II SA/Wa 715/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-05-29
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, złożony w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, powinien zostać umorzony jako zbędny, skoro skarżący jest zwolniony z mocy ustawy od ponoszenia kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeżeli skarżący jest zwolniony z tego obowiązku na mocy przepisów ustawy (art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA). Prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego może być przyznane stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania i rodziny.Stan faktyczny
P. S. złożył skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego. Wraz ze skargą wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na niskie dochody (emerytura 1600 zł + dodatek 200 zł) i wysokie koszty utrzymania (czynsz, media, leki, wyżywienie) oraz utrzymywanie bezrobotnej córki. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano P. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. przyznać P. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
P. S. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania emerytury specjalnej wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
We wniosku podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje
z bezrobotną córką, a jego jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 1.600 zł oraz dodatek opiekuńczy w kwocie 200 zł. Podniósł, że nie podsiada wraz z córką majątku ani oszczędności.
Wyjaśnił, że do stałych kosztów utrzymania należą: czynsz - 938 zł, opłaty za telefon - 100 zł, koszty zakupu leków - 200 zł, wyżywienie 400 zł miesięcznie, opłaty za prąd i gaz - 450 zł co dwa miesiące.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą starszą (ur. w 1929 r.), schorowaną, niepełnosprawną z ustalonym znacznym stopniem niepełnosprawności orzeczonym na stałe, ma na utrzymaniu bezrobotną córkę. Utrzymuje się z emerytury, która wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi łącznie 1.800 zł. Z uwagi na stan zdrowia na konieczne leki wydaje 200 zł miesięcznie, ponosi też koszty utrzymania mieszkania. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i córki.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło