rodzaj naruszonych obowiązków, fakt że do popełnienia czynu doszło w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Stwierdził, że zagubienie legitymacji służbowej ma znikome skutki dla służby, ponadto odniósł się do dotychczasowego przebiegu służby policjanta. Organ dokonał również oceny elementu subiektywnego, jakim jest stopień winy funkcjonariusza. Dokonujący wymiaru kary organ prawidłowo uwzględnił okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 października 2010 r., IV SA/Wr 287/10). Należy także podkreślić, że orzeczona kara nagany jest w opisywanym stanie faktycznym karą najmniej dolegliwą i ma przede wszystkim charakter wychowawczy, a nie represyjny. W związku z tym, że skarżącego uznano winnym, wymierzono mu najłagodniejszą karę z wymienionych w art. 134 ustawy. Prawidłowo działające w sprawie organy uznały, że wobec poczynionych ustaleń wymierzenie obwinionemu kary dyscyplinarnej "nagany" będzie współmierne do stopnia zawinienia i stopnia szkodliwości czynu z uwzględnieniem dotychczasowego przebieg służby oraz opinii przełożonego. Zauważyć również należy, że orzeczenie dyscyplinarne zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 135j ust. 2 ustawy, zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne jest sporządzone poprawnie. W niniejszej sprawie, organ bardzo szczegółowo zgromadził materiał dowodowy i poddał go wszechstronnej oraz wnikliwej analizie, a wyciągnięte z niej wnioski są logiczne, spójne i nawzajem się uzupełniające. Wobec powyższych ustaleń przyjąć należy, że zaskarżone orzeczenie Komendanta Głównego Policji nie narusza prawa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekła jak w sentencji orzeczenia.