II SA/Wa 715/24

WyrokWSA w Warszawie2024-11-12

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściwości sądu administracyjnego podlega kwestia ustalenia związku schorzeń osoby ze służbą wojskową, w kontekście orzeczeń wojskowych komisji lekarskich?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi w zakresie ustalenia związku schorzeń osoby ze służbą wojskową, gdyż kwestia ta nie należy do jego kognicji. Skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu. W pozostałej części, dotyczącej określenia zdolności do służby wojskowej, skarga została oddalona, ponieważ zaskarżony akt nie naruszał prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, które uchyliło orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej i ustaliło kategorię "D" (niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju) oraz określiło związek schorzeń z czynną służbą wojskową. Skarżący kwestionował kwalifikację związku schorzeń ze służbą wojskową, powołując się na inne przepisy prawne. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie w części dotyczącej związku schorzeń ze służbą wojskową, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
1. odrzuca skargę w zakresie związku chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową; 2. oddala skargę w pozostałej części.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi L. O. na orzeczenie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska z dnia [...] lutego 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do służby wojskowej oraz w związku chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową 1. odrzuca skargę w zakresie związku chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową; 2. oddala skargę w pozostałej części. Zaskarżonym aktem uchylono w całości - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), zwanej dalej "K.p.a." - orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w K. (dalej jako "Komisja Rejonowa") z [...] listopada 2023 r. i wydano - wobec st. szer. rez. L. O., zwanego dalej "Żołnierzem" - własne orzeczenie w kwestii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej: "Kategoria D - Zał. 1 Grupa II - niezdolny do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej." (tak pkt 10) oraz związku poszczególnych chorób lub ułomności z czynną służbą wojskową (w pkt 11). U Żołnierza rozpoznano w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia: 1. zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z zespołem bólowym szyjnym z drętwieniem palców Il-V obu rąk oraz przewlekłym lędźwiobólem i okresową obustronną rwą kulszową, upośledzające sprawność ustroju - § 34 pkt 6, § 62 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 czerwca 2022 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz.U. z 2022 r., poz. 1243 ze zm.), zwanego dalej "Załącznikiem", 6. okresowy zespół bólowo-obrzękowy po przebytym urazie stawu kolanowego prawego, nieznacznie upośledzające sprawność ruchową - § 77 pkt 6 Załącznika, 7. przedłużone lękowo-depresyjne zaburzenia adaptacyjne - § 67 pkt 2 Załącznika, 8. używanie szkodliwe alkoholu i innych środków psychoaktywnych w okresie kontrolowanej abstynencji - § 72 pkt 2 Załącznika. W uzasadnieniu skarżonego rozstrzygnięcia organ – zwany dalej "Centralną Komisją" - przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - Komisja Rejonowa - działając na skierowanie Szefa Wojskowego Centrum Rekrutacji w K., w celu określenia zdolności do pełnienia służby wojskowej innej niż zawodowa, po przeprowadzeniu ponownego postępowania orzeczniczego w miejsce orzeczenia z [...] października 2022 r., uchylonego aktem z [...] listopada 2022 r. - wydała rozstrzygnięcie, którym uznała Żołnierza za niezdolnego do służby wojskowej w czasie pokoju, z wyjątkiem niektórych stanowisk służbowych, przeznaczonych dla terytorialnej służby wojskowej (kategoria "D" wedle Załącznika w grupie II); wymieniono rozpoznane uprzednio u Żołnierza schorzenia oraz wskazano, które z nich uznano za pozostające w związku ze służba wojskową, - wobec wniesienia odwołania sprawę rozpatrywano ponownie, - po analizie całokształtu zgromadzonej dokumentacji orzeczniczej stwierdzono, że przed wydaniem rozstrzygnięcia przeprowadzono właściwe postępowanie orzecznicze, zlecając stosowne badania i konsultacje w celu określenia zdolności do służby wojskowej; Komisja Rejonowa zleciła przeprowadzenie obserwacji klinicznej psychiatrycznej; odbyła się ona w okresie [...] maja 2023 r. w Klinice [...] w W. w wydanej dla potrzeb przedmiotowego postępowania opinii psychiatryczno-psychologicznej z [...] sierpnia 2023 r. stwierdzono, że nie zachodzą przesłanki do rozpoznania u orzekanego zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD); dalej Centralna Komisja zajęła stanowisko w kwestii związku schorzeń Żołnierza ze służbą; skonstatowała, że sformułowana w danym zakresie w orzeczeniu Komisji Rejonowej ocena nie jest w pełni właściwa; w związku z tym jej orzeczenie należało uchylić; uzupełnieniu wymagały również zgłoszone przez Żołnierza w odwołaniu uwagi, dotyczące doprecyzowania rozpoznań; Centralna Komisja zmodyfikowała rozpoznania w pkt 9.1 i 9.6 niniejszego orzeczenia i uznał związek ze służbą wojskową schorzenia w pkt 9.1, - uchylono więc orzeczenie Komisji Rejonowej i - wobec treści art. 12 K.p.a., aby niepotrzebnie nie przedłużać załatwienia sprawy - wydano nowe orzeczenie, - ustalono w nim stosowną do aktualnego stanu zdrowia Żołnierza kategorię ("D"); rozpoznania w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia stanowią bowiem przeciwwskazanie do pełnienia służby.   W skardze, podtrzymanej kolejnym pismem (datowane [...] kwietnia 2024 r. zatytułowane także "Skarga"), wniesiono o "Przypisanie, rozpoznanej w punkcie 9 ppkt 1. zaskarżonego orzeczenia, choroby tj. zmian zwyrodnieniowo-dyskopatycznych odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa z zespołem bólowym szyjnym z drętwieniem palców ll-V obu rąk oraz przewlekłym lęźwiobólem i okresową obustronną rwą kulszową, upośledzającą sprawność ustroju - § 34 pkt 6, § 62 pkt 1, do załącznika nr 1 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 31.03.2003 r. (Dz.U. Nr 62 z 2003 r., poz. 567 z późn. zm). W uzasadnieniu sformułowano szeroką argumentację, która - zdaniem Żołnierza - przemawia za odmienną kwalifikacją związku zdiagnozowanych u niego schorzeń ze służbą wojskową. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej odrzucenie w części dotyczącej ustalenia związku schorzeń ze służbą wojskową. Podniosła, że - wedle stanowiska judykatury - sprawy te nie należą do kognicji sądów administracyjnych. W części dotyczącej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, wniesiono zaś o oddalenie skargi - podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności konieczna była ocena dopuszczalności wniesienia skargi - w szczególności wobec wywodów organu w udzielonej na nią odpowiedzi. Trafnie podniósł organ, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie związku schorzeń osoby ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Poinformowano zresztą o tym Żołnierza w pouczeniu, zawartym w końcowej części zaskarżonego aktu. W judykaturze przyjęto, że kwestie te nie należą do właściwości sądów administracyjnych - tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I OSK 93/10 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skargę odrzucono jedynie w zakresie, gdzie dotyczyła ona kwestii niebędących we właściwości sądu administracyjnego (tak pkt 1 wyroku). Wobec wniesienia skargi pomimo pouczenia, Sąd ocenił zaś legalność skarżonego aktu w części, w jakiej pozostaje to w jego kognicji. W zakresie określenia zdolności do służby wojskowej oddalono skargę, gdyż zaskarżony akt nie narusza prawa. Trafne jest stanowisko organu, prezentowane w zaskarżonym akcie, co do istotnych uwarunkowań formalnych i faktycznych sprawy. Wobec uprzedniego zreferowania, jego powtarzanie byłoby zbędne. Sąd uznaję je za własne. Sąd nie znalazł podstaw, aby kwestionować zaliczenie rozpoznanych u Żołnierza schorzeń do kategorii chorób i ułomności, wymienionych w § 34 pkt 6, § 62 pkt 1, § 67 pkt 2, § 72 pkt 2 i § 77 pkt 6 Załącznika - jak w pkt 9.1 oraz pkt 9.6-8 orzeczenia. W myśl określonych Załącznikiem zasad – co do osób klasyfikowanych w grupie II, jak Żołnierz - wystąpienie wskazanych w pkt 9.6-8 schorzeń musi stanowić przesłankę kwalifikacji osoby do kategorii "D" (tak: kolumna 5 w tabeli). Co istotne, w kwestii ustalenia kluczowych w sprawie faktów, sam Żołnierz nie kwestionuje (także na etapie wniesienia skargi) wystąpienia u niego chorób bądź ułomności, wymienionych w stosownych § tabeli w Załączniku. Sąd więc z urzędu ani też wobec zarzutów skargi nie dostrzegł w zaskarżonym akcie wad, które uzasadniałyby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 151 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ) - orzeczono jak w pkt 2 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło