II SA/Wa 715/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA -Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe postanawia -odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji- P. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając przedmiotowe żądanie skarżący podniósł, że wykonanie decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, ze względu na okoliczności wskazane w uzasadnieniu skargi, stanowić będzie oczywistą degradację jeszcze przed zbadaniem sprawy przez Sąd. W przypadku wykonania tej decyzji P. M. poniesie niewspółmiernie wysoką i nieodwracalną szkodę w postaci należnych mu w chwili obecnej zarobków i kontaktu ze słuchaczami szkoły, w której prowadzi zajęcia. Wskazane, podniesione w skardze, okoliczności to przede wszystkim nierozpoznanie przez organ odwołania od opinii służbowej stwierdzającej nieprzydatność skarżącego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, przesłanki świadczące w ocenie skarżącego o potrzebie wyeliminowania z obrotu prawnego tej opinii oraz bezprawność decyzji o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe wywodzona przez P. M. z nieprawomocności opinii służbowej będącej warunkiem przeniesienia i faktu zastosowania sankcji nieodpowiadającej faktycznym okolicznościom, a także niewskazanie przez organ odwoławczy szczegółowych przyczyn przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ma zatem możliwość, ale nie obowiązek wydania takiego postanowienia. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie analizuje zatem wszelkich skutków jej wykonania, a jedynie rozważa, czy wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym wyeliminowaniu jej z obrotu prawnego. Wymieniony w powołanym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przesłanki orzeczenia zgodnego z roszczeniem wnioskującego, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jest bowiem stanem niepożądanym niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych, a prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd administracyjny może orzec tylko, gdy stwierdzi, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/2004). Należy podkreślić, iż obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji leży po stronie skarżącego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować skutki, o których wyżej mowa. Nie wynika to również z okoliczności i charakteru sprawy. W szczególności nie można się zgodzić z twierdzeniem P. M., że poniesie on niewspółmierną i nieodwracalną szkodę. Trudno bowiem uznać, aby wykonanie decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. spowodowało zaistnienie stanu rzeczy, który nie będzie możliwy do odwrócenia po ewentualnym wyeliminowaniu jej przez Sąd z obrotu prawnego. Podnoszone przez skarżącego okoliczności utraty należnych w chwili obecnej zarobków i kontaktu ze słuchaczami szkoły niewątpliwie stanowią pogorszenie jego sytuacji, które jednakże nie ma nieodwracalnego charakteru. W perspektywie ewentualnego uwzględnienia skargi wskazanym konsekwencjom wykonania decyzji należy przypisać przejściowy charakter. W przedmiotowej sprawie nie ma zatem podstaw do ustalenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej rodzi niebezpieczeństwo powstania sytuacji, w której brak będzie możliwości późniejszego przywrócenia pierwotnego stanu rzeczy, czy też wynagrodzenia powstałej szkody przez późniejszy zwrot świadczenia, a jak wyżej wskazano, instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Należy także podkreślić, że powołane w skardze okoliczności, które świadczą w ocenie P. M. o potrzebie wyeliminowania decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. z obrotu prawnego będą przedmiotem oceny Sądu podczas rozpoznawania sprawy z tej skargi. Wobec jednoznacznie sformułowanych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ewentualne wady postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji, czy też wady tkwiące w samej decyzji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania, bowiem na etapie postępowania prowadzonego na podstawie art. 61 § 3 powoływanej ustawy, Sąd nie dokonuje kontroli legalności zaskarżonego aktu, a bada jedynie, jakiego rodzaju skutki może wywołać jego wykonanie. Wobec powyższego, mając na uwadze rygorystyczne kryteria, jakie ustawodawca wyznaczył sądowi orzekającemu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy uznać, że brak jest podstaw do zastosowania ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przewidzianej w art. 61 § 3 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.