II SA/Wa 713/19
WyrokWSA w Warszawie2019-10-22
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Łukasz Krzycki, Ewa Radziszewska – Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował żądaną informację publiczną jako informację przetworzoną, odmawiając jej udostępnienia z powodu braku wykazania szczególnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, uznając je za przedwczesne. Uzasadnienie organów nie wykazało w sposób jednoznaczny i przekonujący, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, co jest kluczowe dla zastosowania przesłanki szczególnego interesu publicznego. Ciężar wykazania tego faktu spoczywa na organie, który musi rzetelnie uzasadnić swoją decyzję, przedstawiając konkretne dane dotyczące nakładu pracy, czasu i środków.Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej wykazu beneficjentów PROW (wsparcie dla młodych rolników, działalność pozarolnicza) dla osób fizycznych i prawnych z określonych lat, zawierającej szczegółowe dane. Organ odmówił udostępnienia informacji dotyczącej osób prawnych, uznając ją za informację przetworzoną, która wymagałaby ponadprzeciętnych działań i nie została wykazana jej szczególna istotność dla interesu publicznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ utrzymał w mocy decyzję odmowną. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i brak wyjaśnienia, dlaczego informacja została uznana za przetworzoną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2018 r. nr [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Łukasz Krzycki Sędzia WSA – Ewa Radziszewska – Krupa Protokolant referent stażysta – Adrianna Siniarska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2019 r. [...] w przedmiocie odmowy udostępnienie informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] października 2018 r. nr [...]
Skarżący J. S. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r. w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wygenerowania wykazu beneficjentów PROW wsparcia:
1. Młodych rolników.
2. Wsparcie na działalność pozarolniczą (oddzielnie).
3. Osoby fizyczne i prawne.
4. Województwo [...] za lata 2004-2007, 2007-2013, 2013-2020.
5. Imię i Nazwisko osoby fizycznej, nazwa osoby prawnej, nazwa, gmina, kod pocztowy oraz suma wsparcia I i II transzy, teren osoby fizycznej na miejsce zamieszkania, osoba prawna siedziba.
6. Wysokość kwot otrzymanego wsparcia.
Wniosek dotyczył pomocy udzielanej w latach 2004 – 2018 na terenie województwa [...] i obejmował dwie grupy beneficjentów, tj. osoby fizyczne i osoby prawne. W zakresie udostępnienia wykazu beneficjentów będących osobami fizycznymi, które uzyskały wsparcie dla młodych rolników oraz na rozwój działalności pozarolniczej z programów:
– Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004 – 2006,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...], odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Ponadto Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z tego samego dnia nr [...] poinformował skarżącego, że nie jest w posiadaniu gotowych informacji dotyczących osób prawnych będących beneficjentami następujących programów:
– Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004 – 2006,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020, którzy uzyskali wsparcie na rozwój działalności pozarolniczej.
W związku z powyższym zwrócono się do skarżącego, aby wykazał w terminie 14 dni od dnia otrzymania przedmiotowej korespondencji, iż zakres żądanych danych o charakterze przetworzonym będzie miał szczególne znaczenie dla interesu publicznego.
W odpowiedzi na powyższe skarżący w piśmie z dnia [...] października 2018 r. wskazał, że nieprawdziwe jest stwierdzenie, iż wskazane przez niego informacje są informacjami nowymi, nieistniejącymi dotychczas w systemie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie wykazując przy tym szczególnego znaczenia tych informacji dla interesu publicznego.
W tej sytuacji Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 3 ust. 1, art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) i art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2017 r., poz. 2137), odmówił udostępnienia informacji publicznej w zakresie informacji dotyczących osób prawnych będących beneficjentami następujących programów:
– Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2004 – 2006,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007 – 2013,
– Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020, którzy uzyskali wsparcie na rozwój działalności pozarolniczej.
W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – powołał się na stanowisko judykatury definiujące informację przetworzoną, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i stwierdził, że posiadane przez Agencję dane wymagałyby przetworzenia, zaś owo przetworzenie polegałoby na wykonaniu przez Departament Informatyki szczegółowego raportu pozyskanego bezpośrednio z baz danych, którego pozyskanie wymagałoby czasu i nakładałoby na Agencję konieczność podjęcia ponadprzeciętnych działań. Czynności te wykonać musieliby pracownicy Departamentu Informatyki delegowani do innych merytorycznych zadań w czasie, w którym inne merytoryczne zadania są ich priorytetem. Natomiast proces przygotowania żądanych informacji wymagałby wygenerowania raportów dotyczących żądanych informacji, z uwzględnieniem modyfikacji w zakresie osób prawnych, oraz kontroli ich poprawności. Następnie organ wskazał na pojęcie szczególnego interesu publicznego.
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2018 r. skarżący J. S. zwrócił się do Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że nie jest prawdą, jakoby wskazane przez niego informacje są informacjami nowymi, nieistniejącymi dotychczas w systemie Agencji.
Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji – podał, że zakres wnioskowanych informacji dotyczy danych zawartych w czterech systemach informatycznych i jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, przy zaangażowaniu kilku komórek organizacyjnych Agencji. Konieczne byłoby dokonanie czynności polegających m.in. na opracowaniu kilku zapytań bazodanowych i wygenerowaniu dedykowanych raportów, ściśle według wskazanych we wniosku kryteriów (nazwa osoby prawnej, gmina, kod pocztowy oraz suma wsparcia I i II transzy, siedziba). W wyniku tych czynności przygotowany zostałby nowy raport, nie istniejący do tej pory w systemach Agencji. Ponadto przyznawanie pomocy finansowej w latach 2004 – 2006 wpierane było przez dwa systemy informatyczne: [...] oraz [...]. Oba systemy są wyłączone i zarchiwizowane. Tym samym zapewnienie rzetelności opracowanych danych wymaga pozyskania z archiwów dokumentacji źródłowej i jej przeanalizowanie pod względem zgodności z pozyskanymi raportami. Jednocześnie przygotowane na podstawie zapytań bazodanowych raporty wymagałyby sprawdzenia w zakresie poprawności pozyskanych danych. Konieczność weryfikacji wynika z faktu, iż wnioski podczas obsługi są edytowalne, tym samym konieczna jest analiza, czy dane z raportów odpowiadają danym ostatecznym, uwzględnionym w naliczeniu płatności. Powyższe czynności wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych zasobów osobowych przy jednoczesnym wyłączeniu z bieżących obowiązków.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, bowiem jest ona niezgodna z prawem.
W uzupełnieniu skargi z dnia [...] marca 2019 r. pełnomocnik skarżącego wnosząc również o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji dlaczego organ przyjął, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną. W uzasadnieniu – przytaczając opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w rozpoznawanej sprawie organ wskazał jedynie ogólnikowo, że przygotowanie informacji wiązałoby się z dodatkowym nakładem pracy bez wykazania chociażby, jaki zakres danych ulegałby przetworzeniu, czym naruszył przepis art. 7 k.p.a. Zatem organ nie podjął wszelkich czynności w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Jednocześnie organ naruszył także przepis art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ ogólnikowe wskazanie, że przygotowanie wnioskowanej informacji wiązałoby się z dodatkowym nakładem pracy nie wyjaśnił w sposób szczegółowy, czy istotnie jest to informacja przetworzona.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej odrzucenie ewentualne oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne podał odnośnie odrzucenia, iż skarga do Sądu została wniesiona z uchybieniem terminu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (ust. 1), przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2), a ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Natomiast w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku prawnego, bądź też dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty konstytucyjnych wolności i praw.
Realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa służy ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330) i w myśl jej w art. 2 ust. 1 użyte pojęcie "każdemu" wskazuje, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Z kolei według art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, zaś w myśl art. 1 ust. 1, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. W judykaturze przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej i definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych.
W rozpoznawanej sprawie zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest kwestionowany, bowiem zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest organem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Nie budzi również wątpliwości, że informacja zawarta we wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2018 r., posiada walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy, bowiem informacja ta odnosi się do działalności Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w zakresie prowadzonych przez niego spraw. Zatem spełniona została również przesłanka przedmiotowa ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Natomiast organ odmawiając w oparciu o art. 16 ust. 1 ustawy udostępnienia powyższej informacji publicznej zawartej w pkt. 1 wniosku uznał, że jest to informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej, w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W tym miejscu wskazać należy, że informacja publiczna przetworzona jest pojęciem nieostrym i nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, jednakże w myśl utrwalonego już stanowiska judykatury, za informację publiczną przetworzoną uznaje się taką informację, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym, podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Przyjmuje się jednak również, że informacja publiczna przetworzona nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją. Może ona bowiem obejmować dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te, wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, może być traktowana jako informacja przetworzona. Ponadto za informację przetworzoną uznaje się taką informację, która stanowi wynik ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych. Zatem jest to informacja przygotowywana specjalnie dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. O informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnica prawnie chronioną) przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza takiej sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zespołu posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca.
W rozpoznawanej sprawie Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zarówno w decyzji z dnia [...] stycznia 2019 r. [...], jak i w decyzji z dnia [...] października 2018 r. nr [...], powołał się jedynie na opisane już powyżej kryteria informacji przetworzonej i podał, że na dzień złożenia przez skarżącego wniosku organ nie dysponował gotową informacją.
W ocenie Sądu wydane w rozpoznawanej sprawie decyzje są co najmniej przedwczesne, bowiem z ich uzasadnienia nie wynika w sposób jednoznaczny, że żądana informacja publiczna ma charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1. Mianowicie, organ wskazał jedynie ogólnie, że zakres wnioskowanych informacji dotyczy danych zawartych w czterech systemach informatycznych i jej udostępnienie wymaga podjęcia dodatkowych czynności, przy zaangażowaniu kilku komórek organizacyjnych Agencji. Konieczne byłoby dokonanie czynności polegających m.in. na opracowaniu kilku zapytań bazodanowych i wygenerowaniu dedykowanych raportów, ściśle według wskazanych we wniosku kryteriów (nazwa osoby prawnej, gmina, kod pocztowy oraz suma wsparcia I i II transzy, siedziba). W wyniku tych czynności przygotowany zostałby nowy raport, nie istniejący do tej pory w systemach ARiMR. Ponadto przyznawanie pomocy finansowej w latach 2004 – 2006 wpierane było przez dwa systemy informatyczne: [...] oraz [...]. Oba systemy są wyłączone i zarchiwizowane. Tym samym zapewnienie rzetelności opracowanych danych wymaga pozyskania z archiwów dokumentacji źródłowej i jej przeanalizowanie pod względem zgodności z pozyskanymi raportami. Jednocześnie przygotowane na podstawie zapytań bazodanowych raporty wymagałyby sprawdzenia w zakresie poprawności pozyskanych danych. Konieczność weryfikacji wynika z faktu, iż wnioski podczas obsługi są edytowalne, tym samym konieczna jest analiza, czy dane z raportów odpowiadają danym ostatecznym, uwzględnionym w naliczeniu płatności.
Natomiast powołując się na przeprowadzenie powyższych czynności, organ w ogóle nie wyjaśnił, co należy rozumieć pod tym pojęciem i jak owe czynności mają się do uznania, iż mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Podobnie rzecz się ma z dokonaniem stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych zasobów osobowych przy jednoczesnym wyłączeniu z bieżących obowiązków nie wykazując, nawet szacunkowo, o jaką ilość osób chodzi i nie przedstawiono też żadnych informacji na temat zakresu czynności oraz czasu, jaki osoby te miałyby poświęcić owym czynnościom. Organ nie wyjaśnił również w sposób przekonujący, że realizacja wniosku "wpłynęłaby negatywnie" na tok realizacji ustawowych zadań organu.
Reasumując, organ w obu decyzjach wskazując ogólnie na czasochłonność czynności, nie przedstawił w jakikolwiek sposób argumentacji na poparcie swych tez.
Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 16 ust. 1 ustawy, odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkami przewidzianymi w pkt 1 – 2 (ust. 2). Z powyższego wynika, że decyzja odmowna powinna zawierać elementy wymienione w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym prawne i faktyczne uzasadnienie. W uzasadnieniu organ powinien przedstawić przekonującą argumentację, z której wynikałoby z jakich względów uznał, że w konkretnej sprawie, rozpatrywanej indywidualnie, wniosek dotyczy informacji publicznej przetworzonej. Z kolei organ rozpoznając sprawę ponownie, powinien znowuż rozpatrzyć ją w jej całokształcie.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie dopełnił powyższych obowiązków. Nie wyjaśnił bowiem w sposób nie budzący wątpliwości z jakich konkretnie powodów zakwalifikował żądaną informację jako informację przetworzoną. Wyjaśnienie tej kwestii jest szczególnie istotne w sytuacji, w której ustawa nie zawiera definicji pojęcia informacji przetworzonej, a przedstawione powyżej kierunki interpretacji tego pojęcia z reguły opierają się na kazuistycznym podejściu do konkretnego stanu faktycznego. W kontrolowanej sprawie jest to tym bardziej istotne, że żądanie skarżącego nie było – w ocenie Sądu – w istocie merytorycznie skomplikowane.
W kontekście okoliczności faktycznych niniejszej sprawy warto również się powołać pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2014 r. sygn. akt IV SA/Gl 110/14 w którym stwierdzono, że "Wszak sięgnięcie do zbiorów dokumentów zawierających informacje proste i przedstawienie tych informacji w odrębnym zestawieniu samo w sobie nie stanowi jeszcze, że są to absorbujące czynności analityczne, organizacyjne a przede wszystkim intelektualne, prowadzące w rezultacie do powstania całkowicie nowej informacji. Przetworzenie wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji działania o charakterze intelektualnym w odniesieniu do zbioru informacji, który jest w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznych) i nadania skutkom tego działania cech całkowicie nowej informacji (por. H. Izdebski, Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2001 r.). Trudno odmówić racji skarżącej, iż dość lakonicznie przedstawione czynności jakie podjąć miałby organ w celu udostępnienia wnioskowanej informacji są raczej czynnościami technicznymi, zmierzającymi do mechanicznej selekcji informacji w prowadzonej przez gminę ewidencji. Pochopne uznanie informacji publicznej za przetworzoną prowadzić może do niedopuszczalnego i bezzasadnego ograniczania obywatelskiego prawa do uzyskania informacji publicznej, o którym mowa zarówno w art. 61 Konstytucji RP, jak i w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ma w istocie przeciwdziałać zalewom wniosków, zmierzających do uzyskania informacji przetworzonej dla realizacji celów osobistych lub komercyjnych i ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupione są nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji lecz na udzielaniu informacji publicznej. Jednakże traktowanie informacji publicznej jako informacji przetworzonej tylko dlatego, że miałaby to być informacja przygotowana specjalnie dla wnioskującego o nią podmiotu na podstawie dokumentów posiadanych przez udzielającego informacji nie wydaje się zasadne." Ponadto wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2349/17 w którym stwierdza się, że "Szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymagający zgromadzenia, przekształcenia (zanonimizowania) i skanowania wielu dokumentów może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu funkcji. Informację wytworzoną w ten sposób, pomimo, że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, należy uznać za informację przetworzoną, jeżeli powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej. Przy czym ocena nakładu pracy niezbędnego, by zgromadzić i opracować żądaną przez stronę informację wymaga odniesienia się do konkretnych danych dotyczących ilości dokumentów podlegających analizie i opracowaniu, a także charakteru koniecznych czynności. Tylko wtedy określenie, że dana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej nie ma charakteru arbitralnego i może podlegać kontroli w postępowaniu odwoławczym i sądowoadministracyjnym."
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie brak jest należytego uzasadnienia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, a to z kolei nie pozwala na dokonanie przez Sąd oceny, czy organ dokonał prawidłowej kwalifikacji żądanej informacji publicznej jako "informacji przetworzonej" w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podkreślenia przy tym wymaga, że ciężar wykazania, że właśnie z takim rodzajem informacji mamy do czynienia w niniejszej sprawie spoczywa na właściwym organie. Zaniechanie organu instancji w tym zakresie oraz utrzymanie w mocy wadliwej decyzji skutkowało uchyleniem obu wydanych w sprawie decyzji.
Tymczasem w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organ odmówił udzielenia skarżącemu informacji zawartej we wniosku uzasadniając to faktem, że skarżący nie podał szczególnie istotnego interesu publicznego w tym zakresie właśnie ze względu, że jest to informacja przetworzona.
Zatem ponownie rozpoznając sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania i wskazania Sądu, a następnie rozstrzygnie wniosek skarżącego w sposób wyżej wskazany, przy czym precyzyjnie wykaże na pełne ustalenia stanu faktycznego, z których powinno wynikać, jaki faktycznie konieczny jest nakład sił, środków i czasochłonność, aby zrealizować żądanie skarżącego. Również ewentualne zakłócenie normalnego toku działania podmiotu zobowiązanego, z uwagi na wypełnienie obowiązku wynikającego z ustawy, winno być przekonująco wykazane w decyzji. Organ weźmie przy tym pod uwagę, że w świetle powołanych wyżej zasad konstytucyjnych oraz przepisów ustawy, należy przyjąć domniemanie dostępu do informacji publicznej, a odstępstwa od tej zasady winny stanowić wyjątek, co nakłada na podmiot zobowiązany w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązek rzetelnego, przekonującego uzasadnienia decyzji odmownej, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) i c) w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło