II SA/Wa 718/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację ogólną 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją z [...] grudnia 2012 r. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia M. K. na aplikację ogólną. W uzasadnieniu wskazał, że z testu sprawdzającego wiedzę z poszczególnych dziedzin prawa aplikant otrzymał 124 punkty, zaś z pracy pisemnej 43,50 punktu, co uplasowało go na 212 miejscu listy klasyfikacyjnej. Ponieważ zaś Minister Sprawiedliwości wyznaczył limit 200 miejsc na aplikacji ogólnej organ musiał odmówić przyjęcia strony na wymienioną aplikację. Rozpoznając sprawę, wskutek odwołania strony, Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że nie badał merytorycznie pracy skarżącego, gdyż nie został do tego upoważniony. W wyniku wniesionej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił poprawność skarżonej decyzji i wyrokiem z 14 sierpnia 2013 r. uchylił ją. Uznał, że brak jest podstaw prawnych dla wysnucia wniosku, że istnieją ograniczenia w badaniu zasadności ocen przyjętych przez członków komisji konkursowej. W wytycznych nakazał organowi dokonania merytorycznej oceny pracy pisemnej skarżącego i zbadania, czy ocena ta była zgodna z przyjętymi kryteriami oceny. Rozpoznając sprawę ponownie, Minister Sprawiedliwości zbadał zarzuty strony, zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji i decyzją z [...] marca 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Odnosząc się do meritum sprawy organ wskazał, że zgodnie z kryterium b) w zadaniu nr 3, punktowanym w skali od 0 do 2 punktów, należało zawrzeć w pracy pisemnej wskazanie domniemania z art. 257 § 3 K.c. W ocenie organu, ponieważ skarżący w swojej pracy nie zaznaczył, że z uwagi na dokonanie czynności pod tytułem darmym zastosowanie w sprawie ma art. 528 K.c., a nie art. 527 § 3 K.c. przyznanie przez jednego z członków komisji konkursowej tylko jednego punktu dla skarżącego było uzasadnione. Organ wskazał też, iż zgodnie z kryterium c) w zadaniu nr 3, punktowanym w skali od 0 do 2 punktów, należało wskazać w pracy na przesłankę niewypłacalności w postaci bezskuteczności egzekucji – art. 527 § 2 K.c. W ocenie organu, przyznanie przez jednego z członków komisji konkursowej tylko jednego punktu dla skarżącego było także uzasadnione. Strona w swojej pracy zawarła bowiem odnośnik do innej części pracy, w którym zagadnienie to zostało omówione. Zamieszczenie takiego odesłania, w ocenie organu, zaburzyło układ pracy i komunikatywność przekazu, co mogło uzasadniać nieprzyznanie maksymalnej noty. Jednocześnie organ stwierdził, że praca skarżącego w powyższym zakresie była wyczerpująca. Przechodząc do kwestii kolejnego kryterium d) w zadaniu nr 3, punktowanym w skali od 0 do 2 punktów, gdzie koniecznym było wskazanie domniemania z art. 529 K.c., w ocenie organu, istniały też podstawy do przyznania przez jednego z członków komisji konkursowej zera punktów. W pracy skarżącego brak bowiem było powołania podstawy prawnej i dokładnego omówienia instytucji domniemania z art. 529 K.c., co było istotnym uchybieniem w pracy. To, w ocenie organu, sprawiało, że przyznanie przez drugiego z członków komisji konkursowej jednego punktu nie było zasadne. Od powyższego rozstrzygnięcia skargę do tutejszego Sądu wywiódł M. K., wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił organowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1, art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy skarżonej decyzji, przekroczenie granic dopuszczalnego rozstrzygnięcia oraz dowolną ocenę materiału dowodowego. W szczególności zwrócił uwagę na fakt, że dokonanie przez niego odesłania do uwag poczynionych w innej części pracy było dopuszczalne zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt ograniczonego czasu jakim dysponują zdający. Podkreślił też, iż organ nie powinien dokonywać oceny w odniesieniu do pojęć nieostrych i wysoce uznaniowych, jak komunikatywność, czy styl pracy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ w sposób prawidłowy uzasadnił swoją decyzję, zwłaszcza w odniesieniu do zarzutu strony sformułowanego w odwołaniu, a dotyczącego kryterium c) w zadaniu nr 3. W pierwszej kolejności przytoczenia wymaga norma art. 107 K.p.a., w którym to przepisie ustawodawca określił kryteria jakie powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Formułując powyższą regulację ustawodawca odesłał m.in. do sfery faktów i sfery dowodów potwierdzających określone fakty. To zaś prowadzi do konkluzji, iż motywy decyzji winny być wyrazem stanowczych wniosków organu (nie przypuszczeń). Nadto organ powinien wyjaśnić swój sposób dochodzenia do tych wniosków oraz wskazać dowody, z jakich wnioski te wywiódł. Podkreślić również należy to, że uzasadnienie winno być wewnętrznie spójne, oparte w całości na analogicznych wnioskach organu. Przechodząc do materii niniejszej sprawy wskazać należało, że uzasadnienie skarżonej decyzji nie spełniało ww. kryteriów, w zakresie w jakim odnosiło się do kryterium c) w zadaniu nr 3 pracy. Przede wszystkim zawierało ono w powyższym zakresie wewnętrzną sprzeczność. Z jednej bowiem strony organ, oceniając sposób udzielenia odpowiedzi przez stronę, stwierdził, że praca skarżącego jest wyczerpująca. Z drugiej zaś strony przyjął, że praca strony nie zasługuje na ocenę maksymalną. Tym samym zanegował swoją wcześniejszą, pozytywną ocenę pracy. Zdaniem tutejszego Sądu, prawidłowo sporządzone uzasadnienie decyzji nie może zawierać dwóch, przeciwstawnych stanowisk, odnośnie jednej i tej samej kwestii. W rezultacie bowiem nie jest wiadomym, jakie ostatecznie organ zajął stanowisko. Badane uzasadnienie decyzji było także niepełne w zakresie, w jakim organ przyjął, że zamieszczenie odesłania do innych części pracy zaburzyło układ pracy i komunikatywność przekazu. Organ nie wskazał bowiem jednocześnie tego, aby na skutek przedmiotowego odesłania, przekaz sposobu rozumowania strony stał się nieczytelny. Skoro zaś, w ocenie organu, odesłanie jakim posłużył się skarżący mogło uzasadniać obniżenie oceny punktowej, to organ winien wykazać, że zabieg stylistyczny autora pracy przełożył się faktycznie na zmniejszenie czytelności przekazu pracy, a także winien wskazać, na czym konkretnie ta zmniejszona czytelność polega. Tego jednakże organ nie uczynił, pozbawiając tym samym tutejszy Sąd możliwości weryfikacji poprawności zaprezentowanych konkluzji. Zwrócić też należy uwagę na to, że organ, badając prawidłowość oceny wystawionej przez członków komisji konkursowej w omawianym zakresie kryterium c) w zadaniu nr 3, posłużył się nieostrym i niejednoznacznym pojęciem – "mogło uzasadniać". Posługiwanie się zaś przez organ w uzasadnieniu decyzji sformułowaniami niestanowczymi, dyskwalifikuje takie uzasadnienie. Jak już bowiem wyżej wskazano, ustawodawca nawiązał w normie art. 107 K.p.a. do sfery faktów. Sporządzając uzasadnienie organ jest więc zobowiązany poruszać się tylko w tej sferze, a nie w sferze przypuszczeń. Decyzja jest przecież stanowczym, a nie prawdopodobnym uzewnętrznieniem woli organu. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany sporządzić poprawne uzasadnienie własnej decyzji, z uwzględnieniem uwag zawartych w przedmiotowym uzasadnieniu.